Chuyên gia thuế: Gia hạn thuế tiêu thụ đặc biệt là 'cú hích' cho ngành ô tô

Bộ Tài chính vừa trình Chính phủ dự thảo Nghị định gia hạn thuế tiêu thụ đặc biệt đối với ô tô sản xuất hoặc lắp ráp trong nước trong năm 2025. Động thái này được chuyên gia thuế Nguyễn Văn Phụng, nguyên Cục trưởng Cục Thuế doanh nghiệp lớn, Tổng cục Thuế, Bộ Tài chính đánh giá là ‘cú hích’ cần thiết, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Ý nghĩa lớn từ chính sách hỗ trợ về thuế

Theo Bộ Tài chính, việc gia hạn thuế tiêu thụ đặc biệt theo Nghị định 65/2024/NĐ-CP đã mang lại hiệu quả tích cực. Tính đến ngày 17/2/2025, tổng số thuế tiêu thụ đặc biệt được gia hạn lên tới 13.173 tỷ đồng, giúp 18 doanh nghiệp có thêm nguồn lực tài chính để duy trì và mở rộng sản xuất.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động, ngành ô tô Việt Nam cũng chịu ảnh hưởng không nhỏ. Tuy nhiên, nhờ sự hỗ trợ từ Chính phủ thông qua chính sách giảm 50% lệ phí trước bạ và gia hạn thuế tiêu thụ đặc biệt, cùng với nỗ lực của các hãng xe, doanh số bán hàng của các thành viên Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) trong 11 tháng năm 2024 đạt 308.544 xe, tăng 17% so với cùng kỳ năm 2023.

Gia hạn thuế tiêu thụ đặc biệt với ô tô sản xuất hoặc lắp ráp trong nước được xem là cần thiết, góp phần hỗ trợ doanh nghiệp vượt qua khó khăn. Ảnh minh họa

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Nguyễn Văn Phụng, cho biết: “Việc gia hạn thời gian nộp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước thì đây không phải là lần đầu tiên mà chúng ta đã có kinh nghiệm trong những năm trước. Phải nói rằng, thị trường năm nay khác rất nhiều so với những năm trước. Đó là ở chỗ chúng ta tự do hóa thương mại ở mức độ sâu, cho nên xe nhập khẩu vào rất nhiều và đa dạng. Và trong bối cảnh đó thì các doanh nghiệp trong nước đã chịu sức ép lớn đối với hàng cạnh tranh từ nước ngoài”.

Bộ Tài chính dự báo, năm 2025, thị trường ô tô và nền kinh tế Việt Nam sẽ tiếp tục đối mặt với những tác động tiêu cực từ kinh tế toàn cầu. Trong bối cảnh đó, việc duy trì chính sách hỗ trợ là cần thiết để giúp doanh nghiệp ổn định sản xuất, kinh doanh và tạo đà tăng trưởng bền vững. Nếu chỉ dựa vào nguồn lực và các giải pháp kích cầu riêng lẻ của từng doanh nghiệp, sẽ không đủ để tạo ra sự ổn định trong việc duy trì sản lượng và doanh số bán hàng.

“Tôi cho rằng, việc gia hạn nộp thuế tiêu thụ đặc biệt ở đây mang ba ý nghĩa. Ý nghĩa thứ nhất là tạo cơ hội tốt cho các doanh nghiệp trong nước có điều kiện tốt hơn trong cạnh tranh với doanh nghiệp nước ngoài và đây cũng là một trong những biện pháp bảo vệ một cách chính đáng, hợp pháp quyền lợi của các nhà đầu tư trong nước trước sức ép của thị trường nước ngoài.

Thứ hai là thể hiện hành động của Chính phủ đối với việc nâng đỡ, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp sản xuất. Trong điều kiện mà chúng ta đang phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 8 % trong năm nay và hai con số ở những năm tiếp theo, thì đối với ngành công nghiệp ô tô sản xuất trong nước đây là điều rất tốt, coi như là một biện pháp hỗ trợ về tài chính giúp cho doanh nghiệp vượt qua khó khăn.

Thứ ba là khi doanh nghiệp được gia hạn thuế, điều đó có nghĩa rằng người ta được chiếm dụng tiền thuế một cách hợp pháp trong một thời gian mà không phải trả lãi, không bị tính tiền, chậm nộp thuế. Cho nên việc gia hạn này cũng có một ý nghĩa như là Chính phủ cho doanh nghiệp một khoản tín dụng mà không phải trả tiền, không phải trả lãi. Đây là một cam kết cũng như là một sự trợ giúp của Chính phủ đối với các doanh nghiệp ô tô trong nước”, ông Phụng chia sẻ thêm.

Theo dự thảo quy định, hết thời gian gia hạn, các doanh nghiệp sản xuất hoặc lắp ráp ô tô phải nộp đủ số thuế vào ngân sách nhà nước. Bộ Tài chính khẳng định, việc tiếp tục gia hạn thời hạn nộp thuế là giải pháp cần thiết, góp phần hỗ trợ, giảm bớt khó khăn cho các doanh nghiệp, tạo đà thúc đẩy phát triển kinh tế.

Gia hạn thuế tiêu thụ đặc biệt: "Pháo đài" vững chắc cho ngành ô tô nội địa

Theo Bộ Tài chính, việc thống nhất thời gian gia hạn đến ngày 20/11/2025 nhằm tránh dồn các khoản phải nộp vào cuối năm, đồng thời hạn chế ảnh hưởng đến việc hoàn thành dự toán thu ngân sách nhà nước trong trường hợp doanh nghiệp gặp khó khăn tài chính.

Ông Phụng cũng khẳng định thêm: “Việc gia hạn thời hạn nộp thuế tiêu thụ đặc biệt cũng là một giải pháp mà mang lại thắng lợi kép, giữa thị trường trong nước và thị trường nước ngoài và giữa doanh nghiệp với Chính phủ, tất cả các bên đều có lợi và tôi cho rằng là đề xuất của Bộ Tài chính rất là tốt và chúng ta nên ủng hộ sớm”.

Đề xuất cũng bao gồm việc gia hạn áp dụng cho trường hợp kê khai bổ sung hồ sơ khai thuế của kỳ tính thuế được gia hạn và trường hợp doanh nghiệp có chi nhánh, đơn vị trực thuộc sản xuất hoặc lắp ráp ô tô thực hiện kê khai thuế tiêu thụ đặc biệt riêng với cơ quan thuế quản lý trực tiếp.

Bộ Tài chính ước tính, số thuế tiêu thụ đặc biệt được gia hạn trong 5 kỳ tính thuế là khoảng 14.100 tỷ đồng. Tuy nhiên, do thời hạn nộp thuế chậm nhất là ngày 20/11/2025, nên việc gia hạn này không ảnh hưởng đến dự toán thu ngân sách nhà nước năm 2025.

Bộ Tài chính cũng khẳng định, việc gia hạn thời hạn nộp thuế tiêu thụ đặc biệt không phải là giải pháp ưu đãi về thuế, không vi phạm các quy định về trợ cấp, do đó ít có quan ngại từ phía các doanh nghiệp nhập khẩu ô tô.

“Doanh nghiệp sản xuất trong nước cũng đang theo đường lối của Chính phủ là đẩy mạnh sản xuất kinh doanh góp phần tăng trưởng cũng như thực hiện chương trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Cho nên các doanh nghiệp này cũng đang nghiên cứu và triển khai việc chuyển sang dòng xe dùng cả xăng lẫn điện và chuyển cả sang xe điện. Việc gia hạn thuế cũng là biện pháp gián tiếp giúp cho doanh nghiệp có nguồn vốn để tham gia vào các chương trình này của Chính phủ”, ông Phụng nêu ý kiến.