Dự kiến đến năm 2034, Việt Nam thừa khoảng 1,5 triệu nam giới

Báo động tình trạng “thừa nam thiếu nữ”

Thời gian qua, tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh tại Việt Nam đã trở thành vấn đề đáng lo ngại. Từ năm 2006 đến nay, tỷ số giới tính khi sinh của Việt Nam là 109,8 bé trai/100 bé gái. Trong đó, 3 tỉnh thuộc Đồng bằng sông Hồng tỷ lệ này đã lên đến 120 như Hưng Yên (119,5), Hải Dương (118,3), Quảng Ninh (124,4).

Dự báo, với đà tăng này, đến năm 2034 Việt Nam sẽ dư thừa 1,5 triệu nam giới và năm 2059 thừa 2,5 triệu nam giới nếu không có các biện pháp cân bằng giới tính.

Bà Hoàng Thị Thơm, Phó Cục trưởng Cục Dân số (Bộ Y tế) đưa ra cảnh báo đỏ về tình trạng mất cân bằng giới tính tại Việt Nam. Ảnh Minh Trí

Đây là thông tin được đưa ra tại chương trình tập huấn về cách thức truyền thông về lựa chọn giới tính trên cơ sở định kiến giới do Cục Dân số (Bộ Y tế) và Quỹ Dân số Liên hợp quốc tại Việt Nam (UNFPA) tổ chức ngày 28-29/11 tại Hải Phòng.

Bà Hoàng Thị Thơm, Phó Cục trưởng Cục Dân số (Bộ Y tế) cho biết, tình trạng này bắt nguồn từ định kiến “trọng nam khinh nữ” ăn sâu vào tiềm thức của người Việt Nam bao đời nay. Nhiều gia đình, đặc biệt tại các khu vực nông thôn, vẫn coi việc sinh con trai là yếu tố quan trọng để “nối dõi tông đường”. Do sự mong mỏi quá lớn, không ít gia đình đã lạm dụng tiến bộ khoa học để lựa chọn giới tính trước khi sinh.

Chuyên gia về Giới và Nhân quyền Quỹ Dân số Liên hợp quốc tại Việt Nam (UNFPA) Hà Thị Quỳnh Anh cho biết, mất cân bằng giới tính khi sinh không chỉ tác động đến cá nhân và gia đình, còn để lại những hậu quả sâu sắc cho xã hội. Nếu tình trạng này tiếp tục, sự “thừa nam thiếu nữ” sẽ làm gia tăng áp lực hôn nhân, nạn buôn bán phụ nữ, mại dâm và bạo lực tình dục. Đồng thời, nó làm suy giảm vai trò, vị thế của phụ nữ trong xã hội, đẩy họ vào tình thế dễ bị tổn thương hơn.

Đáng lo ngại hơn, vấn đề mất cân bằng giới tính khi sinh còn làm biến đổi cấu trúc nhân khẩu học, tạo thách thức lớn trong việc đảm bảo lực lượng lao động, phát triển hệ thống an sinh xã hội và chăm sóc sức khỏe.

Cần có giải pháp quyết liệt

Để giải quyết tình trạng mất cân bằng tỷ suất giới tính khi sinh, Việt Nam đã tăng cường hoàn thiện và thực thi chính sách pháp luật liên quan đến bình đẳng giới, được cụ thể hóa trong Luật Bình đẳng giới do Quốc hội ban hành; Pháp lệnh Dân số 2003 của Ủy ban thường vụ Quốc hội; Nghị định số 104/2003/NĐ-CP của Chính phủ ban hành quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Pháp lệnh Dân số; Nghị định 114/2006/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về dân số và trẻ em; Chiến lược Dân số qua các giai đoạn và Chiến lược quốc gia về Bình đẳng giới đều quy định nghiêm cấm các hành vi lựa chọn giới tính khi sinh…

Bác sĩ Mai Trung Sơn, chuyên viên cao cấp Cục Dân số chia sẻ về giải pháp tại buổi tập huấn. Ảnh Minh Trí

Đưa ra kiến nghị giúp giảm tỷ lệ mất cân bằng giới tính, bác sĩ Mai Trung Sơn, chuyên viên cao cấp Cục Dân số chia sẻ, Việt Nam cần tập trung vào 2 nhóm giải pháp chính về truyền thông và siết chặt các điều luật.

Cụ thể, đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức, ngăn chặn vấn đề lựa chọn giới tính thai nhi, thúc đẩy giá trị của trẻ em gái và bình đẳng giới; thực hiện các điều luật nghiêm cấm sử dụng công nghệ trong xác định giới tính thai nhi và đình chỉ thai nghén.

Bên cạnh đó, thực hiện các chính sách kinh tế - xã hội cải thiện vấn đề bình đẳng giới, ban hành các hệ thống an sinh xã hội chú trọng đến đối tượng là phụ nữ và trẻ em.