Sản phẩm mây tre đan Thế Hiển đổi mới mẫu mã, mở đường xuất khẩu

Từ làng nghề lồng chim đến những chuyến hàng xuất khẩu

Những ngày giữa tháng 5, có mặt tại thôn Thế Hiển, xã Dân Hòa (TP Hà Nội), phóng viên Báo Công Thương ghi nhận không khí lao động nhộn nhịp tại nhiều hộ dân làm nghề mây tre đan. Trong những khoảng sân nhỏ, tiếng chẻ nan tre, mài vành, lắp khung vang lên liên tục. Người già, phụ nữ đến thanh niên đều có thể tham gia vào từng công đoạn sản xuất.

Không còn bó hẹp ở những chiếc lồng chim truyền thống phục vụ thị trường trong nước, nhiều hộ dân nơi đây đang chủ động thay đổi mẫu mã, chuyển sang sản xuất các sản phẩm thủ công mỹ nghệ phục vụ xuất khẩu.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Đức Diệm, chủ hộ kinh doanh mây tre đan xuất khẩu tại thôn Thế Hiển cho biết, thời gian qua gia đình ông đã liên kết với các doanh nghiệp thương mại để đưa sản phẩm ra thị trường quốc tế.

“Quá trình làm nghề, tôi đã tiếp cận với 1 doanh nghiệp làm thương mại. Họ đã gửi hàng mẫu sang rồi làm theo đơn đặt hàng. Sau khi có mẫu, tôi chuyển về các hộ dân trong thôn làm, sau đó thu gom đóng thành thùng chuyển lên công ty để họ xuất khẩu đi các nước”, ông Diệm chia sẻ.

Theo ông Diệm, hiện cơ sở đang sản xuất hơn 100 chủng loại sản phẩm thủ công mỹ nghệ, đồ trang trí bằng mây tre đan khác nhau. Các sản phẩm được khách hàng tại nhiều nước châu Âu đánh giá cao nhờ tính thủ công và sự tỉ mỉ trong từng công đoạn hoàn thiện. Mỗi năm, hoạt động sản xuất và xuất khẩu đem về doanh thu khoảng 2 tỷ đồng cho gia đình ông.

Qua tìm hiểu của phóng viên, ngoài thị trường trong nước, hiện nay nhiều sản phẩm của làng nghề  đã được xuất khẩu sang Singapore, Thái Lan, Malaysia, Australia… Trong đó, Châu Âu là thị trường lớn nhất với khoảng hai lô hàng xuất đi mỗi tháng.

Song song với kênh bán hàng truyền thống và xuất khẩu, nhiều hộ dân cũng bắt đầu tiếp cận phương thức bán hàng mới thông qua thương mại điện tử. Các sản phẩm lồng chim, lồng đèn thủ công mỹ nghệ được đưa lên TikTok, Facebook và các sàn thương mại điện tử nhằm tiếp cận trực tiếp người mua trong nước.

Nhiều hộ dân cho biết việc livestream bán hàng giúp họ chủ động hơn trong việc quảng bá sản phẩm và giảm phụ thuộc vào thương lái trung gian.

Giữ nghề hơn 100 năm bằng cách thích nghi với thị trường

Theo lời kể của người dân địa phương, nghề làm lồng chim tại thôn Thế Hiển đã hình thành từ hơn 100 năm trước rồi dần lan sang nhiều thôn lân cận. Hiện thôn Thế Hiển có hơn 1.000 nhân khẩu với 332 hộ dân, trong đó khoảng 50% hộ vẫn còn gắn bó với nghề truyền thống.

Theo người dân địa phương, để sản xuất ra một sản phẩm hoàn chỉnh, các công đoạn thường được phân chia theo từng hộ. Có nhà chuyên uốn nan, có nhà làm vành, có nhà làm khung rồi sau đó ghép lại thành sản phẩm hoàn thiện.

Nguyên liệu chủ yếu là tre, trúc được nhập từ các tỉnh miền núi. Sau khi xử lý nguyên liệu, người thợ sẽ cắt theo từng kiểu dáng sản phẩm khác nhau. Lồng tròn cần nan dài để dễ uốn, còn lồng vuông được cắt thành từng thanh ngắn rồi ghép theo khung.

Ông Nguyễn Văn Nam, một hộ làm nghề lâu năm tại thôn Thế Hiển cho biết, thị hiếu khách hàng hiện nay đã thay đổi đáng kể, buộc người làm nghề cũng phải thay đổi theo. “Tôi đã theo nghề truyền thống của gia đình từ hồi còn nhỏ. Nay thị hiếu khách hàng có nhiều thay đổi, hướng đến các sản phẩm thủ công mỹ nghệ xuất khẩu nên gia đình đã bắt nhịp theo. Từ khi chuyển sang làm hàng thủ công mỹ nghệ, thu nhập bình quân mỗi người trong gia đình đạt từ 250.000 đến 300.000 đồng mỗi ngày”, ông Nam chia sẻ.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương về việc duy trì làng nghề theo hướng thương mại, ông Nguyễn Văn Tuấn, Trưởng thôn Thế Hiển cho biết: "Thời gian tới địa phương sẽ tiếp tục khuyến khích các hộ dân mở rộng ứng dụng, đẩy mạnh thương mại điện tử nhằm chủ động đầu ra và giảm phụ thuộc vào trung gian, từng bước khẳng định thương hiệu làng nghề".

Giữa sự thay đổi nhanh của thị trường, làng nghề Thế Hiển vẫn đang cho thấy sức sống bền bỉ của một nghề thủ công truyền thống. Không chỉ giữ nghề, nhiều hộ dân còn chủ động cải tiến mẫu mã, thích ứng với nhu cầu tiêu dùng mới để đưa sản phẩm vươn ra thị trường quốc tế. Với những người thợ nơi đây, giữ nghề không chỉ là câu chuyện mưu sinh mà còn là cách gìn giữ giá trị của một làng nghề đã tồn tại hơn một thế kỷ.

Với niềm tự hào và tình yêu nghề, những người thợ làng nghề làm lồng chim, sản phẩm mỹ nghệ Thế Hiển cùng nhau giữ gìn phát huy thương hiệu đã tạo dựng được trong hơn 100 năm qua, đồng thời, không ngừng cải tiến mẫu mã sản phẩm mở rộng thị trường, xuất khẩu.