Giá hồ tiêu Việt tăng cao: Cơn sốt ''vàng đen'' còn kéo dài?

Vậy, nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng này và triển vọng của thị trường hồ tiêu trong thời gian tới sẽ như thế nào?

Theo Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), nguồn cung hồ tiêu toàn cầu đang đối mặt với nhiều thách thức. Bên cạnh việc Indonesia bước vào vụ thu hoạch mới, Brazil - quốc gia sản xuất hạt tiêu đen lớn thứ hai thế giới - gặp phải tình trạng mất mùa nghiêm trọng do hạn hán kéo dài. Điều này khiến nguồn cung toàn cầu trở nên khan hiếm hơn bao giờ hết, đẩy giá hồ tiêu tăng cao.

Bên cạnh đó, còn nhiều yếu tố tác động làm ảnh hưởng tới nguồn cung và làm giảm sản lượng hồ tiêu do thời tiết khắc nghiệt và việc giảm diện tích canh tác tại nhiều quốc gia sản xuất lớn. Giá hồ tiêu cũng ảnh hưởng tăng trong trung và dài hạn do chi phí vận chuyển hàng hóa tăng nhanh và tắc nghẽn cảng ở châu Á.

Giá hồ tiêu trong nước đang ở mức cao kỷ lục những tháng gần đây. Ảnh minh họa

Ngoài ra, nhu cầu tiêu thụ hồ tiêu trên thị trường thế giới vẫn ở mức cao, đặc biệt là từ các thị trường lớn như Mỹ và châu Âu khiến giá hồ tiêu tăng. Cùng với đó, trong tháng 9 này, các thị trường hàng hoá kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) giảm lãi suất sau nhiều năm. Giới đầu tư đang kỳ vọng FED hạ lãi suất 0,25 điểm phần trăm mỗi lần trong hai lần họp tới, diễn ra vào tháng 9 và tháng 11, tiếp đến là một đợt giảm lớn hơn vào tháng 12. Việc FED hạ lãi suất kỳ vọng kích thích được sự hồi phục của nền kinh tế Mỹ, kéo theo sự hồi phục về đơn hàng và xuất khẩu từ Việt Nam đến thị trường trên. Khi đó, nền kinh tế Việt Nam được “hưởng lợi” từ sự đảo chiều chính sách này của FED.

Giá hồ tiêu nội địa đã liên tục tăng trong thời gian qua và đạt mức cao nhất trong 11 năm trở lại đây. Mặc dù đã có dấu hiệu hạ nhiệt nhưng giá vẫn ở mức cao so với lịch sử. Từ đầu năm 2024 đến nay, giá hồ tiêu nước ta liên tục neo ở mức cao. Trong những ngày đầu tháng 6, giá tiêu trong nước đã tăng mạnh và tiến sát mốc 190.000 đồng/kg, từ mức cao nhất trong 11 năm trở lại đây, với mức giá đạt được là 187.000 đồng/kg. Tại thời điểm hiện tại, giá tiêu đã hạ nhiệt nhưng vẫn ở mức cao so với lịch sử.

Ông Marcellus Giovanni - Giám đốc điều hành của Brazspice Spices International - cho biết “Nhu cầu mạnh từ thị trường Trung Quốc và Trung Đông khiến giá tiêu nội địa Việt Nam tăng nhanh trong những ngày gần đây.”

Trong 7 tháng đầu năm 2024, Trung Quốc chỉ nhập khẩu 8.059 tấn tiêu từ Việt Nam, giảm mạnh so với mức nhập khẩu thông thường hàng năm từ 50.000 - 57.000 tấn, ngoại trừ những năm bị ảnh hưởng bởi dịch Covid -19. Tuy nhiên, vào tuần trước, nhu cầu từ Trung Quốc đã quay trở lại với các đơn đặt hàng với số lượng lớn từ 3.000 - 4.000 tấn.

“Có vẻ như tồn kho của Trung Quốc đã giảm đáng kể sau một thời gian dài giảm mua, dẫn đến phải mua số lượng lớn để bù đắp cho tình trạng thiếu hụt nguyên liệu khi sản lượng tiêu toàn cầu dự kiến sẽ tiếp tục giảm trong vài năm tới”, Công ty Cổ phần Đầu tư XNK Phúc Thịnh (PTEXIM) nhận định.

Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam (VPSA) dự báo, giá tiêu sẽ tiếp tục tăng khi nhu cầu tiêu thụ trên thị trường thế giới vẫn ở mức cao trong khi nguồn cung hạn chế. VPSA định hướng ưu tiên giữ ổn định diện tích hồ tiêu, tập trung các giải pháp cải thiện chất lượng và đa dạng hóa sản phẩm chế biến có giá trị gia tăng cao trên thị trường. Tuy nhiên, việc mở rộng diện tích trồng hồ tiêu cần có thời gian để cho ra sản phẩm, ít nhất là 3 - 4 năm. Do đó, trong ngắn hạn, giá hồ tiêu vẫn có thể tiếp tục biến động.

Giá hồ tiêu Việt Nam tăng cao là kết quả của nhiều yếu tố phức tạp, trong đó, có cả yếu tố khách quan và chủ quan. Để đối phó với tình hình này, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và người nông dân. Đồng thời, các doanh nghiệp cần tìm kiếm các giải pháp để đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao giá trị gia tăng và giảm thiểu rủi ro.