Doanh nghiệp Việt thích ứng với “luật chơi” mới khi đưa hàng hoá vào EU

Những quy định, chính sách về xanh hóa của EU đã ra “luật chơi” mới với đối tác thương mại đầu tư trong đó có doanh nghiệp Việt Nam.
Làm gì để giải quyết 3 không “định mệnh” với doanh nghiệp Việt?Xây dựng thương hiệu cho doanh nghiệp Việt ở thị trường CPTPP

"Luật chơi" mới

Sau 3 năm triển khai Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) đã cho thấy kỳ vọng về sự tăng trưởng thương mại Việt Nam EU đã trở thành hiện thực. Ông Ngô Chung Khanh - Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên (Bộ Công Thương) cho biết, với cơ cấu hàng hóa bổ sung lẫn nhau, lợi thế từ thực thi EVFTA đã giúp trao đổi thương mại hai chiều nói chung và xuất khẩu Việt Nam sang EU nói riêng tăng trưởng ấn tượng.

Trong đó, nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam đều ghi nhận mức tăng trưởng rất tích cực như dệt may, giày dép, thủy sản, nông sản… tỷ lệ tận dụng C/O ưu đãi liên tục tăng cao.

Tuy nhiên, ông Ngô Chung Khanh cũng cho biết, từ năm thứ 3 trong lộ trình thực thi EVFTA, những lợi thế và kết quả này đã phần nào bị ảnh hưởng bởi EU đang áp dụng nhiều hơn các tiêu chuẩn cao, gia tăng các yêu cầu về chất lượng đặc biệt trong lĩnh vực môi trường, phát triển bền vững… với hàng hóa nhập khẩu gọi chung là các “tiêu chuẩn xanh”.

Theo đó, tiêu chuẩn này không chỉ là thách thức đối với doanh nghiệp mới xuất khẩu sang EU mà cả những doanh nghiệp đã có kinh nghiệm tại thị trường EU, bởi các tiêu chuẩn vốn đã quen thuộc đang dần được thay đổi, bổ sung theo hướng yêu cầu cao hơn, xanh hơn. “Do đó, để xuất khẩu bền vững buộc doanh nghiệp Việt Nam phải đổi sang phát triển sản xuất xanh, ứng dụng công nghệ tiêu chuẩn cao để đảm bảo cung cấp sản phẩm xanh, sạch, đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật và môi trường của EU và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng bền vững” – ông Khanh nhấn mạnh.

Doanh nghiệp Việt thích ứng với “luật chơi” mới khi đưa hàng hoá vào EU
Doanh nghiệp Việt thích ứng với “luật chơi” mới khi đưa hàng hoá thâm nhập vào thị trường EU

Từ cuối tháng 6/2023, EU đã ban hành Quy định Chống suy thoái rừng (EUDR) khiến các công ty kinh doanh gỗ, cà phê, ca cao, cao su, đậu nành, gia súc, dầu cọ và sản phẩm phái sinh tại EU phải chứng minh hàng hóa bán ra không liên quan đến hoạt động phá rừng từ sau năm 2021. Theo đó, nếu vi phạm sẽ bị phạt tối thiểu 4% doanh số hàng năm thu được trên toàn EU.

Bên cạnh đó, các quy định về bảo vệ môi trường tại các thị trường xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như EU, Bắc Mỹ và các thị trường Đông Bắc Á ngày càng chặt chẽ hơn. Chính phủ Hoa Kỳ và Canada cũng đang cân nhắc các cơ chế tương tự CBAM và EUDR của EU. Ngoài ra, EU cũng nêu rõ nhóm mặt hàng nằm trong CBAM và EUDR sẽ được mở rộng trong tương lai.

Doanh nghiệp thích ứng

Các chuyên gia cho rằng, trong bối cảnh hiện nay, tiêu dùng xanh đang trở thành xu hướng không chỉ giới hạn trong một vài thị trường ngách nhỏ, ở phân khúc cao cấp mà là yêu cầu phổ biến trên mọi phân khúc, mọi thị trường. Chuyển đổi xanh không còn là đòi hỏi mang tính tự nguyện mà đã trở thành “luật chơi” mới, điều kiện bắt buộc đối với sản phẩm nếu muốn tham gia thị trường.

Và trên thực tế, nhiều ngành hàng của Việt Nam đã, đang thực hiện xanh hoá và nhiều quy định của EU đã đang được thực hiện. Khảo sát nhanh cho thấy, có tới gần 70% doanh nghiệp Việt Nam đã biết về “chương trình từ nông trại đến bàn ăn” của EU trong chiến lược xanh áp dụng đối với sản phẩm nông sản thực phẩm; gần 80% doanh nghiệp có liên quan biết đến luật chống phá rừng của EU, gần 60% doanh nghiệp may biết đến Chiến lược dệt may của EU…

Để xuất khẩu bền vững, đáp ứng quy chuẩn của thị trường chủ chốt, các chuyên gia cho rằng cần những giải pháp đẩy nhanh chuyển đổi xanh cho doanh nghiệp nếu không muốn bị loại khỏi chuỗi giá trị. Ở góc độ khác, việc thích ứng với thách thức mới không chỉ duy trì khả năng cạnh tranh mà sẽ mở ra cánh cửa giúp doanh nghiệp gia tăng xuất khẩu và giảm thiểu rủi ro về thị trường.

Về điều này, bà Nguyễn Thị Thu Trang - Giám đốc Trung tâm WTO và Hội nhập (Liên đoàn Thương mại và công nghiệp Việt Nam - VCCI) cho biết, dù chưa có thông tin đầy đủ về việc doanh nghiệp Việt Nam đang thích ứng hay đang sẵn sàng ở mức độ nào với việc tuân thủ tiêu chuẩn xanh hay yêu cầu về bền vững của EU nhưng chuyển đổi xanh là một quá trình, được thực hiện theo lộ trình từng bước để doanh nghiệp thích ứng từ từ. "Đây chính là cơ sở để doanh nghiệp có lộ trình thích ứng từ biết đến hành động và có sự chuẩn bị" - Bà Trang nhấn mạnh.

Ông Cao Hữu Hiếu - Tổng Giám đốc Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) cho biết, từ góc độ doanh nghiệp, tới đây Tập đoàn sẽ tập trung nghiên cứu các giải pháp công nghệ sản xuất xanh; phát triển sản phẩm mới có sử dụng nguyên liệu xanh, nguyên liệu tái chế.

"Trong đó, Vinatex với mô hình Tập đoàn gồm nhiều đơn vị thành viên cần tập trung vào giải pháp phát huy tối đa sức mạnh tổng thể, tái cấu trúc để đáp ứng linh hoạt hơn với xu hướng thị trường, coi đó là điều kiện tiên quyết để tiếp tục phát triển và cải thiện vị thế trong chuỗi cung ứng dệt may toàn cầu" - ông Hiếu thông tin.

Song hành cùng đó, từ góc độ cơ quan quản lý nhà nước, Bộ Công Thương thường xuyên, kịp thời theo dõi sát diễn biến của kinh tế thế giới, nhất là các điều chỉnh chính sách của thị trường lớn đang xuất khẩu để kịp thời đưa ra cảnh báo cho doanh nghiệp và tham mưu cho Chính phủ để có phản ứng chính sách phù hợp. Đồng thời, Bộ Công Thương cũng tăng cường và đổi mới về xúc tiến thương mại hướng đến thị trường mới, nhiều tiềm năng; tuyên truyền, phố biến và hỗ trợ doanh nghiệp khai thác thế mạnh, những ưu đãi trong FTA để đẩy mạnh xuất khẩu.

Đặc biệt, Bộ Công Thương có những thông tin cảnh báo sớm về biện pháp phòng vệ thương mại, nhất là thị trường đang có kim ngạch xuất khẩu lớn... để doanh nghiệp kịp thời ứng phó.

Nhật Khôi
Bình luận

Đọc nhiều

'Muôn sắc Việt Nam' tái hiện 17 di sản UNESCO trên sân khấu rộng 3.000 m²

'Muôn sắc Việt Nam' tái hiện 17 di sản UNESCO trên sân khấu rộng 3.000 m²

Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” sẽ diễn ra tối 24/11 tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình, với những màn kết hợp giữa các thế hệ nghệ sĩ, sân khấu rộng 3.000 m² và vé tham dự hoàn toàn miễn phí.
Thúc đẩy giao lưu văn hóa, mở rộng kết nối hợp tác kinh tế Việt Nam - Rumani

Thúc đẩy giao lưu văn hóa, mở rộng kết nối hợp tác kinh tế Việt Nam - Rumani

Ngày 19/11 tới đây, tại Phú Thọ, Đại sứ quán Rumani tại Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Phú Thọ cùng các đơn vị tổ chức Ngày Văn hóa và Thương mại Rumani tại Việt Nam.
Ngày Văn hóa Việt Nam: Lan tỏa văn hóa Chăm, kết nối các giá trị di sản

Ngày Văn hóa Việt Nam: Lan tỏa văn hóa Chăm, kết nối các giá trị di sản

Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), cộng đồng người Chăm, tỉnh Khánh Hòa đã mang đến Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam những sắc màu văn hóa đặc sắc.
Công nghệ thực tế hỗn hợp mở hướng tiếp cận mới với di sản Hà Nội

Công nghệ thực tế hỗn hợp mở hướng tiếp cận mới với di sản Hà Nội

Từ những con tem lưu giữ dấu ấn lịch sử đến công nghệ thực tế hỗn hợp, triển lãm “Ngàn năm kinh kỳ qua lăng kính tem số” mang đến cách tiếp cận mới với di sản văn hóa Hà Nội.
AI đang thay đổi hành vi người tiêu dùng, ngân hàng cần thích ứng

AI đang thay đổi hành vi người tiêu dùng, ngân hàng cần thích ứng

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang thay đổi cách người tiêu dùng mua sắm trên nhiều phương diện, mở ra những chiều hướng mới trên hành trình trải nghiệm của khách hàng. 
Cần Thơ: Thị trường quà tặng 20/11 đa dạng, nhiều ưu đãi hút khách

Cần Thơ: Thị trường quà tặng 20/11 đa dạng, nhiều ưu đãi hút khách

Thị trường quà tặng Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 Cần Thơ trở nên sôi động với nhiều mặt hàng đa dạng, chương trình giảm giá các hệ thống bán lẻ và thương hiệu thời trang.
Áp lực tiến độ các dự án hạ tầng trước ‘bài toán’ chi phí nhân công

Áp lực tiến độ các dự án hạ tầng trước ‘bài toán’ chi phí nhân công

Yêu cầu đẩy nhanh tiến độ thi công và giải ngân tại hàng loạt dự án hạ tầng giao thông đang kéo theo nhu cầu lớn về lao động.
Khai mạc Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026: 'Thăng Long Kẻ Nghệ' – Kinh tế sáng tạo

Khai mạc Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026: 'Thăng Long Kẻ Nghệ' – Kinh tế sáng tạo

Tối 13/11, tại Quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội năm 2026 với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ” – Kinh tế sáng tạo được khai mạc, đồng thời chính thức ra mắt nền tảng số văn hoá – du lịch HanoiGo..
Cao Bằng: Đánh thức giá trị di sản, mở rộng không gian phát triển kinh tế

Cao Bằng: Đánh thức giá trị di sản, mở rộng không gian phát triển kinh tế

Khai thác chiều sâu văn hóa, lịch sử cùng lợi thế cửa khẩu giúp Cao Bằng mở rộng thị trường, gia tăng giá trị dịch vụ và tạo động lực phát triển kinh tế bền vững.
Công bố giải pháp kiểm thử tấn công mạng giả lập và giám sát tác nhân AI

Công bố giải pháp kiểm thử tấn công mạng giả lập và giám sát tác nhân AI

Những cải tiến của Cisco AI Defense, Splunk và Cisco IQ giúp đội ngũ an ninh mạng xây dựng quy trình khép kín để phát hiện rủi ro, đo lường giá trị và củng cố độ tin cậy.