Cán cân thương mại dịch vụ thâm hụt suốt 2 thập kỷ: Đi tìm giải pháp căn cơ

Từ năm 2005 - 2023, cán cân thương mại dịch vụ của Việt Nam thâm hụt với hàng chục tỷ USD mỗi năm, làm giảm sức kháng cự cán cân thanh toán.
Ngày này năm xưa 29/6: Ban hành Quy chế xét tặng Giải thưởng "Thương mại dịch vụ Việt Nam" năm 2016 Thúc đẩy hợp tác thương mại dịch vụ Việt Nam - Ấn Độ WTO nêu các quy tắc mới về thương mại dịch vụ; Mỹ lạc quan về tăng trưởng của kinh tế thế giới

Chuyên gia kinh tế, PGS. TS Nguyễn Thường Lạng chia sẻ những đánh giá về thương mại dịch vụ ở Việt Nam và câu chuyện phấn đấu tạo thặng dư trong lĩnh vực này.

Thưa chuyên gia, ở Việt Nam hiện có các lĩnh vực thương mại dịch vụ nào đang hoạt động?

Ngoại trừ dịch vụ công, các lĩnh vực thương mại dịch vụ theo phân loại của Tổng cục Thống kê bao gồm: Vận tải, du lịch, bảo hiểm, tài chính, bưu chính viễn thông. Đây là các dịch vụ được phép kinh doanh theo các cam kết quốc tế phù hợp với nguyên tắc thương mại tự do.

Cán cân thương mại dịch vụ thâm hụt suốt 2 thập kỷ: Đi tìm giải pháp căn cơ
Chuyên gia kinh tế Nguyễn Thường Lạng

Vì sao việc tạo dựng thặng dư trong lĩnh vực thương mại dịch vụ lại cần được quan tâm?

Cần khẳng định ở đây, việc có thặng dư phản ánh gia tăng giá trị sáng tạo. Khi kim ngạch xuất khẩu dịch vụ lớn hơn nhập khẩu, cán cân thặng dư. Theo đó, các dịch vụ có lợi thế cao sẽ gia tăng giá trị ròng lớn nhất, các nguồn lực như vốn, lao động được sử dụng hiệu quả. Phát triển thương mại dịch vụ còn thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu theo xu hướng tăng tỷ trọng dịch vụ.

Khi cán cân thâm hụt, xuất hiện tình trạng nhập khẩu cả những dịch vụ mà trong nước có thể cung ứng được. Thâm hụt cán cân dịch vụ làm giảm sức kháng cự cán cân thanh toán.

Xu hướng chung là các nước cố gắng duy trì cân bằng cán cân để tránh tình trạng nguồn lực phân bổ thiếu hiệu quả. Điều này đòi hỏi cải thiện năng lực cung ứng dịch vụ của các cơ sở trong nước trong tiến trình tự do hóa thương mại dịch vụ.

Bức tranh thương mại dịch vụ của Việt Nam thời gian qua được thể hiện như thế nào?

Trong 19 năm liên tiếp từ năm 2005 đến 2023, cán cân thương mại dịch vụ thường xuyên bị thâm hụt. Năm 2021 có mức thâm hụt lớn nhất 15,425 tỷ USD và năm 2006 có mức thâm hụt thấp nhất 22 triệu USD.

Chuyên gia có thể cho biết cụ thể về tình hình thâm hụt về thương mại dịch vụ trên một số lĩnh vực?

Về dịch vụ vận tải, cán cân thương mại thâm hụt trong suốt cả giai đoạn 2005 - 2023. Năm 2022 có mức thâm hụt lớn nhất 8,141 tỷ USD và năm 2005 có mức thâm hụt thấp nhất 1,023 tỷ USD. Số liệu cho thấy, năng lực cung ứng dịch vụ vận tải quốc tế của Việt Nam còn thấp cho nên nhiều dịch vụ phải thuê nhà cung ứng nước ngoài hay nhập khẩu dịch vụ. Vấn đề là cần đầu tư để nâng cao năng lực cung ứng dịch vụ vận tải của các nhà cung ứng dịch vụ này của Việt Nam.

Cán cân thương mại dịch vụ thâm hụt suốt 2 thập kỷ: Đi tìm giải pháp căn cơ
Việt Nam cần quan tâm nâng cao năng lực cung ứng dịch vụ vận tải hàng hoá

Về dịch vụ bảo hiểm, trong giai đoạn 2005 - 2022, mỗi năm xuất khẩu bình quân 63,9 triệu USD, nhập khẩu bình quân 667,8 triệu USD. Cán cân dịch vụ bảo hiểm thâm hụt đáng kể suốt cả giai đoạn và đang có xu hướng tăng lên. Năm 2014 bị thâm hụt lớn nhất 962 triệu USD và năm 2005 thâm hụt nhỏ nhất 204 triệu USD. Năng lực nhà cung ứng Việt Nam dịch vụ bảo hiểm quốc tế khá hạn chế. Do đó, cần chú trọng nhiều hơn đến việc phát triển các phương thức cung ứng dịch vụ để cân bằng cán cân dịch vụ bảo hiểm quốc tế.

Về dịch vụ tài chính, trong cả giai đoạn 2005 - 2022 có 2 năm cân bằng, 4 năm thặng dư. Năm 2007 có thặng dự lớn nhất 32 triệu USD. Các năm còn lại bị thâm hụt. Năm 2014 có thâm hụt lớn nhất 305 triệu USD. Trạng thái cán cân này cho thấy dịch vụ tài chính của Việt Nam chủ yếu nhập khẩu. Cần đầu tư phát triển các nhà cung ứng dịch vụ tài chính hiệu quả để cải thiện trạng thái thâm hụt cán cân này.

Vậy đâu là điểm sáng về thặng dự thương mại dịch vụ của Việt Nam?

Về dịch vụ du lịch, trừ 3 năm bị đại dịch Covid-19 là 2020, 2021, 2022 cán cân dịch vụ bị thâm hụt, trong đó năm 2021 có thâm hụt lớn nhất 3,681 tỷ USD. Trong số các năm thặng dư cán cân dịch vụ du lịch, năm 2019 có thặng dư lớn nhất 5,37 tỷ USD. Đây cũng là năm số du khách quốc tế đến Việt Nam đạt kỷ lục 18 triệu lượt. Năm 2023, cán cân dịch vụ du lịch thặng dư 1,4 tỷ USD. Những cải cách quyết liệt thủ tục hành chính và nỗ lực xúc tiến dịch vụ du lịch tạo khả năng tăng thặng dư cao hơn trong thời gian tới.

Về dịch vụ bưu chính viễn thông, cán cân thường xuyên thặng dư suốt cả giai đoạn 2005 - 2022. Chỉ có 2 năm bị thâm hụt là năm 2018 và năm 2020 với mức thâm hụt tương ứng 8 triệu USD và 58 triệu USD. Các doanh nghiệp bưu chính viễn thông có năng lực cạnh tranh cao, chất lượng dịch vụ được cải thiện liên tục là nhân tố tạo nên trạng thái thặng dư này. Năm có tăng dư cao nhất 90 triệu USD năm 2006. Tính bình quân cả giai đoạn, mỗi năm thặng dư 42,2 triệu USD.

Từ những số liệu trên, theo chuyên gia cần làm gì để tạo thặng dư cho thương mại dịch vụ?

- Từ các số liệu trên có thể thấy năng lực cung ứng dịch vụ quốc tế của Việt Nam chưa tương xứng với tiềm năng, làm yếu đi sức mạnh cán cân thanh toán. Xu hướng gia tăng thương mại dịch vụ đang hiện hữu gắn với chuyển dịch cơ cấu kinh tế, giảm dần tỷ trọng công nghiệp và nông nghiệp. Hơn nữa, để tận dụng triệt để các cam kết toàn diện và tiến bộ trong các hiệp định thương mại tự do với các đối tác trong và ngoài khu vực, phát triển thương mại dịch vụ cần được coi trọng tương xứng với thương mại hàng hóa.

Do đó, cần có chiến lược phát triển thương mại dịch vụ để nguồn lực phát triển được huy động và sử dụng hiệu quả. Trong vòng 2 - 3 năm tới, cần đặt mục tiêu cân bằng cán cân dịch vụ.

Những dịch vụ thặng dư thể hiện lợi thế so sánh cao cần tiếp tục thúc đẩy. Những dịch vụ thâm hụt cần tiến hành đánh giá lại để có giải pháp điều chỉnh phương thức cung ứng như đầu tư nhiều hơn vào tăng năng lực cơ sở cung ứng, tìm kiếm khách hàng nhập khẩu nước ngoài, cải thiện chất lượng, điều chỉnh giá dịch vụ để tiến đến cân bằng và từng bước thặng dư.

Cũng có thể cân đối giữa thặng dư và thâm hụt để cán cân dịch vụ tổng thể thặng dư, vừa phát triển các ngành dịch vụ đa dạng, chất lượng cao, thu lợi ích lớn vừa tăng sức mạnh của cán cân thanh toán tổng thể.

Xin cảm ơn ông!

Quang Lộc

Tin mới cập nhật

Bộ trưởng Hồ Đức Phớc: Tỷ lệ thuế, phí chiếm rất ít trong giá vé máy bay

Bộ trưởng Hồ Đức Phớc: Tỷ lệ thuế, phí chiếm rất ít trong giá vé máy bay

Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết, tỉ lệ thuế, phí trong giá vé máy bay được thu theo quy định và hiện chiếm rất ít.
"Không biết gì về điện" còn đi xuyên tạc chuyện cung ứng điện

"Không biết gì về điện" còn đi xuyên tạc chuyện cung ứng điện

Trong khi Việt Nam có những nỗ lực lớn bảo đảm cung ứng điện cho sản xuất và tiêu dùng, bỗng xuất hiện thông tin lạc điệu rằng "sẽ kêu gọi tiết giảm điện”.
Giá vàng liệu sẽ giống như mong muốn của các cơ quan quản lý?

Giá vàng liệu sẽ giống như mong muốn của các cơ quan quản lý?

Chuyên gia kinh tế PGS.TS Nguyễn Thường Lạng chia sẻ góc nhìn về “con ngựa bất kham” mang tên giá vàng thời gian qua cùng các giải pháp bình ổn thị trường vàng.
Những điểm nhấn của Báo cáo xuất nhập khẩu 2023

Những điểm nhấn của Báo cáo xuất nhập khẩu 2023

Đúng hẹn cùng doanh nghiệp, Báo cáo xuất nhập khẩu Việt Nam năm 2023 ra mắt tại sự kiện do Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) tổ chức ngày 16/5/2024.
Chất lượng điều hành kinh tế cấp tỉnh: Nhìn từ kết quả chỉ số PCI 2023

Chất lượng điều hành kinh tế cấp tỉnh: Nhìn từ kết quả chỉ số PCI 2023

Báo cáo chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (chỉ số PCI) năm 2023 mang lại bức tranh tương đối chân thực về chất lượng điều hành kinh tế ở cấp độ địa phương.
Điện mặt trời mái nhà: Đừng ‘bới lông tìm vết’ để rồi ‘nhìn gà hóa cuốc’

Điện mặt trời mái nhà: Đừng ‘bới lông tìm vết’ để rồi ‘nhìn gà hóa cuốc’

Xây dựng các chính sách bao giờ cũng hướng đến mục tiêu hài hoà các lợi ích và chính sách cho điện mặt trời áp mái tự sản, tự tiêu cũng không ngoại lệ.
Thấy gì từ thông điệp kiên quyết của một số Bí thư Tỉnh ủy về quản lý đất đai?

Thấy gì từ thông điệp kiên quyết của một số Bí thư Tỉnh ủy về quản lý đất đai?

Xử lý nghiêm tình trạng cán bộ tham nhũng, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp trong công tác đất đai là thông điệp đáng chú ý của một số Bí thư Tỉnh uỷ.
Lật tẩy chiêu trò lừa đảo "giúp thu hồi vốn bị lừa"

Lật tẩy chiêu trò lừa đảo "giúp thu hồi vốn bị lừa"

Người bị lừa đảo trên mạng chịu nỗi đau mất tiền nhưng lại còn có những đối tượng lợi dụng tâm lý “của đau con xót” để tiếp tục lừa bằng chiêu "giúp thu hồi".
Thương hiệu Việt góp phần lan toả giá trị Việt với 5 châu

Thương hiệu Việt góp phần lan toả giá trị Việt với 5 châu

Những doanh nhân nước ngoài có dịp qua Việt Nam cứ tấm tắc khen mãi việc Việt Nam có hẳn một ngày Thương hiệu để hội tụ tinh thần phát triển kinh tế.
Ồn ào quanh TikTok “Vua quạt” và câu chuyện thượng tôn pháp luật trong kinh doanh

Ồn ào quanh TikTok “Vua quạt” và câu chuyện thượng tôn pháp luật trong kinh doanh

Câu chuyện quanh vụ việc TikTok “Vua quạt” đang ồn ào nhiều ngày nay thêm một lần nữa cho thấy tầm quan trọng của thượng tôn pháp luật.

Tin khác

Bảo vệ thương hiệu góp phần phát triển kinh tế sáng tạo

Bảo vệ thương hiệu góp phần phát triển kinh tế sáng tạo

Phát triển kinh tế sáng tạo cần được bắt đầu từ câu chuyện bảo vệ thương hiệu, xa hơn là thúc đẩy nỗ lực thực thi quyền sở hữu trí tuệ.
“Dị nhân" cầu mưa: Siêu năng lực hay lợi dụng mạng xã hội tiếp tay cho mê tín dị đoan?

“Dị nhân" cầu mưa: Siêu năng lực hay lợi dụng mạng xã hội tiếp tay cho mê tín dị đoan?

Mạng xã hội mấy ngày nay xôn xao câu chuyện một “dị nhân” có khả năng “hô phong hoán vũ” cho một số tỉnh phía Nam đang gặp hạn hán nặng.
Tận dụng tốt cơ hội mở ra từ các FTA, tạo thêm động lực tăng trưởng cho nền kinh tế

Tận dụng tốt cơ hội mở ra từ các FTA, tạo thêm động lực tăng trưởng cho nền kinh tế

Cho đến nay, Việt Nam đã ký 16 hiệp định thương mại tự do (FTA) vừa với tư cách thành viên ASEAN vừa với tư cách một bên độc lập, độ phủ hầu hết các châu lục.
Thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và ASEAN với Liên bang Nga

Thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và ASEAN với Liên bang Nga

Bối cảnh mới cho thấy sự cần thiết khai thông các điểm nghẽn, thúc đẩy hợp tác giữa các nước ASEAN, các nền kinh tế mới nổi (BRICS) và Liên bang Nga.
Thị trường vàng cần những giải pháp đủ mạnh để bình ổn lâu dài

Thị trường vàng cần những giải pháp đủ mạnh để bình ổn lâu dài

Những ngày gần đây thị trường vàng trong nước như một con ngựa bất kham khi giá vàng tiếp tục diễn biến bất thường.
Khơi thông những động lực tăng trưởng mới cho doanh nghiệp

Khơi thông những động lực tăng trưởng mới cho doanh nghiệp

Bên cạnh những động lực tăng trưởng truyền thống, việc thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới vừa là yêu cầu, vừa là bước chuyển tất yếu của kinh tế Việt Nam.
Kinh tế Việt Nam: Giải bài toán tăng trưởng giữa bối cảnh bất định

Kinh tế Việt Nam: Giải bài toán tăng trưởng giữa bối cảnh bất định

Mặc dù kinh tế quý I/2024 có mức tăng trưởng khá song tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong năm 2024 vẫn đang phải đối diện nhiều ẩn số.
Kinh tế Việt Nam đã quay lại xu thế tăng trưởng

Kinh tế Việt Nam đã quay lại xu thế tăng trưởng

Việc các tổ chức tài chính quốc tế duy trì nguyên các mức dự báo tăng trưởng GDP đã cho thấy điểm nhìn lạc quan về kinh tế Việt Nam trong năm 2024.
Đưa Quy hoạch điện VIII trở thành chỗ dựa vững chắc phát triển năng lượng

Đưa Quy hoạch điện VIII trở thành chỗ dựa vững chắc phát triển năng lượng

Quy hoạch điện VIII đã chỉ ra mối quan hệ giữa lĩnh vực năng lượng với các lĩnh vực khác.
Thấy gì từ những vụ "lùm xùm" của ngân hàng thời gian gần đây?

Thấy gì từ những vụ "lùm xùm" của ngân hàng thời gian gần đây?

Lãi thẻ vọt lên gấp hàng nghìn lần, tiền tỷ gửi ngân hàng phút chốc bốc hơi đã cho thấy hệ thống quản trị rủi ro của các ngân hàng đang bộc lộ không ít kẽ hở.
Xem thêm

Đọc nhiều

Giá tiêu hôm nay 29/5/2024: Tăng “bốc đầu”, Đắk Lắk lên mức cao chưa từng có 126.000 đồng/kg

Giá tiêu hôm nay 29/5/2024: Tăng “bốc đầu”, Đắk Lắk lên mức cao chưa từng có 126.000 đồng/kg

Cập nhật giá tiêu hôm nay ngày 29/5/2024, giá tiêu Đắk Lắk, Gia Lai, giá tiêu Bà Rịa - Vũng Tàu hôm nay tăng hay giảm; giá tiêu mới nhất ngày 29/5 thế nào?
Giá tiêu hôm nay 27/5/2024: Đồng loạt chững lại sau tuần tăng mạnh tới 9.000 đồng/kg

Giá tiêu hôm nay 27/5/2024: Đồng loạt chững lại sau tuần tăng mạnh tới 9.000 đồng/kg

Cập nhật giá tiêu hôm nay ngày 27/5/2024, giá tiêu Đắk Lắk, Gia Lai, giá tiêu Bà Rịa - Vũng Tàu hôm nay tăng hay giảm; giá tiêu mới nhất ngày 27/5 thế nào?
Giá tiêu hôm nay 25/5/2024: Đồng loạt tăng 1.000 đồng/kg, Đắk Nông và Bà Rịa – Vũng Tàu sát mốc 120.000 đồng/kg

Giá tiêu hôm nay 25/5/2024: Đồng loạt tăng 1.000 đồng/kg, Đắk Nông và Bà Rịa – Vũng Tàu sát mốc 120.000 đồng/kg

Cập nhật giá tiêu hôm nay ngày 25/5/2024, giá tiêu Đắk Lắk, Gia Lai, giá tiêu Bà Rịa - Vũng Tàu hôm nay tăng hay giảm; giá tiêu mới nhất ngày 25/5 thế nào?
Giá tiêu hôm nay 24/5/2024: Tăng thêm 2.000 đồng/kg, Đắk Nông và Bà Rịa – Vũng Tàu cao kỷ lục 118.000 đồng/kg

Giá tiêu hôm nay 24/5/2024: Tăng thêm 2.000 đồng/kg, Đắk Nông và Bà Rịa – Vũng Tàu cao kỷ lục 118.000 đồng/kg

Cập nhật giá tiêu hôm nay ngày 24/5/2024, giá tiêu Đắk Lắk, Gia Lai, giá tiêu Bà Rịa - Vũng Tàu hôm nay tăng hay giảm; giá tiêu mới nhất ngày 24/5 thế nào?
Giá tiêu hôm nay 30/5/2024: Tăng nóng tới 7.000 đồng/kg, Đắk Lắk lập kỷ lục mới 129.000 đồng/kg

Giá tiêu hôm nay 30/5/2024: Tăng nóng tới 7.000 đồng/kg, Đắk Lắk lập kỷ lục mới 129.000 đồng/kg

Cập nhật giá tiêu hôm nay ngày 30/5/2024, giá tiêu Đắk Lắk, Gia Lai, giá tiêu Bà Rịa - Vũng Tàu hôm nay tăng hay giảm; giá tiêu mới nhất ngày 30/5 thế nào?
Giá tiêu hôm nay 26/5/2024: Tăng ngày thứ 5 liên tiếp, Bà Rịa – Vũng Tàu cán mốc kỷ lục 120.000 đồng/kg

Giá tiêu hôm nay 26/5/2024: Tăng ngày thứ 5 liên tiếp, Bà Rịa – Vũng Tàu cán mốc kỷ lục 120.000 đồng/kg

Cập nhật giá tiêu hôm nay ngày 26/5/2024, giá tiêu Đắk Lắk, Gia Lai, giá tiêu Bà Rịa - Vũng Tàu hôm nay tăng hay giảm; giá tiêu mới nhất ngày 26/5 thế nào?
Giá xăng dầu hôm nay ngày 27/5/2024: Giá dầu thế giới tuần này diễn biến ra sao?

Giá xăng dầu hôm nay ngày 27/5/2024: Giá dầu thế giới tuần này diễn biến ra sao?

Giá xăng dầu hôm nay ngày 27/5/2024, giá dầu thế giới vừa kết thúc tuần giảm hơn 2%, trong tuần này, dầu thế giới sẽ theo xu hướng tăng hay giảm?
Giá tiêu hôm nay 28/5/2024: Ngày thứ 2 chững giá, dao động từ 119.000 – 120.000 đồng/kg

Giá tiêu hôm nay 28/5/2024: Ngày thứ 2 chững giá, dao động từ 119.000 – 120.000 đồng/kg

Cập nhật giá tiêu hôm nay ngày 28/5/2024, giá tiêu Đắk Lắk, Gia Lai, giá tiêu Bà Rịa - Vũng Tàu hôm nay tăng hay giảm; giá tiêu mới nhất ngày 28/5 thế nào?
Học sinh lớp 1 "ngồi nhìn lớp ăn liên hoan": Vai trò của nhà giáo phải đặt trẻ làm trung tâm

Học sinh lớp 1 "ngồi nhìn lớp ăn liên hoan": Vai trò của nhà giáo phải đặt trẻ làm trung tâm

Từ sự việc học sinh phải ''ngồi nhìn lớp ăn'' cho thấy, vai trò của nhà giáo phải đặt trẻ làm trung tâm, cần đảm bảo quyền lợi và công bằng cho đứa trẻ.
Chứng khoán hôm nay 29/5/2024: VN-Index có thể quay lại mức đỉnh cũ 1.285 điểm

Chứng khoán hôm nay 29/5/2024: VN-Index có thể quay lại mức đỉnh cũ 1.285 điểm

Cập nhật tin tức thị trường chứng khoán hôm nay ngày 29/5/2024; nhận định về thị trường chứng khoán ngành Công Thương; thị trường chứng khoán Việt Nam.
Phiên bản di động