
Bản đồ số định hình năng lực thương mại điện tử cấp xã
Số hóa năng lực thương mại điện tử đến từng địa phương
Trả lời phỏng vấn Báo Công Thương bên lề Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc năm 2026 diễn ra gần đây, ông Đỗ Hữu Hưng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM), cho biết, thương mại điện tử trong nhiều năm chủ yếu tập trung ở hai đầu tàu là Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Trong khi đó, đặc trưng của thương mại điện tử là rút ngắn khoảng cách địa lý, tạo điều kiện để hàng hóa và dịch vụ tiếp cận người tiêu dùng ở nhiều khu vực khác nhau. Tuy nhiên, khoảng cách về năng lực phát triển giữa các vùng miền vẫn còn khá lớn.
Việc đưa thương mại điện tử về cấp xã, phường được kỳ vọng tạo thêm cơ hội cho các địa phương tham gia sâu hơn vào hoạt động kinh doanh trên môi trường số. Theo ông Hưng, điều kiện triển khai hiện nay cũng thuận lợi hơn khi thói quen tiêu dùng trực tuyến đã hình thành, năng lực của doanh nghiệp, đơn vị logistics, thanh toán và cơ sở pháp lý từng bước được hoàn thiện.

Ông Đỗ Hữu Hưng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM).
Để mô hình xã thương mại điện tử có cơ sở phát triển, vấn đề đặt ra là cần xác định được năng lực thực tế của từng địa phương. Theo đại diện VECOM, kinh nghiệm xây dựng các bộ chỉ số đánh giá thương mại điện tử tại thành phố lớn có thể được vận dụng để hình thành hệ thống đánh giá ở cấp xã, phường.
Trong khoảng 15 năm đồng hành với sự phát triển của thương mại điện tử, VECOM nhận thấy nhiều chỉ số đã được sử dụng để đánh giá năng lực của các địa phương, như số lượng người dân mua hàng trực tuyến, số tiểu thương đưa hàng hóa lên sàn thương mại điện tử, nhân lực tham gia hoạt động thương mại điện tử, năng lực logistics, đơn hàng và thanh toán.
Những chỉ số này có thể trở thành cơ sở xây dựng khung đánh giá dành cho cấp xã, phường. Qua đó, các địa phương có thể nhận diện điểm mạnh, những hạn chế cần khắc phục và so sánh năng lực phát triển thương mại điện tử với các địa phương khác.
VECOM hiện đã có kinh nghiệm xây dựng chỉ số đánh giá thương mại điện tử cấp tỉnh (PCI). Khi đồng hành với các địa phương, Hiệp hội cũng hướng dẫn vận dụng chỉ số này để đánh giá đến từng xã, phường, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, bổ sung các chỉ số phản ánh sát hơn đặc điểm và năng lực của từng đơn vị.
“Chúng tôi cũng đang tiếp tục xây dựng thêm những bộ chỉ số theo hướng thực chất, phản ánh đúng năng lực của các đơn vị cấp xã, phường. Chắc chắn, những bộ chỉ số này sẽ tiếp tục được hoàn thiện trong thời gian tới”, ông Hưng cho hay.
Ông Hưng cũng cho rằng, thương mại điện tử không chỉ phục vụ hoạt động bán hàng hóa mà còn mở ra khả năng kinh doanh dịch vụ, phát triển du lịch, số hóa sản phẩm và dịch vụ đặc trưng của địa phương. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức của lãnh đạo, doanh nghiệp và người dân có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình đưa mô hình xã thương mại điện tử vào thực tế.
Bản đồ số kết nối người bán - người mua
Một trong những nội dung đáng chú ý trong định hướng phát triển xã thương mại điện tử là nâng cấp bản đồ số, từ công cụ thể hiện thông tin địa phương thành hệ thống dữ liệu phản ánh năng lực và các thành phần tham gia thị trường.
Ông Hưng cho rằng, có thể hình dung bản đồ số này tương tự Google Maps, nhưng thay vì chỉ cung cấp thông tin về vị trí, hệ thống sẽ thể hiện các dữ liệu liên quan đến năng lực thương mại điện tử tại từng khu vực. Người sử dụng có thể nhận diện địa phương nào có nhiều nhà bán hàng, nơi nào có hệ thống logistics, khu vực nào có nguồn lực nhân sự hoặc tiềm năng phát triển các hoạt động kinh doanh trực tuyến.
Từ dữ liệu đó, Chính phủ và các bộ, ngành có thêm cơ sở nhận diện tiềm năng, xác định nhu cầu phát triển và kết nối các địa phương theo lợi thế. Ở chiều ngược lại, bản đồ cũng giúp nhận diện những địa bàn còn hạn chế về năng lực để tập trung nguồn lực hỗ trợ.
Không chỉ phục vụ công tác quản lý, bản đồ số còn được định hướng trở thành nền tảng kết nối các chủ thể tham gia hoạt động thương mại điện tử. Theo ông Hưng, một bên là các đơn vị cung cấp dịch vụ như nhà bán hàng, logistics, thanh toán và các đơn vị hỗ trợ kinh doanh; bên còn lại là người tiêu dùng có nhu cầu tìm kiếm sản phẩm, dịch vụ tại địa phương.
Đáng chú ý, việc xây dựng bản đồ số không nhất thiết phải bắt đầu bằng đầu tư một hệ thống công nghệ hoàn toàn mới. Theo ông Hưng, các nền tảng như TikTok, Shopee hiện đã có những dữ liệu tương đối đầy đủ về hoạt động kinh doanh trực tuyến. Vấn đề là tổng hợp, khai thác và sử dụng nguồn dữ liệu này để phục vụ công tác xây dựng kế hoạch phát triển thương mại điện tử cho từng địa phương.
“Rõ ràng, có dữ liệu bản đồ số mới chỉ là bước đầu. Điều quan trọng hơn là chúng ta sử dụng dữ liệu đó như thế nào để thúc đẩy hoạt động kinh tế và tăng trưởng. Đây mới là câu hỏi cần quan tâm, thay vì chỉ tập trung xây dựng bản đồ thể hiện các thành phần trên thị trường”, đại diện VECOM nhận định.
Trong quá trình này, ngành Công Thương giữ vai trò điều phối, làm đầu mối kêu gọi sự tham gia của các cơ quan, đơn vị và doanh nghiệp công nghệ. Bên cạnh đó, việc xây dựng bản đồ cũng cần quan tâm đến khả năng tiếp cận, khai thác của người dân, đặc biệt là các chủ thể kinh doanh trực tiếp.
Về phía địa phương, ông Hưng cho rằng, điều quan trọng là sự quan tâm của lãnh đạo và các cơ quan chức năng, chủ động học hỏi, nâng cao kiến thức và vận dụng những nền tảng, chính sách hỗ trợ hiện có vào thực tiễn.
Bản đồ số được hoàn thiện và đưa vào ứng dụng sẽ trở thành công cụ kết nối nguồn lực, hỗ trợ nhà bán hàng và người tiêu dùng, đồng thời cung cấp dữ liệu phục vụ phát triển thương mại điện tử đến từng xã, phường.
Tin mới cập nhật


Ông Trần Quốc Tuấn: Bốn yếu tố tạo nên thành công của xã thương mại điện tử

Thành phố Huế: Thúc đẩy hợp tác phát triển nhân lực thương mại điện tử

Bán hàng qua sàn thương mại điện tử: Tránh lệch dữ liệu khi khai thuế
Đọc nhiều

Ông Trần Quốc Tuấn: Bốn yếu tố tạo nên thành công của xã thương mại điện tử

Thị trường chất kết dính Việt Nam hướng mốc 530 triệu USD

Phát triển trung tâm công nghiệp - năng lượng: Phải hình thành lớp lõi đủ mạnh

Kết nối logistics, mở hướng phát triển mới cho Quảng Trị

Ứng dụng AI trong logistics, Ninh Bình hướng tới làm chủ dữ liệu

200 thương hiệu tiêu biểu sẽ được trao Giải thưởng Sao Vàng đất Việt 2026

Tây Ninh đón dự án nhà máy chế biến thực phẩm hơn 1.558 tỷ đồng

Sản xuất công nghiệp giữ vững đà tăng trưởng hai con số

Đắk Lắk tháo gỡ điểm nghẽn, tăng tốc triển khai các dự án năng lượng




