Tại sao Việt Nam có hơn 3000 km bờ biển vẫn nhập khẩu muối?

Bộ trưởng Lê Minh Hoan dẫn lời một đại biểu cho rằng: Việt Nam có biển như thế này, nắng như thế này… mà vẫn phải bỏ cả tỉ USD nhập khẩu muối?
Công bố hạn ngạch thuế quan nhập khẩu muối và trứng gia cầm Việt Nam nhập khẩu hàng tỷ USD muối dù nhiều tiềm năng phát triển

Trong phiên chất vấn Bộ trưởng Nông nghiệp - Phát triển nông thôn Lê Minh Hoan vừa qua tại Quốc hội, một đại biểu nêu ý kiến thể hiện sự quan ngại về việc Việt Nam, với đường bờ biển dài, điều kiện tự nhiên thuận lợi và truyền thống sản xuất muối của nhân dân, vẫn phải chi hàng tỷ USD để nhập khẩu muối.

Điều này khiến vị đại biểu Quốc hội cảm thấy rất đau lòng!

Hình minh họa
Hình minh họa

Bàn về câu chuyện này, nhà báo Chu Minh Khôi gửi đến Công Thương bài viết thể hiện những trăn trở và các hướng đi để khai thác tốt hơn tiềm năng trong nguồn tài nguyên muối, nhằm nâng cao giá trị hạt muối ở Việt Nam.

Nghịch lý nhập khẩu muối

"Tôi sinh ra ở Hải Hậu, cách biển chỉ 5 km, vì thế thuở bé mỗi khi ra biển, tôi luôn được chứng kiến những cánh đồng muối rộng miên man. Sau này, những cánh đồng muối biến mất gần hết, chuyển đổi thành các đầm nuôi tôm.

Cách đây 15 năm, khi mới vào làm phóng viên ở Thời báo Kinh tế Việt Nam chừng 2 năm, tôi cũng vì hiểu biết kém và mơ hồ, cùng với nỗi cảm thán về những cánh đồng muối quê mình đã biến mất, nên cũng đặt ra câu hỏi: Tại sao Việt Nam có hơn 3000 km bờ biển, mà phải nhập khẩu muối?

Và với cái ý nghĩ nông cạn đó, tôi đã tìm đến phỏng vấn ông Lê Nguyên Chương - khi đó là Phó Tổng giám đốc Tổng công ty muối Việt Nam, để rồi làm bài phỏng vấn với tựa đề: “Nghịch lý nhập khẩu muối”.

Vài năm sau đó, tôi mới biết rằng, nước Lào chẳng có mét biển nào, nhưng lại là quốc gia xuất khẩu muối lớn trên thế giới. Để rồi từ đó, hiểu ra rằng, muối mỏ vừa có độ tinh khiết cao, mà chẳng phải đem nước ra phơi để lấy muối.

Trên thế giới, có rất nhiều mỏ muối lộ thiên, chỉ cần bóc đi một lớp đất, đem máy xúc đến, mỗi nhát xúc là cả tấn muối đổ lên ô tô. Chính vì thế, muối mỏ giá thành rẻ chỉ bằng 1/20 so với muối sản xuất từ nước biển, lại sạch hơn muối làm từ nước biển rất nhiều. Với những mỏ muối nằm sâu dưới lòng đất, thì chi phí khai thác sẽ cao hơn những vẫn thấp hơn nhiều so với sản xuất muối từ nước biển (những mỏ sâu trong lòng đất, thường khai thác bằng cách khoan đường ống, bơm nước xuống hòa vào muối mỏ tạo thành hỗ dịch lỏng, sau đó hút lên).

Việt Nam không có mỏ muối, phải lấy nước biển để làm muối. Trong nước biển tại Việt Nam, chỉ có chứa 3,5% là muối. Mỗi ruộng muối của nông dân đem phơi cả ngày cũng chỉ được chục kg muối, làm sao nuôi sống nổi diêm dân mà làm.

Đến như cái xứ sở “biển chết”, thì độ mặn trong nước biển lên tới 33,7% - tức là cao gấp gần 10 lần so với hàm lượng muối ở nước biển Việt Nam, thế mà muối của họ sản xuất ra cũng khó cạnh tranh được với muối mỏ.

Với ý kiến cho rằng, chỉ cần Nhà nước đầu tư cho diêm dân mua bạt trải ra để làm muối sạch, thì diêm dân sẽ sống được với nghề muối - thì với tôi, đó là suy nghĩ thật phi thực tế. Muối làm từ nước biển, dù có đưa công nghệ tiên tiến nào vào, thì cũng không thể cạnh tranh được với muối mỏ - chỉ cần xúc lên và bán.

Muối biển không chỉ chứa NaCl, mà trong thành phần còn có các chất khác, vì thế chủ yếu sử dụng làm muối ăn, làm gia vị, ướp cá để làm nước mắm; chứ không thể dùng làm muối công nghiệp, đặc biệt là nước muối để dùng trong y tế. Do đó, các nước họ bỏ hết nghề làm muối biển, chuyển sang dùng muối mỏ hết cả rồi...

Tại Việt Nam, nhu cầu tiêu dùng muối hàng năm hiện là 1,4 triệu tấn, trong đó sản xuất trong nước 700 nghìn tấn (xuất khẩu khoảng 30 nghìn tấn) chủ yếu sử dụng để làm muối ăn. Hiện nay, mỗi năm Việt Nam nhập khẩu khoảng 700 nghìn tấn muối trắng có độ tinh khiết cao (chủ yếu từ nguồn muối mỏ) để phục vụ các ngành công nghiệp, phần lớn là ngành công nghiệp hóa chất, trong đó có sản xuất xà phòng cần rất nhiều muối NaCL. Ngoài ra, có vài chục nghìn tấn muối đặc biệt sạch được nhập về để phục vụ ngành y tế. Tất cả các muối biển sản xuất trong nước hầu như không đạt theo quy chuẩn, tiêu chuẩn muối công nghiệp và muối y tế.

Nhiều hãng sản xuất muối gia vị đóng gói cũng đang sử dụng muối nhập khẩu do giá rẻ hơn và độ tinh khiết cao hơn muối Việt Nam. Dự báo đến năm 2030, ngành công nghiệp hóa chất của Việt Nam cần tới 1,3 triệu tấn muối mỗi năm, do đó lượng muối cần nhập khẩu sẽ còn cao hơn gấp đôi so với hiện nay.

Cũng xin thưa, muối trong nước biển ở đâu mà có? Xưa kia, trái đất khi mới văng ra từ mặt trời, nhiệt độ cao, nên không có nước. Trái đất có vô vàn mỏ muối. Khi nhiệt độ trái đất nguội đi, nước hình thành và tạo ra các đại dương. Các mỏ muối dưới đáy các đại dương được hòa tan trong nước biển - đại dương, khiến cho nước biển có vị mặn.

Ngày nay, tuy Việt Nam không có mỏ muối, nhưng rất nhiều quốc gia có những mỏ muối khổng lồ. Chỉ cần mất 1000 đồng/kg để nhập khẩu muối loại muối tinh khiết, trong khi muối làm từ nước biển, giá thành sản xuất lên tới 3000 đồng/kg, mà toàn là muối bẩn, kể cả trải bạt đổ nước biển lên để phơi khô muối - thì cũng không thể nào làm ra muối tinh khiết 100% được. Nên chọn hướng nào hơn? Có nên “cố đấm ăn xôi”?

Nâng cao giá trị hạt muối Việt bằng cách nào?

Tôi nghĩ, có lẽ Việt Nam khó có thể mở rộng diện tích làm muối và cũng khó tăng được sản lượng muối sản xuất trong nước. Và việc nhập khẩu muối là phải chấp nhận. Nhưng vẫn có cách nào đó làm gia tăng giá trị cho hạt muối Việt Nam, đi theo phân khúc hẹp của thị trường, tránh cạnh tranh với muối công nghiệp, để tạo ra sản phẩm có giá bán cao gấp nhiều lần so với muối thông thường.

Như Bộ trưởng Lê Minh Hoan nói, cần đầu tư vào chế biến sâu, đa dạng hóa sản phẩm từ muối làm ra các sản phẩm mỹ phẩm, chăm sóc sức khỏe, và thậm chí cả muối tâm linh...

Đơn cử, tôi biết có anh Lê Quang Thắng, trước đây công tác ở Tổng công ty Muối, từ khi Tổng công ty này bị giải thể, cho một vài công ty thành viên sáp nhập với nhau và hạ cấp xuống thành Công ty Muối (đưa về phụ thuộc vào Tổng Công ty Lương thực miền Bắc). Thì, anh đã ra ngoài, thành lập doanh nghiệp riêng, chuyên sản xuất muối ngâm chân, muối đắp mặt từ chính muối biển sản xuất tại Việt Nam.

Muối Nam Định sản xuất theo công nghệ xưa cũ (dùng cát trộn với nước biển đem phơi, rồi sau đó cho vào thùng chạt hòa tiếp với nước biển.... rồi phơi tiếp), tạo ra sản phẩm muối không trắng, mà có màu sẫm hơi nâu đen.

Muối Nam Định cổ truyền tuy không đạt tiêu chuẩn ngày nay về muối ăn và muối y tế (do Bộ Y tế ban hành), nhưng lại có chứa nhiều khoáng chất khác lẫn trong nước biển, lại có chứa cả những hạt phù sa từ những con sông (Sông Hồng, sông Sò, sông Ninh Cơ) chảy ra biển và đọng lại ven bờ. Chính nhờ những hạt phù sa này và những khoáng chất lẫn trong muối, đã khiến muối Nam Định khi đem làm chế phẩm đắp mặt, ngâm chân lại có tác dụng tốt với việc làm đẹp da.

Hiện nay, Nhật Bản cũng đang nhập khẩu khoảng vài nghìn tấn muối này từ Việt Nam mỗi năm để đưa về làm nguyên liệu sản xuất chế phẩm chăm sóc da, chăm sóc sắc đẹp cho con người... Tuy nhiên, số lượng nhu cầu loại muối này sẽ không nhiều so với tổng sản lượng muối sản xuất và tiêu dùng tại Việt Nam".

Nhà báo Chu Minh Khôi

Tin mới cập nhật

Bộ mặt thật của những luận điệu “chính danh” quanh chủ trương làm thẻ căn cước

Bộ mặt thật của những luận điệu “chính danh” quanh chủ trương làm thẻ căn cước

Luật Căn cước 2023 có hiệu lực từ 1/7/2024 thể hiện sự nỗ lực lớn trong quản lý nhà nước và tạo thuận lợi cho công dân trong thời đại chuyển đổi số.
Năm 2024: Cơ hội làm mới nền kinh tế từ những bài học cũ

Năm 2024: Cơ hội làm mới nền kinh tế từ những bài học cũ

Không phải chỉ tăng trưởng kinh tế mới cho chúng ta những bài học kinh nghiệm hay mà cả trong những khó khăn cũng có những bài học rất giá trị.
Những cái chết thương tâm do ngộ độc khí CO và câu hỏi cho truyền thông

Những cái chết thương tâm do ngộ độc khí CO và câu hỏi cho truyền thông

Truyền thông dù cổ điển hay hiện đại đều hướng tới người dân, tới cộng đồng nhưng cộng đồng cũng luôn đặt ra cho truyền thông những câu hỏi không dễ trả lời.
Từ vụ truy tố nhà báo Hàn Ni: Đừng biến mạng xã hội thành "sọt rác" tâm hồn

Từ vụ truy tố nhà báo Hàn Ni: Đừng biến mạng xã hội thành "sọt rác" tâm hồn

Bà Đặng Thị Hàn Ni bị truy tố tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Trùm bất động sản Capel bị bắt: Thêm một “cái chết” được báo trước và lời cảnh báo cho nhà đầu tư

Trùm bất động sản Capel bị bắt: Thêm một “cái chết” được báo trước và lời cảnh báo cho nhà đầu tư

Cơ quan chức năng đã khởi tố đối tượng tự phong trùm bất động sản Lã Quốc Trưởng (38 tuổi), Chủ tịch HĐQT Công ty Capel về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.
Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng: Làm gì để bước qua “mặc cảm”?

Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng: Làm gì để bước qua “mặc cảm”?

Nâng tầm vị thế công tác bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng vẫn là một câu chuyện đường dài cũng như đang phụ thuộc vào quan điểm của nhiều lãnh đạo địa phương.
Khi thày bị trò “tố” ăn chặn tiền huy chương: Góc tối của thể thao Việt Nam?

Khi thày bị trò “tố” ăn chặn tiền huy chương: Góc tối của thể thao Việt Nam?

Vụ một số huấn luyện viên thể dục dụng cụ bị chính vận động viên của mình tố “ăn chặn” tiền huy chương đã cho thấy một góc tối lâu nay của thể thao Việt Nam.
Lái xe vi phạm nồng độ cồn cao bất thường: Nhiều cá nhân vẫn xem thường pháp luật

Lái xe vi phạm nồng độ cồn cao bất thường: Nhiều cá nhân vẫn xem thường pháp luật

Con số vi phạm nồng độ cao một cách bất thường trong 4 ngày cao điểm kiểm tra mới đây tiếp tục gióng lên hồi chuông cảnh báo việc xem thường pháp luật.
Để không còn những vụ việc lùm xùm như vừa xảy đến tại chùa Ba Vàng

Để không còn những vụ việc lùm xùm như vừa xảy đến tại chùa Ba Vàng

Những ồn ào quanh vụ “xá lợi tóc Đức Phật” tại chùa Ba Vàng (Quảng Ninh) cùng sư ông đại đức Thích Trúc Thái Minh bước đầu đã được cơ quan chức năng kết luận.
Thị trường bất động sản: Nhìn người mà ngẫm cho ta

Thị trường bất động sản: Nhìn người mà ngẫm cho ta

Nhiều đại gia bất động sản Trung Quốc với quy mô tương đương với cả một nền kinh tế đã và đang “gác kiếm” đầy đau đớn, để lại những bài học xương máu.

Tin khác

Cuối năm, "công nghiệp lừa đảo" qua mạng "vào mùa"

Cuối năm, "công nghiệp lừa đảo" qua mạng "vào mùa"

Lừa đảo qua mạng không còn là hiện tượng mà thực sự thành một ngành công nghiệp và đáng buồn là Việt Nam lại là “điểm nóng”.
Năm 2024 nói gì với du lịch Việt Nam?

Năm 2024 nói gì với du lịch Việt Nam?

Năm 2023 đi qua đánh dấu một năm bội thu với du lịch Việt Nam xét dưới góc độ số liệu khi cả lượng khách trong và ngoài nước đều vượt chỉ tiêu đề ra.
Thưởng Tết và câu chuyện “tồn tại hay không tồn tại” của doanh nghiệp

Thưởng Tết và câu chuyện “tồn tại hay không tồn tại” của doanh nghiệp

Đến hẹn lại lên, dịp cuối năm, câu chuyện thưởng Tết lại là mối quan tâm đặc biệt của người lao động và cũng là nỗi trăn trở của lãnh đạo các doanh nghiệp.
Hà Nội sẽ làm gì với gần 10.000 công trình xây dựng sai phép, không phép?

Hà Nội sẽ làm gì với gần 10.000 công trình xây dựng sai phép, không phép?

Cứ 7 công trình xây dựng được kiểm tra trên địa bàn Hà Nội thì có 1 công trình có vấn đề liên quan đến giấy phép xây dựng hoặc sai phép hoặc không phép.
Ẩn hoạ việc học sinh lên mạng học cách làm pháo nổ dịp Tết cổ truyền

Ẩn hoạ việc học sinh lên mạng học cách làm pháo nổ dịp Tết cổ truyền

Cứ dịp giáp Tết cổ truyền, ngoài việc lo đối phó với các đối tượng buôn bán pháo nổ, các lực lượng chức năng phải để mắt đến một đối tượng khác, đó là học sinh.
Chống hàng giả, hàng nhái dịp Tết: Khi bán hàng online trở thành mặt trận chính

Chống hàng giả, hàng nhái dịp Tết: Khi bán hàng online trở thành mặt trận chính

Kế hoạch số 115/KH-BCĐ389 về cao điểm chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả dịp Tết Giáp Thìn yêu cầu tập trung cho các mặt trận trọng điểm.
Công trình bị bỏ hoang ở Hà Nội: Khi tiền tỷ nằm "đắp chăn"

Công trình bị bỏ hoang ở Hà Nội: Khi tiền tỷ nằm "đắp chăn"

Nếu có điều gì dễ bắt gặp ngày này qua tháng khác ở Hà Nội thì một trong số đó là các công trình bị bỏ hoang và đây vẫn là bài toán nan giải với thành phố.
Thiết bị năng lượng mặt trời: Thấy “đỏ” đừng tưởng “chín”

Thiết bị năng lượng mặt trời: Thấy “đỏ” đừng tưởng “chín”

Chưa khi nào thị trường thiết bị năng lượng mặt trời lại “trăm hoa đua nở” như hiện nay và đi cùng đó là mê hồn trận về chất lượng của loại sản phẩm này.
Hoá đơn điện tử trong bán lẻ xăng dầu: Tại sao vẫn còn “ngại”?

Hoá đơn điện tử trong bán lẻ xăng dầu: Tại sao vẫn còn “ngại”?

Chỉ trong vòng 2 tuần trong tháng 11, lãnh đạo Chính phủ có đến hai lần chỉ đạo về việc các cây xăng phải xuất hoá đơn điện tử cho mỗi lần bán lẻ.
Gạo Việt Nam ngon nhất, đắt nhất thế giới: Nghĩ gần, nghĩ xa

Gạo Việt Nam ngon nhất, đắt nhất thế giới: Nghĩ gần, nghĩ xa

Nhiều danh hiệu của thế giới đang đến với hạt gạo Việt Nam nhưng vẫn còn đó những trăn trở cùng cả kỳ vọng về tương lai sáng hơn của thương hiệu gạo.
Xem thêm

Đọc nhiều

Giá xăng dầu hôm nay ngày 18/2/2024: Tăng mạnh

Giá xăng dầu hôm nay ngày 18/2/2024: Tăng mạnh

Giá xăng dầu hôm nay ngày 18/2/2024, giá dầu thế giới ghi nhận tuần thứ hai tăng mạnh đưa giá dầu WTI lên mốc 79,19 USD/thùng, dầu Brent lên mốc 83,58 USD/thùng
Giá xăng dầu hôm nay ngày 15/2/2024: Giá dầu thế giới đảo chiều giảm, trong nước dự báo điều chỉnh tăng mạnh?

Giá xăng dầu hôm nay ngày 15/2/2024: Giá dầu thế giới đảo chiều giảm, trong nước dự báo điều chỉnh tăng mạnh?

Giá xăng dầu hôm nay ngày 15/2/2024, giá dầu thế giới đảo chiều giảm hơn 1 USD/thùng, trong đó dầu WTI giảm 1,62%, dầu Brent giảm 1,50%.
Giá vàng chiều nay 19/2/2024: Vàng trong nước đồng loạt tăng mạnh cuối ngày vía Thần Tài

Giá vàng chiều nay 19/2/2024: Vàng trong nước đồng loạt tăng mạnh cuối ngày vía Thần Tài

Giá vàng chiều nay 19/2/2024: Vàng trong nước tiếp đà tăng mạnh cuối ngày vía Thần Tài, đưa giá vàng tại chiều bán ra trở lại mức 78 triệu đồng/lượng.
Giá tiêu hôm nay 17/2/2024: Bà Rịa - Vũng Tàu, Đắk Lắk tăng 500 đồng/kg

Giá tiêu hôm nay 17/2/2024: Bà Rịa - Vũng Tàu, Đắk Lắk tăng 500 đồng/kg

Cập nhật giá tiêu hôm nay ngày 17/2/2024, giá tiêu Đắk Lắk, Gia Lai, giá tiêu Bà Rịa - Vũng Tàu hôm nay tăng hay giảm; giá tiêu mới nhất ngày 17/2 thế nào?
Ngày vía Thần Tài 2024 nên mua gì, làm gì để cả năm may mắn, tài lộc?

Ngày vía Thần Tài 2024 nên mua gì, làm gì để cả năm may mắn, tài lộc?

Ngày vía Thần Tài là mùng 10 tháng Giêng âm lịch hàng năm. Năm 2024, ngày này rơi vào thứ Hai, ngày 19/2 dương lịch.
Giá tiêu hôm nay 15/2/2024: Bình Phước, Đắk Lắk tăng 500 đồng/kg

Giá tiêu hôm nay 15/2/2024: Bình Phước, Đắk Lắk tăng 500 đồng/kg

Cập nhật giá tiêu hôm nay ngày 15/2/2024, giá tiêu Đắk Lắk, Gia Lai, giá tiêu Bà Rịa - Vũng Tàu hôm nay tăng hay giảm; giá tiêu mới nhất ngày 15/2 thế nào?
Vàng nhẫn “cháy hàng” ngày Thần Tài năm 2024

Vàng nhẫn “cháy hàng” ngày Thần Tài năm 2024

Ngày 19/2 (mùng 10 tháng Giêng) người dân tại nhiều địa phương trên cả nước tấp nập tới các cửa hàng kinh doanh vàng để mua vàng cầu may ngày Thần Tài.
Khuyến nghị cổ phiếu hôm nay 16/2: MBB, VNM và ACB

Khuyến nghị cổ phiếu hôm nay 16/2: MBB, VNM và ACB

MBB là ngân hàng có lợi nhuận vượt mặt hai "ông lớn" Big4 là VietinBank và Agribank trong năm 2023, với 26.200 tỷ đồng lãi trước thuế hợp nhất, tăng trưởng 15%.
Giá tiêu hôm nay 21/2/2024: Ngày thứ 2 liên tiếp tăng mạnh, cao nhất 89.500 đồng/kg

Giá tiêu hôm nay 21/2/2024: Ngày thứ 2 liên tiếp tăng mạnh, cao nhất 89.500 đồng/kg

Cập nhật giá tiêu hôm nay ngày 21/2/2024, giá tiêu Đắk Lắk, Gia Lai, giá tiêu Bà Rịa - Vũng Tàu hôm nay tăng hay giảm; giá tiêu mới nhất ngày 21/2 thế nào?
Giá vàng chiều nay 21/2/2024: Vàng SJC tăng vọt gần 1 triệu đồng/lượng chiều mua vào

Giá vàng chiều nay 21/2/2024: Vàng SJC tăng vọt gần 1 triệu đồng/lượng chiều mua vào

Giá vàng chiều nay 21/2/2024: Vàng SJC tại chiều mua vào tăng vọt gần 1 triệu đồng/lượng, đưa giá vàng lên mức 76,3 - 78,52 triệu đồng/lượng.
Phiên bản di động