Chậm cổ phần hóa, thoái vốn: Cần chế tài nghiêm khắc, xem xét trách nhiệm từng cá nhân, tổ chức

Theo Bộ Tài chính, điểm nghẽn gây chậm tiến độ cổ phần hóa là những hạn chế ở khâu lập kế hoạch cho đến khâu tổ chức triển khai thực hiện, giám sát kiểm tra.
Tiến độ cổ phần hóa, thoái vốn tại Bộ Xây dựng, nguyên nhân nào gây chậm trễ?Công ty Đồng Tân 'tiến quân' lên sàn UPCoMHai “ông lớn” VietinBank, Agribank đề nghị được tăng vốn và gỡ khó trong cổ phần hóa

Cần chế tài nghiêm khắc

Liên quan đến công tác cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước, thống kê mới đây của Bộ Tài chính chỉ ra rằng, tính đến tháng 2/2024, đã có 77 doanh nghiệp được cấp có thẩm quyền phê duyệt Đề án cơ cấu lại doanh nghiệp theo Quyết định số 360/QĐ-TTg ngày 17/3/2022 của Thủ tướng Chính phủ, gồm 14 doanh nghiệp thuộc Trung ương và 63 doanh nghiệp thuộc các địa phương.

Các đơn vị còn lại đang triển khai xây dựng đề án cơ cấu lại doanh nghiệp để trình cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt. Tuy nhiên, trong 2 tháng đầu năm nay, chưa có doanh nghiệp nào được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án cổ phần hóa và các đơn vị tiếp tục triển khai công tác thoái vốn.

Theo Bộ Tài chính, ngoài việc đẩy mạnh công tác chuẩn bị, hoàn thiện các thủ tục cần thiết phục vụ triển khai công tác cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp, cũng cần xử lý nghiêm trường hợp làm chậm, vi phạm quy định về cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Bộ Tài chính đánh giá, tiến độ cổ phần hóa, thoái vốn, cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước còn rất chậm, không đạt kế hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ giao. Làm rõ các nguyên nhân đang gây "ì ạch" đối với hoạt động tạo nguồn thu lớn cho ngân sách nhà nước này, Bộ Tài chính cho rằng điểm "nghẽn" đến từ những hạn chế ở khâu lập kế hoạch cho đến khâu tổ chức triển khai thực hiện, giám sát kiểm tra.

Trong đó, nhận thức và tổ chức thực hiện của một số cơ quan đại diện chủ sở hữu và người đứng đầu doanh nghiệp còn chưa cao, chưa quyết liệt trong tổ chức triển khai thực hiện cổ phần hóa, thoái vốn.

Mặt khác, công tác thanh tra, kiểm tra thời gian qua chưa có chế tài xử lý trong việc xem xét, xử lý trách nhiệm người đứng đầu doanh nghiệp nhà nước, cơ quan đại diện chủ sở hữu, cơ quan quản lý nhà nước trong việc chậm thực hiện cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Từ những hạn chế nêu trên, Bộ Tài chính cho rằng trong năm 2024, công tác này cần phải có những giải pháp căn cơ để thay đổi tích cực hơn. Theo đó, ngoài việc đẩy mạnh công tác chuẩn bị, hoàn thiện các thủ tục cần thiết phục vụ triển khai công tác cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp, thì Bộ Tài chính cho rằng cần xử lý nghiêm trường hợp làm chậm, vi phạm quy định về cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Cần xác định rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan, nhất là người đứng đầu trong công tác sắp xếp, cổ phần hóa, thoái vốn, cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước, thực hiện các nhiệm vụ, công việc liên quan; coi việc thực hiện nhiệm vụ và kết quả thực hiện sắp xếp, cổ phần hóa, thoái vốn, cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước là một tiêu chí đánh giá các cơ quan, đơn vị tập thể, cá nhân liên quan.

Đồng thời, theo các chuyên gia, các doanh nghiệp nhà nước cần tăng cường công khai, minh bạch thông tin về tình hình tài chính, hoạt động sản xuất kinh doanh để tạo niềm tin, thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư trước khi triển khai công tác cổ phần hóa, thoái vốn.

Khi "đất vàng" không còn hấp dẫn?

Theo ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, cổ phần hóa là bức tranh nhiều màu sắc, sắc thái. Do đó, không nên chỉ xét về giai đoạn, mà nhìn rộng hơn bức tranh với nhiều màu sắc tương phản, có doanh nghiệp hoạt động tốt, một số doanh nghiệp không như mong muốn để thấy rằng câu chuyện cổ phần hóa rất khó, khó lý thuyết theo kế hoạch đơn thuần.

Tuy nhiên, theo ông Phan Đức Hiếu, không phải vì khó khăn mà dừng lại việc cổ phần hóa. “Cổ phần hóa đặt trong bối cảnh tổng thể cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước là chủ trương đúng, cần tiếp tục thực hiện. Vấn đề là phải khắc phục vùng tối và phải nhìn rộng ra mục tiêu của cổ phần hóa, đó là có những việc Nhà nước không làm mà nhường cơ hội cho doanh nghiệp tư nhân”, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội nhấn mạnh.

Để cổ phần hóa, thoái vốn tại doanh nghiệp không “lỡ hẹn”, TS. Vũ Đình Ánh – Chuyên gia kinh tế cho biết, một trong những giải pháp thúc đẩy cổ phần hóa là gắn trách nhiệm của người đứng đầu liên quan tới cổ phần hóa, đặc biệt là đại diện chủ sở hữu, các cơ quan đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước. Vấn đề ở chỗ, nếu chưa tháo bỏ được các tiêu cực liên quan đến đất đai trong cổ phần hóa thì sẽ dẫn đến tình trạng không ai nhận trách nhiệm và cũng chẳng ai chịu làm, như thế, cổ phần hóa sẽ tiếp tục chậm.

Trước đó, tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn của Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV, nguyên nhân cơ bản nhất của việc chậm triển khai cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, khi các doanh nghiệp muốn mua vốn của doanh nghiệp cổ phần hóa thường nhìn vào giá trị các khu đất “vàng”. Tuy nhiên, đến nay quy định không cho chuyển mục đích sử dụng đất từ đất thuê chuyển sang đất ở, tức không còn địa tô chênh lệch nên không hấp dẫn doanh nghiệp.

Tán thành ý kiến này của Bộ trưởng, TS. Vũ Đình Ánh cho biết, đó chính là "sự biến tướng" của cổ phần hóa, xa rời mục tiêu cổ phần hóa đặt ra ban đầu. Đồng thời, TS. Vũ Đình Ánh cũng nhất trí quan điểm phải tách đất ra khỏi định giá doanh nghiệp khi cổ phần hóa, bởi chúng ta cổ phần hóa doanh nghiệp chứ không bán đất.

Cùng với đó, phải kiểm soát chặt vấn đề đất đai với các doanh nghiệp này. Cụ thể, sau khi cổ phần hóa thì chuyển sang hình thức cho thuê đất, nên phải quản lý về quỹ đất, nếu chỉ dựa vào việc đăng ký kế hoạch sử dụng đất sẽ không ổn vì các doanh nghiệp sẽ "vẽ ra đủ thứ" để giữ lại quỹ đất của mình.

Vị chuyên gia này lưu ý thêm, đất giao cho doanh nghiệp nhà nước trước và sau cổ phần hóa thì bản chất đó là một loại tài sản công. Vì vậy, cần làm rõ vai trò của Ủy ban Quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp trong việc quản lý đối với tài sản dưới dạng là đất đai và bất động sản thuộc doanh nghiệp nhà nước sau khi cổ phần hóa.

Ánh Dương
Bình luận

Đọc nhiều

Kết nối logistics, mở hướng phát triển mới cho Quảng Trị

Kết nối logistics, mở hướng phát triển mới cho Quảng Trị

Với lợi thế cửa khẩu, cảng biển và vị trí trên Hành lang kinh tế Đông - Tây, Quảng Trị đẩy mạnh hợp tác cùng Vietnam Post phát triển logistics gắn với chuyển đổi số.
Ứng dụng AI trong logistics, Ninh Bình hướng tới làm chủ dữ liệu

Ứng dụng AI trong logistics, Ninh Bình hướng tới làm chủ dữ liệu

Ứng dụng AI trong logistics không chỉ giúp nâng cao hiệu quả vận hành mà còn đặt ra yêu cầu xây dựng năng lực quản trị, khai thác dữ liệu phục vụ phát triển bền vững.
200 thương hiệu tiêu biểu sẽ được trao Giải thưởng Sao Vàng đất Việt 2026

200 thương hiệu tiêu biểu sẽ được trao Giải thưởng Sao Vàng đất Việt 2026

Hội đồng bình chọn chung tuyển Giải thưởng Sao Vàng đất Việt 2026 đã thống nhất lựa chọn 200 thương hiệu tiêu biểu để trao giải, trong đó TOP10 được bình chọn bằng hình thức bỏ phiếu kín
Tây Ninh đón dự án nhà máy chế biến thực phẩm hơn 1.558 tỷ đồng

Tây Ninh đón dự án nhà máy chế biến thực phẩm hơn 1.558 tỷ đồng

Ngày 17/11, Vissan động thổ nhà máy chế biến thực phẩm tại Tây Ninh, vốn đầu tư hơn 1.558 tỷ đồng, công suất thiết kế gần 35.000 tấn/năm.
Sản xuất công nghiệp giữ vững đà tăng trưởng hai con số

Sản xuất công nghiệp giữ vững đà tăng trưởng hai con số

Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) 10 tháng năm 2026 tăng 12,4%, mức tăng cao nhất trong cùng kỳ kể từ năm 2019, cho thấy đà phục hồi và tăng trưởng tích cực của sản xuất công nghiệp.
Đắk Lắk tháo gỡ điểm nghẽn, tăng tốc triển khai các dự án năng lượng

Đắk Lắk tháo gỡ điểm nghẽn, tăng tốc triển khai các dự án năng lượng

Đắk Lắk đẩy mạnh tháo gỡ thủ tục, đất đai và truyền tải điện, gắn hỗ trợ nhà đầu tư với yêu cầu triển khai dự án đúng tiến độ, đảm bảo chất lượng.
'Muôn sắc Việt Nam' tái hiện 17 di sản UNESCO trên sân khấu rộng 3.000 m²

'Muôn sắc Việt Nam' tái hiện 17 di sản UNESCO trên sân khấu rộng 3.000 m²

Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” sẽ diễn ra tối 24/11 tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình, với những màn kết hợp giữa các thế hệ nghệ sĩ, sân khấu rộng 3.000 m² và vé tham dự hoàn toàn miễn phí.
Thúc đẩy giao lưu văn hóa, mở rộng kết nối hợp tác kinh tế Việt Nam - Rumani

Thúc đẩy giao lưu văn hóa, mở rộng kết nối hợp tác kinh tế Việt Nam - Rumani

Ngày 19/11 tới đây, tại Phú Thọ, Đại sứ quán Rumani tại Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Phú Thọ cùng các đơn vị tổ chức Ngày Văn hóa và Thương mại Rumani tại Việt Nam.
Ngày Văn hóa Việt Nam: Lan tỏa văn hóa Chăm, kết nối các giá trị di sản

Ngày Văn hóa Việt Nam: Lan tỏa văn hóa Chăm, kết nối các giá trị di sản

Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), cộng đồng người Chăm, tỉnh Khánh Hòa đã mang đến Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam những sắc màu văn hóa đặc sắc.
Công nghệ thực tế hỗn hợp mở hướng tiếp cận mới với di sản Hà Nội

Công nghệ thực tế hỗn hợp mở hướng tiếp cận mới với di sản Hà Nội

Từ những con tem lưu giữ dấu ấn lịch sử đến công nghệ thực tế hỗn hợp, triển lãm “Ngàn năm kinh kỳ qua lăng kính tem số” mang đến cách tiếp cận mới với di sản văn hóa Hà Nội.