Vụ Vạn Thịnh Phát: Bí ẩn những thùng xốp chứa đầy USD

“Bẻ cong” kết luận thanh tra

Liên quan đến sai phạm tại Tập đoàn Vạn Thịnh Phát, trong giai đoạn 2017-2018, cơ quan Thanh tra Giám sát ngân hàng chủ trì, phối hợp với Thanh tra Chính phủ, Kiểm toán Nhà nước, Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia tiến hành thanh tra toàn diện Ngân hàng TMCP Sài Gòn (Ngân hàng SCB).

Đoàn thanh tra Ngân hàng SCB do ông Nguyễn Văn Hưng - cựu Phó chánh Thanh tra phụ trách Cơ quan Thanh tra giám sát Ngân hàng Nhà nước ký thành lập có 18 thành viên, do bà Đỗ Thị Nhàn - Vụ trưởng Vụ Thanh tra, giám sát các tổ chức tín dụng (Vụ I) làm trưởng đoàn, cùng 9 cán bộ thanh tra của Ngân hàng Nhà nước, 2 cán bộ Kiểm toán Nhà nước, 4 cán bộ Thanh tra Chính phủ và 3 người của Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia.

Theo cơ quan điều tra, quá trình thanh tra các lãnh đạo Cơ quan Thanh tra Giám sát Ngân hàng, Trưởng, Phó trưởng đoàn và các thành viên đoàn thanh tra đã có các sai phạm, vi phạm nghiêm trọng, nhận tiền, quà, lợi ích vật chất từ Ngân hàng SCB; bao che, bưng bít, báo cáo không trung thực, không đầy đủ kết quả thanh tra cho Ngân hàng Nhà nước, để Ngân hàng Nhà nước không có đủ thông tin, tài liệu phục vụ tham mưu, chỉ đạo xử lý các sai phạm của Ngân hàng SCB, ngăn chặn hành vi phạm tội của Trương Mỹ Lan và đồng phạm.

Cụ thể, ban đầu, kết quả thanh tra xác định SCB sai phạm tại tất cả các nội dung như: tăng trưởng tín dụng, phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro; tỉ lệ cấp tín dụng vào các dự án bất động sản, xử lý nợ xấu; đặc biệt là sai phạm trong việc cấp tín dụng hầu hết đều rủi ro mất vốn…

Khi xây dựng dự thảo báo cáo lần đầu phục vụ việc trình bày với lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước và Thủ tướng vào cuối tháng 1/2018, bà Đỗ Thị Nhàn đã chỉ đạo tổ tổng hợp "bỏ ngoài số liệu phân loại nợ xấu nhóm 4 và nhóm 5" với 3 dự án: Mũi Đèn đỏ, 6A và Royal Garden với tổng dư nợ gần 38.000 tỷ đồng.

Hành vi của bà Đỗ Thị Nhàn và các thành viên đoàn thanh tra đã giúp một số chỉ tiêu tài chính của SCB thay đổi. Trong đó, nợ xấu từ 91.000 tỷ đồng xuống còn 53.000 tỷ đồng; vốn chủ sở hữu đang âm -19 nghìn tỷ đồng thành dương +2,7 nghìn tỷ đồng, hệ số an toàn vốn riêng lẻ cũng đang từ âm hơn -4% thành dương gần +6%.

Không chỉ vậy, các dự thảo kết luận tiếp theo, bà Đỗ Thị Nhàn tiếp tục yêu cầu thành viên trong đoàn bỏ nội dung kiến nghị phân loại nợ nhóm 4, nhóm 5 với 3 dự án tại chi nhánh SCB Cống Quỳnh trong dự thảo.

Ngoài ra, đoàn thanh tra còn phát hiện rất nhiều sai phạm tại các khoản vay của nhóm 71 khách hàng ở cùng một địa chỉ số 4 Nguyễn Thị Minh Khai nhưng lại bưng bít, bao che, không báo cáo.

Khi thành viên đoàn thanh tra đề xuất "Đưa SCB vào diện kiểm soát đặc biệt" thì ông Nguyễn Văn Hưng gạt nội dung này khỏi báo cáo để Ngân hàng Nhà nước báo cáo Chính phủ.

Mặc dù biết thực trạng tài chính của SCB là rất xấu, đủ điều kiện đưa vào diện kiểm soát đặc biệt. Tuy nhiên ông Hưng đã báo cáo không đúng thực trạng của SCB, không kiến nghị chuyển cơ quan điều tra xử lý. Nghiêm trọng là, đoàn thanh tra đã đề xuất Chính phủ tiếp tục tạo điều kiện cho Ngân hàng SCB thực hiện tái cơ cấu, cho phép nhà băng này xây dựng đề án tái cơ cấu.

Chính vì vậy, lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước không có đủ thông tin để xử lý sai phạm của Ngân hàng SCB và ngăn chặn hành vi phạm tội của bà Trương Mỹ Lan.

Bị can Trương Mỹ Lan Chủ tịch Vạn Thịnh Phát chỉ đạo lãnh đạo Ngân hàng SCB hối lộ đoàn thanh tra.

Hối lộ nhiều thùng xốp chứa đầy USD

Theo kết luận điều tra, bà Đỗ Thị Nhàn bị cáo buộc nhận hối lộ từ lãnh đạo Ngân hàng SCB thông qua chỉ đạo của bà Trương Mỹ Lan, Chủ tịch Tập đoàn Vạn Thịnh Phát, để bưng bít, bỏ qua các sai phạm tại SCB.

Trong đó, bà Nhàn đã nhiều lần nhận tiền từ SCB thông qua ông Đinh Văn Thành (Chủ tịch HĐQT), ông Võ Tấn Hoàng Văn (Tổng giám đốc) và ông Nguyễn Nam Tuấn (lái xe của ông Văn). Tổng số tiền nhận hối lộ lên tới 5,2 triệu USD, tương đương 118 tỷ đồng.

Cụ thể, khoảng tháng 3/2018, ông Thành và ông Văn ra Hà Nội, lên phòng làm việc của bà Nhàn, đưa cho bà một túi quả cherry và một túi đựng 200.000 USD. Bà Nhàn mang tiền về cất ở nhà.

Từ tháng 10 đến tháng 12/2018 là giai đoạn dự thảo kết luận thanh tra, ông Văn và lái xe Tuấn 3 lần mang các thùng xốp đựng USD để đưa cho bà Nhàn. Trong đó, một lần với thùng xốp đựng 1 triệu USD và sau đó thì 2 thùng xốp đựng 2 triệu USD/thùng.

Sau mỗi lần đưa tiền tại nhà riêng, bà Nhàn hỏi thì được cho biết tiền này là của bà Trương Mỹ Lan cảm ơn bà Nhàn vì đã giúp và hỗ trợ cho SCB trong quá trình thanh tra. Nhận tiền được cất đầy trong các thùng xốp, bà Nhàn cho vào thùng khác, cất giấu trong phòng ngủ.

Sau khi vụ án được khởi tố, đến khoảng tháng 12/2022, bà Nhàn đã chia số tiền này thành 2 phần và mang 2,6 triệu USD gửi nhờ tại nhà họ hàng ở TP. Nam Định. Số tiền còn lại bà Nhàn cho vào thùng sắt, khóa lại, mang sang nhà em trai cùng cha khác mẹ cất giấu.

Còn đối với ông Nguyễn Văn Hưng, từ tháng 4/2016 đến 1/10/2018 đã nhiều lần nhận tiền từ lãnh đạo SCB tổng cộng 390.000 USD. Ông Hưng khai số tiền này đã sử dụng vào các mục đích cá nhân.

Đối với các cá nhân khác trong đoàn thanh tra, cũng đều nhận được tiền, quà giá trị lớn từ lãnh đạo Ngân hàng SCB để giúp sức “bẻ cong” kết luận thanh tra.

Như bà Nguyễn Thị Phụng, Phó trưởng đoàn thanh tra, thừa nhận nhiều lần nhận tiền từ SCB với tổng số tiền 20.000 USD và 210 triệu đồng, quà và lợi ích vật chất từ SCB gồm 1 đồng hồ, 1 túi xách và 1 chiếc khăn trong quá trình thanh tra.

Hay như, ông Trần Văn Tuấn, Tổ trưởng Tổ thanh tra số 4, cũng 4 lần được SCB đưa tiền, quà, lợi ích vật chất tổng cộng 6.000 USD và 40 triệu đồng; Lê Thanh Hà, Tổ trưởng Tổ thanh tra số 5, có 5 lần nhận tiền tổng cộng 14.000 USD và 100 triệu đồng; Nguyễn Duy Phương, thành viên Tổ 4, khai 2 lần được SCB đưa tiền tổng cộng 1.000 USD và 20 triệu đồng; Nguyễn Văn Thùy, thành viên Tổ 1, khai 6 lần nhận tiền tổng cộng 21.000 USD và 60 triệu đồng từ SCB…