Cơn ác mộng nghẽn cảng đang quay trở lại do cước tàu biển tăng

Hiện nay, giá cước vận tải đường biển toàn cầu đang tăng gấp đôi, thậm chí gần gấp 3 sau cuộc khủng hoảng Biển Đỏ kéo dài và sự cản trở xuất khẩu của Trung Quốc trước thuế quan của Mỹ.

Cụ thể, cước tàu biển bất ngờ vọt tăng khoảng 100% ở tất cả các tuyến, thậm chí các tuyến từ Việt Nam sang Mỹ tăng hơn gấp đôi so với thời điểm tháng 3.

Trong khi tình trạng thiếu tàu đang khiến giá cước tăng thì các công ty xuất khẩu vừa và nhỏ vốn nhạy cảm với những thay đổi về giá cước đường biển lại không thể tìm được tàu. Ngành xuất khẩu đang trong tình trạng cảnh giác cao độ dường như đang gấp rút đưa ra các biện pháp, lo ngại sẽ khó đảm bảo an toàn cho số lượng tàu trong thời điểm hiện tại.

Cước tàu biển của nhiều tuyến bất ngờ tăng mạnh. Ảnh: GTVT

Nhiều doanh nghiệp xuất khẩu cho biết, từ cuối tháng 5 đầu tháng 6, cước tàu biển đi nhiều tuyến bất ngờ tăng mạnh và đồng loạt.

Nguyên nhân của vấn đề này là do Mỹ lên kế hoạch áp thuế mạnh lên nhiều loại hàng hóa Trung Quốc kể từ tháng 8. Chính vì vậy, các nhà xuất khẩu Trung Quốc và cả nhập khẩu của Mỹ muốn đẩy mạnh việc xuất nhập khẩu trước thời hạn trên nhằm tránh bị đánh thuế. Phía các nhà xuất khẩu Trung Quốc đã trả giá cao hơn để lấy chỗ trên tàu. Thời điểm hiện tại, Trung Quốc sẵn sàng trả giá đến 1.000 USD cho 1 slot trên tàu, trong khi Việt Nam chỉ sẵn sàng trả 600 USD, nên không thể cạnh tranh.

Ngoài ra, theo các doanh nghiệp trong lĩnh vực dịch vụ logistics là chiến tranh đang làm ảnh hưởng giá cước tàu biển trên toàn cầu.

Đáng lo ngại hơn, dù giá tăng cao nhưng các nhà xuất khẩu rất khó đặt được tàu để xuất hàng. Đặc biệt trong bối cảnh nguồn cung tàu thiếu hụt, giá cước tàu biển tăng cao đang gây khó cho doanh nghiệp,

Trước đây, các hãng tàu báo giá cước cho thời gian 15 ngày đến 1 tháng, nay chỉ báo giá theo tuần.

Ảnh minh hoạ Cục hàng hải

Đây được cho là mức cao nhất trong khoảng 1 năm 9 tháng kể từ ngày 26/8/2022 (3154,26). Giá cước vận tải đường biển tăng vọt gần đây chủ yếu là do sự thúc đẩy mùa cao điểm của ngành vận tải biển sau cuộc khủng hoảng Biển Đỏ. Các chủ hàng đã đảm bảo các vụ đắm tàu trước mùa cao điểm thông thường của quý 3 (tháng 7- tháng 9) do nguồn cung tàu đắm không đủ do khoảng cách và thời gian bay tăng lên.

Bên cạnh đó, Mỹ lên kế hoạch áp thuế mạnh lên nhiều loại hàng hóa Trung Quốc từ tháng 8 khiến các nhà xuất khẩu nước này đẩy mạnh xuất hàng trước thời hạn. Nhiều nhà xuất khẩu Trung Quốc đang trả giá cao hơn để lấy chỗ trên tàu. Hiện, Trung Quốc sẵn sàng trả đến 1.000 USD cho 1 slot trên tàu, trong khi Việt Nam chỉ trả 600 USD.

Theo trang Naver, quản lý của một công ty vừa và nhỏ (A) chuyên cung cấp phụ tùng ô tô cho Mỹ cho biết: “Chúng tôi buộc phải giao hàng thông qua hãng tàu khác càng sớm càng tốt vì không kịp đón tàu ở Trung Quốc” .

Trong khi đó, một quan chức của công ty cỡ trung (B) chuyên xuất khẩu mỹ phẩm sang Đông Nam Á cũng chia sẻ: “Đáng lẽ tàu đã phải rời đi nhưng đến nay, sản phẩm của chúng tôi vẫn tiếp tục nằm im trong kho. Chúng tôi phải trả nhiều tiền hơn để có được một chiếc tàu vận chuyển hoặc thậm chí sử dụng phương tiện đường hàng không dù đắt hơn nhiều để đáp ứng đúng thời hạn giao hàng".

Trước thực trạng đó, Cục Hàng hải Việt Nam yêu cầu các cảng vụ hàng hải theo dõi số liệu thống kê đối với một số hãng tàu chở hàng đi châu Âu, Mỹ như Maersk, MSC, CMA, Evergreen, Cosco... về việc tăng, giảm giá và phụ thu ngoài giá.