Ngày 12/11, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Hội nghị AI - Bán dẫn Việt Nam - Hàn Quốc lần thứ nhất (VKAISS 2026), câu chuyện thương mại hóa sản phẩm bán dẫn được các nhà quản lý, chuyên gia và doanh nghiệp hai nước đặt ra với nhiều vấn đề cần giải quyết.
Thiết kế được chip nhưng ai sẽ mua?
Chia sẻ tại phiên tọa đàm "Mô hình hợp tác và định hình cụm công nghiệp bán dẫn song phương Việt Nam - Hàn Quốc", ông Nguyễn Vinh Quang - Giám đốc FPT Semiconductor cho biết, dù đã có những đơn hàng và từng bước phát triển hoạt động kinh doanh, doanh nghiệp vẫn đối mặt với nhiều khó khăn trong quá trình đưa sản phẩm ra thị trường.
Theo ông Quang, FPT Semiconductor là doanh nghiệp thiết kế chip, hoạt động chủ yếu theo mô hình kinh doanh giữa doanh nghiệp với doanh nghiệp (B2B). Khách hàng của công ty là các nhà sản xuất điện tử có nhu cầu sử dụng chip trong sản phẩm của họ. Vì vậy, thách thức lớn nhất đối với FPT Semiconductor là làm sao thuyết phục các nhà sản xuất điện tử lựa chọn những dòng chip do công ty thiết kế.
Các diễn giả trao đổi tại phiên tọa đàm "Mô hình hợp tác và định hình cụm công nghiệp bán dẫn song phương Việt Nam - Hàn Quốc"
Theo ông, chip bán dẫn phải trải qua 2 giai đoạn quan trọng trước khi thương mại hóa. Ở giai đoạn design-in, doanh nghiệp phối hợp với khách hàng tích hợp chip vào thiết kế thiết bị. Đến giai đoạn design-win, sản phẩm được khách hàng lựa chọn, tạo tiền đề hình thành đơn hàng lớn. Đây là thách thức với doanh nghiệp mới bởi khách hàng thường đã có nhà cung cấp lâu năm.
"Năng lực thiết kế chip chưa đủ để chinh phục thị trường, doanh nghiệp còn cần đội ngũ kỹ sư phát triển ứng dụng, hỗ trợ khách hàng và xử lý các vấn đề kỹ thuật trong quá trình tích hợp sản phẩm", ông nhấn mạnh và thông tin, FPT Semiconductor đã hợp tác với các đối tác Hàn Quốc khoảng 3 năm qua nhằm tìm kiếm khách hàng đồng hành trong nghiên cứu, phát triển và hiện đang phối hợp với Skychip tìm cơ hội đưa chip FPT vào sản phẩm của các nhà sản xuất điện tử Hàn Quốc, trong đó có Solum.
Theo ông Quang, Việt Nam có lợi thế về nhân lực công nghệ, trong khi Hàn Quốc sở hữu hệ sinh thái điện tử và mạng lưới khách hàng lớn. Tuy nhiên, để tạo doanh thu lâu dài, doanh nghiệp phải đáp ứng các yêu cầu về chất lượng, hỗ trợ kỹ thuật và năng lực cung ứng.
Về triển vọng năm tiếp theo, Giám đốc FPT Semiconductor Nguyễn Vinh Quang dự báo có thể có ít nhất 5 doanh nghiệp thiết kế vi mạch Hàn Quốc mở văn phòng tại Việt Nam, khoảng 2-3 liên doanh đóng gói, kiểm thử và 1 liên doanh thiết kế chip AI. Ông cũng kỳ vọng hơn 10 hoạt động hợp tác về phần mềm, ứng dụng và công cụ phát triển công nghệ giữa doanh nghiệp hai nước.
Ở góc nhìn của đối tác Hàn Quốc, ông Kyumin Han - đại diện Hiệp hội Công nghiệp AI và bán dẫn Fabless Hàn Quốc (KAISA) cho rằng, hợp tác cần dựa trên thế mạnh của mỗi nước. Ông đề cập năng lực đóng gói, kiểm thử của Việt Nam và thế mạnh công nghệ chip của Hàn Quốc như những lĩnh vực có khả năng hình thành mô hình hợp tác phù hợp.
Trong khi đó, ông Minsoo Park - đại diện phía Hàn Quốc trong lĩnh vực Physical AI nhận định, doanh nghiệp 2 nước có thể phát triển những dòng chip chuyên biệt và giải pháp ứng dụng AI dựa trên sự kết hợp giữa phần cứng và phần mềm.
Theo ông Park, Hàn Quốc có thế mạnh về phần cứng, trong khi Việt Nam có nhiều doanh nghiệp phát triển phần mềm. Tìm kiếm những đối tác có năng lực bổ trợ cho nhau sẽ tạo thuận lợi trong phát triển sản phẩm và giải pháp công nghệ. Đồng thời nhấn mạnh vai trò của đào tạo nhân lực và đề cập hoạt động hợp tác với FPT Polytechnic nhằm phát triển các chương trình đào tạo, thực tập phục vụ ngành công nghiệp bán dẫn.
Các đại biểu tham dự Hội nghị AI - Bán dẫn Việt Nam - Hàn Quốc lần thứ nhất (VKAISS 2026).
Đưa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm thương mại
Ở góc độ quản lý nhà nước, ông Nguyễn Anh Tuấn - Giám đốc Trung tâm Quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn, Bộ Khoa học và Công nghệ nhìn nhận Việt Nam đang gặp nhiều khó khăn trong quá trình phát triển ngành công nghiệp bán dẫn. Đây là lĩnh vực công nghệ cao, đòi hỏi chi phí gia nhập thị trường lớn, năng lực của doanh nghiệp trong nước còn hạn chế, trong khi niềm tin của khách hàng đối với những sản phẩm bán dẫn Việt Nam cần được xây dựng qua thời gian.
Đặc biệt, quá trình chuyển kết quả nghiên cứu, thiết kế thành chip vật lý đang là một điểm nghẽn đối với nhiều doanh nghiệp, viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo. Chi phí chế tạo thử nghiệm lớn, khả năng tiếp cận các nhà máy sản xuất chip quốc tế còn khó khăn khiến nhiều dự án nghiên cứu gặp trở ngại trong quá trình phát triển sản phẩm.
Theo ông Tuấn, Trung tâm Quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn được định hướng thực hiện vai trò kết nối, giúp rút ngắn quá trình nghiên cứu, thiết kế và chế tạo thử nghiệm. Trung tâm đang xây dựng quy trình, định mức và đối tượng hỗ trợ, hướng tới mục tiêu hỗ trợ tối đa chi phí sản xuất thử cho các viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo.
Ông Nguyễn Anh Tuấn cũng thông tin, theo định hướng chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ, đơn vị đang cố gắng triển khai cơ chế hỗ trợ gần 100% chi phí sản xuất thử chip cho các viện, trường trong giai đoạn 2026 - 2027, các nội dung liên quan đến mức hỗ trợ, đối tượng thụ hưởng và lộ trình thực hiện hiện vẫn đang được xây dựng.
Ngoài hỗ trợ kinh phí, Trung tâm sẽ phát huy vai trò đầu mối kết nối các doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học với những nhà máy chế tạo chip và đơn vị cung cấp dịch vụ công nghệ quốc tế. Đây là điều kiện quan trọng để các kết quả nghiên cứu trong nước có thêm cơ hội được chế tạo, thử nghiệm và tiến tới thương mại hóa.
Chia sẻ kinh nghiệm của doanh nghiệp Hàn Quốc, ông Jaehong Cho - đại diện DEEPX cho biết, quá trình nghiên cứu và phát triển sản phẩm AI, bán dẫn đòi hỏi nguồn lực tài chính rất lớn trong nhiều năm.
Theo ông, DEEPX đã nhận được sự hỗ trợ của Chính phủ Hàn Quốc và sự quan tâm của các nhà đầu tư để duy trì hoạt động nghiên cứu, phát triển công nghệ. Từ kinh nghiệm này, ông cho rằng doanh nghiệp Việt Nam cần tận dụng các chương trình hỗ trợ của Chính phủ, hướng đến thị trường quốc tế để tìm kiếm cơ hội phát triển sản phẩm. Đồng thời đề cập khả năng mở rộng hợp tác trong lĩnh vực AI và bán dẫn trên phạm vi ASEAN thay vì giới hạn cơ hội kinh doanh tại thị trường trong nước.
Hội nghị AI - Bán dẫn Việt Nam - Hàn Quốc lần thứ nhất (VKAISS 2026) đã được tổ chức, quy tụ hơn 400 đại biểu, đại diện hơn 50 doanh nghiệp bán dẫn, cùng các viện nghiên cứu, trường đại học và địa phương hai nước.
Tại hội nghị, các bên đã trao 8 biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU) về công nghệ, phát triển chuỗi cung ứng và đào tạo nhân lực; tổ chức gần 100 phiên kết nối kinh doanh, mở rộng cơ hội hợp tác trong lĩnh vực AI và bán dẫn.
