Dư địa lớn cho doanh nghiệp xây dựng thương hiệu Việt tại thị trường EU

Ông Ngô Chung Khanh - Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách thương mại đa biên (Bộ Công Thương) cho biết, lợi thế lớn nhất đối với hàng hóa của Việt Nam nhất là các mặt hàng nông sản chính là việc mở cửa thị trường, vì trong nhiều năm thì EU là một trong những thị trường xuất khẩu hàng đầu Việt Nam và cũng là những thị trường mà Việt Nam có thặng dư thương mại rất lớn. Tốc độ tăng trưởng thương mại giữa Việt Nam và EU đối với thị trường này cũng tăng đều qua các năm mặc dù có chịu tác động từ đại dịch Covid-19.

Đáng chú ý, lợi thế lớn nhất đối với hàng hóa của Việt Nam, nhất là các mặt hàng nông sản chính là việc mở cửa thị trường, trong nhiều năm, EU là một trong những thị trường xuất khẩu hàng đầu Việt Nam và cũng là những thị trường mà Việt Nam có thặng dư thương mại rất lớn. Đơn cử, gạo chất lượng cao và gạo thơm là một trong những sản phẩm được thị trường EU ưa chuộng. Trong đó, gạo Lộc Trời với thương hiệu Cơm Việt Nam Rice đã thành công "góp mặt" vào chuỗi siêu thị của Pháp; Hay quả vải tươi của Việt Nam đến Czech và một số thị trường EU...

Thực tế cho thấy, Hiệp định thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTA) đi vào thực thi đã mang lại những trái ngọt cho xuất khẩu của Việt Nam. EVFTA đã trở thành trợ lực quan trọng thúc đẩy thương mại hai chiều Việt Nam - EU liên tục tăng trưởng kể cả trong giai đoạn đại dịch Covid-19. Tổng kim ngạch xuất khẩu từ Việt Nam sang EU từ tháng 8/2020 tới tháng 7/2022 đạt 83,4 tỷ USD (trung bình 41,7 tỷ USD/năm), cao hơn 24% kim ngạch xuất khẩu trung bình năm giai đoạn 2016-2019. EU trở thành đối tác thương mại hàng đầu và cũng là thị trường xuất khẩu lớn thứ ba của Việt Nam.

Song, điều đáng chú ý là tiềm năng khai thác thị trường này còn rất lớn, khi hàng hóa Việt Nam mới chỉ chiếm chưa đầy 2% thị phần của thị trường EU, trong khi đó, đây là thị trường có sức mua rất lớn với giá trị nhập khẩu lên tới 2.500 tỷ USD hàng hóa mỗi năm.

Quế hồi hồ tiêu Việt Nam là nguồn cung cấp hàng đầu ra thị trường thế giới - Ảnh minh hoạ

Là một trong số ít doanh nghiệp xuất khẩu bằng thương hiệu riêng, Công ty Cổ phần Sản xuất và Xuất khẩu quế hồi Việt Nam (Vinasamex) đã xuất khẩu các sản phẩm quế, hồi sang nhiều thị trường có FTA. Bà Nguyễn Thị Huyền - Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Sản xuất và Xuất khẩu quế hồi Việt Nam (Vinasamex) chia sẻ, việc hưởng lợi từ các FTA giúp doanh nghiệp có được khách hàng chuyển dịch từ thị trường khác sang mua hàng hoặc đầu tư sản xuất - kinh doanh tại Việt Nam. Nhưng những năm gần đây, doanh nghiệp tập trung vào những sản phẩm giá trị cao cấp để xuất khẩu vào những thị trường khó tính, như EU, Canada, Mỹ, Nhật Bản…

Theo bà Nguyễn Thị Huyền, xây dựng thương hiệu và nhãn hiệu riêng là con đường không hề đơn giản, doanh nghiệp cần có chiến lược và hướng đi khác biệt. Nhưng khi có thương hiệu, sản phẩm đạt chứng nhận quốc tế, doanh nghiệp như có “giấy thông hành” để tăng giá trị gia tăng của sản phẩm, bán được sản phẩm với giá trị cao hơn và từng bước khẳng định thương hiệu sản phẩm quế hồi và gia vị của Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Không chỉ những mặt hàng nông lâm thủy sản phẩm mang tính chất truyền thống như cà phê, hạt điều, hồ tiêu và một số mặt hàng lâm sản hoặc thủy sản, thì thời gian qua, nhờ EVFTA, doanh nghiệp cũng khai thác được thêm những lợi thế tuyệt đối với một số mặt hàng nông sản mới như rau củ quả. Mặt hàng này cũng có sự tăng trưởng đáng khích với kim ngạch xuất khẩu hơn 200 triệu USD vào năm 2022, giúp Việt Nam trở thành nhà cung cấp thứ 59 trên thế giới về rau củ quả đối với thị trường EU.

Bà Hoàng Thị Liên – Chủ tịch Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam cho rằng, để xây dựng được thương hiệu sản phẩm cho từng doanh nghiệp thì trước hết cần phải xây dựng được thương hiệu quốc gia.

"Ngược lại, bản thân các doanh nghiệp cũng vừa phải cải tiến liên kết sản xuất để đáp ứng nhu cầu thị trường, vừa phải chuyển đổi ngành sản xuất để có thể cung cấp cái thị trường cần chứ không phải cái mình có thể làm được, bởi những sản phẩm mình có thể làm tốt nhất chưa chắc đã là điều mà mình mong muốn nhất" - Bà Liên cho hay.

Xây dựng thương hiệu và xuất khẩu bằng thương hiệu riêng là mong muốn của nhiều ngành hàng, doanh nghiệp. Để làm được điều này, các doanh nghiệp cần phải thay đổi tư duy kinh doanh với thị trường EU, phải xây dựng được một bộ nhận diện thương hiệu thực sự chuyên nghiệp cho các sản phẩm để tiếp cận với thị trường EU, quan tâm đến việc đăng ký bảo hộ cho nhãn hiệu các sản phẩm của Việt Nam tại thị trường EU để có thể phát triển được lâu dài trên thị trường này.