Ứng dụng AI trong logistics, Ninh Bình hướng tới làm chủ dữ liệu

Ứng dụng AI trong logistics không chỉ giúp nâng cao hiệu quả vận hành mà còn đặt ra yêu cầu xây dựng năng lực quản trị, khai thác dữ liệu phục vụ phát triển bền vững.

Ứng dụng AI để năng cao hiệu quả hoạt động logistics

Chuyển đổi số đang đặt ra những yêu cầu mới đối với hoạt động logistics, đặc biệt trong quản lý dữ liệu, tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả vận hành chuỗi cung ứng. Trong đó, trí tuệ nhân tạo (AI) được xem là công cụ hỗ trợ doanh nghiệp và cơ quan quản lý nâng cao năng lực phân tích, dự báo, từng bước chuyển từ xử lý thông tin thủ công sang chủ động nhận diện rủi ro.

Đối với Ninh Bình, sau khi hợp nhất với Hà Nam và Nam Định, không gian phát triển kinh tế được mở rộng, tạo thêm cơ hội kết nối các khu công nghiệp, cơ sở sản xuất, hệ thống vận tải và hoạt động xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, quy mô sản xuất, lưu thông hàng hóa gia tăng cũng đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực quản lý và tổ chức hoạt động logistics.

TS. Cao Cẩm Linh, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Phát triển nhân lực Logistics Việt Nam (VALOMA), trình bày chuyên đề ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong logistics

TS. Cao Cẩm Linh, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Phát triển nhân lực Logistics Việt Nam (VALOMA), trình bày chuyên đề ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong logistics

Tại Hội nghị tập huấn, bồi dưỡng kiến thức về logistics do Sở Công Thương tỉnh Ninh Bình phối hợp với Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) tổ chức ngày 17/11, TS. Cao Cẩm Linh, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Phát triển nhân lực Logistics Việt Nam (VALOMA), đã chia sẻ những vấn đề đặt ra trong ứng dụng AI, đặc biệt là vai trò của dữ liệu đối với hiệu quả quản lý và vận hành logistics.

Theo thông tin tại hội nghị, Ninh Bình đặt mục tiêu giá trị xuất khẩu năm 2026 đạt 32,4 tỷ USD. Cùng với sự phát triển của hoạt động sản xuất, xuất khẩu, yêu cầu kiểm soát chi phí logistics, bảo đảm tiến độ giao hàng và duy trì chuỗi cung ứng thông suốt ngày càng trở nên cấp thiết.

Đáng chú ý, khảo sát doanh nghiệp xuất nhập khẩu do Sở Công Thương Ninh Bình thực hiện trong tháng 5/2026 đã ghi nhận những vấn đề liên quan đến chi phí logistics, gián đoạn chuỗi cung ứng, yêu cầu xanh hóa và khó khăn trong thực hiện chứng nhận xuất xứ điện tử.

Những vấn đề này cho thấy yêu cầu quản lý logistics không chỉ dừng ở việc tổng hợp phản ánh của doanh nghiệp mà cần hướng tới theo dõi biến động, phân tích nguyên nhân và nhận diện sớm các nguy cơ phát sinh.

Trong thực tế, dữ liệu logistics được hình thành xuyên suốt quá trình sản xuất, lưu kho, vận tải, giao nhận và xuất nhập khẩu. Tuy nhiên, thông tin thường phân tán giữa các doanh nghiệp, bộ phận nghiệp vụ và cơ quan quản lý, gây khó khăn cho việc tổng hợp, phân tích và ra quyết định.

Theo TS. Cao Cẩm Linh, khi dữ liệu thiếu kết nối, việc nhận diện sớm những biến động trong chuỗi cung ứng sẽ gặp nhiều hạn chế. Ngược lại, nếu được tổ chức và khai thác hiệu quả, AI có thể hỗ trợ phát hiện bất thường, cảnh báo nguy cơ chậm giao hàng, phân tích biến động chi phí và nâng cao chất lượng quyết định quản lý.

Từ thực tiễn hoạt động logistics, TS. Cao Cẩm Linh đề xuất hai hướng tiếp cận AI, phù hợp với nhu cầu và năng lực triển khai của từng doanh nghiệp, cơ quan quản lý.

Trước mắt, việc tận dụng các công cụ AI tạo sinh như ChatGPT, Gemini hay Claude được xem là giải pháp dễ tiếp cận, hỗ trợ tìm kiếm, tổng hợp thông tin, phân tích dữ liệu và xây dựng báo cáo.

Đối với doanh nghiệp, AI có thể hỗ trợ đối chiếu chứng từ thương mại, tổng hợp báo giá vận tải, phân tích nguyên nhân chậm giao hàng và xử lý phản hồi khách hàng. Trong khi đó, các cơ quan quản lý có thể khai thác công nghệ này để tra cứu chính sách, tổng hợp số liệu, phân tích biến động thị trường, phục vụ công tác tham mưu, điều hành.

Đáng chú ý, phương thức này cho phép các đơn vị từng bước ứng dụng AI mà chưa cần đầu tư hệ thống dữ liệu riêng. Tuy nhiên, việc kiểm chứng nguồn thông tin, độ chính xác của số liệu và tính pháp lý của kết quả do AI cung cấp vẫn là yêu cầu bắt buộc trước khi đưa vào sử dụng chính thức.

Làm chủ dữ liệu, nền tảng phát triển logistics bền vững

Bên cạnh việc sử dụng các công cụ AI có sẵn, hướng tiếp cận thứ hai được TS. Cao Cẩm Linh đề cập là xây dựng năng lực quản trị dữ liệu và ứng dụng AI của chính doanh nghiệp hoặc cơ quan quản lý.

Theo đó, dữ liệu từ các hệ thống sản xuất, kho bãi, vận tải, đơn hàng và những nguồn thông tin liên quan cần được chuẩn hóa, kết nối, tạo nền tảng phát triển các công cụ phân tích, dự báo và cảnh báo phục vụ hoạt động quản trị.

Đối với doanh nghiệp sản xuất, việc kết nối dữ liệu từ hệ thống quản trị nguồn lực (ERP), quản lý kho (WMS), quản lý vận tải (TMS) và đơn hàng có thể giúp theo dõi đồng bộ hoạt động từ nguyên liệu đầu vào đến giao hàng.

Khi dữ liệu được cập nhật đầy đủ, hệ thống có thể hỗ trợ phát hiện nguy cơ thiếu nguyên liệu, chậm tiến độ sản xuất hoặc phát sinh chi phí, qua đó giúp doanh nghiệp chủ động điều chỉnh phương án vận hành.

Đáng chú ý, doanh nghiệp không nhất thiết phải tự phát triển hoặc huấn luyện mô hình AI mà có thể tích hợp những dịch vụ AI hiện có vào hệ thống dữ liệu riêng, phù hợp với nhu cầu quản trị.

TS. Cao Cẩm Linh nhấn mạnh: “Doanh nghiệp và cơ quan quản lý hoàn toàn có thể bắt đầu sử dụng AI thông qua ChatGPT, Gemini hay các ứng dụng sẵn có mà không nhất thiết phải đầu tư ngay một hệ thống dữ liệu riêng. Tuy nhiên, khi muốn phân tích, dự báo và cảnh báo thường xuyên trên cơ sở dữ liệu chuyên ngành, tổ chức cần có năng lực quản trị, chuẩn hóa và kết nối dữ liệu phù hợp”.

Đối với Ninh Bình, yêu cầu đặt ra không chỉ là nâng cao kỹ năng sử dụng AI mà còn từng bước hình thành năng lực quản lý dữ liệu logistics ở cấp địa phương.

Đặc biệt, sau khi mở rộng không gian phát triển, việc tổng hợp dữ liệu giữa các địa bàn đòi hỏi sự thống nhất về phạm vi thống kê, chỉ tiêu, thời gian và phương pháp thu thập.

Một hướng đi được đề xuất là nghiên cứu xây dựng cơ sở dữ liệu logistics chuyên ngành, có khả năng kết nối với các hệ thống hiện hữu, phục vụ theo dõi hạ tầng kho bãi, doanh nghiệp logistics, hoạt động vận tải, xuất nhập khẩu và những khó khăn phát sinh trong quá trình lưu thông hàng hóa.

Việc xây dựng cơ sở dữ liệu cần xác định rõ mục tiêu quản lý, trách nhiệm cập nhật và cơ chế chia sẻ thông tin; đồng thời tận dụng hạ tầng số, nền tảng dữ liệu dùng chung của tỉnh để tránh đầu tư trùng lặp, hình thành các hệ thống biệt lập.

Từ góc độ tư vấn chiến lược và chuyển đổi số logistics, TS. Cao Cẩm Linh khuyến nghị Sở Công Thương Ninh Bình cần có lộ trình chuyển từ ứng dụng AI đơn lẻ sang xây dựng năng lực quản trị dữ liệu logistics chuyên ngành.

“Về lâu dài, điều quan trọng không phải là cơ quan quản lý sử dụng bao nhiêu công cụ AI, mà là có làm chủ được dữ liệu để nhận diện vấn đề, dự báo xu hướng và tham mưu chính sách hay không. Ninh Bình cần từng bước xây dựng cơ sở dữ liệu logistics chuyên ngành, kết nối với các hệ thống dữ liệu hiện có, tạo nền tảng cho quản lý và phát triển bền vững”, TS. Cao Cẩm Linh chia sẻ.

Theo đó, thay vì bắt đầu bằng việc lựa chọn phần mềm hay nền tảng AI, cơ quan quản lý và doanh nghiệp cần xác định rõ vấn đề nghiệp vụ cần giải quyết, dữ liệu cần thiết và những tiêu chí đánh giá hiệu quả ứng dụng.

Đối với Sở Công Thương Ninh Bình, có thể nghiên cứu thí điểm một số nội dung như tổng hợp, phân loại phản ánh của doanh nghiệp, theo dõi biến động hoạt động logistics hoặc xây dựng bảng điều khiển phục vụ công tác tham mưu. Kết quả thí điểm cần được đánh giá trước khi mở rộng triển khai.

Trong xu hướng chuyển đổi số, lợi thế cạnh tranh logistics không chỉ đến từ vị trí địa lý, hạ tầng giao thông hay quy mô sản xuất mà còn phụ thuộc vào khả năng tổ chức, khai thác và sử dụng dữ liệu. Ứng dụng AI là bước khởi đầu, trong khi làm chủ dữ liệu mới là nền tảng để nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển logistics bền vững.

Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) mở ra khả năng nâng cao hiệu quả quản lý và vận hành chuỗi cung ứng, từ đối chiếu chứng từ thương mại, tổng hợp báo giá vận tải đến phân tích nguy cơ chậm giao hàng và biến động chi phí. Đối với cơ quan quản lý, AI có thể hỗ trợ tổng hợp dữ liệu, theo dõi hoạt động logistics, nhận diện những vấn đề phát sinh và nâng cao chất lượng tham mưu chính sách. Tuy nhiên, hiệu quả ứng dụng phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu, khả năng kết nối thông tin và việc kiểm chứng kết quả do AI cung cấp.

Quỳnh Trang
Bình luận

Tin mới cập nhật

Đọc nhiều

200 thương hiệu tiêu biểu sẽ được trao Giải thưởng Sao Vàng đất Việt 2026

200 thương hiệu tiêu biểu sẽ được trao Giải thưởng Sao Vàng đất Việt 2026

Hội đồng bình chọn chung tuyển Giải thưởng Sao Vàng đất Việt 2026 đã thống nhất lựa chọn 200 thương hiệu tiêu biểu để trao giải, trong đó TOP10 được bình chọn bằng hình thức bỏ phiếu kín
Tây Ninh đón dự án nhà máy chế biến thực phẩm hơn 1.558 tỷ đồng

Tây Ninh đón dự án nhà máy chế biến thực phẩm hơn 1.558 tỷ đồng

Ngày 17/11, Vissan động thổ nhà máy chế biến thực phẩm tại Tây Ninh, vốn đầu tư hơn 1.558 tỷ đồng, công suất thiết kế gần 35.000 tấn/năm.
Sản xuất công nghiệp giữ vững đà tăng trưởng hai con số

Sản xuất công nghiệp giữ vững đà tăng trưởng hai con số

Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) 10 tháng năm 2026 tăng 12,4%, mức tăng cao nhất trong cùng kỳ kể từ năm 2019, cho thấy đà phục hồi và tăng trưởng tích cực của sản xuất công nghiệp.
Đắk Lắk tháo gỡ điểm nghẽn, tăng tốc triển khai các dự án năng lượng

Đắk Lắk tháo gỡ điểm nghẽn, tăng tốc triển khai các dự án năng lượng

Đắk Lắk đẩy mạnh tháo gỡ thủ tục, đất đai và truyền tải điện, gắn hỗ trợ nhà đầu tư với yêu cầu triển khai dự án đúng tiến độ, đảm bảo chất lượng.
'Muôn sắc Việt Nam' tái hiện 17 di sản UNESCO trên sân khấu rộng 3.000 m²

'Muôn sắc Việt Nam' tái hiện 17 di sản UNESCO trên sân khấu rộng 3.000 m²

Chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” sẽ diễn ra tối 24/11 tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình, với những màn kết hợp giữa các thế hệ nghệ sĩ, sân khấu rộng 3.000 m² và vé tham dự hoàn toàn miễn phí.
Thúc đẩy giao lưu văn hóa, mở rộng kết nối hợp tác kinh tế Việt Nam - Rumani

Thúc đẩy giao lưu văn hóa, mở rộng kết nối hợp tác kinh tế Việt Nam - Rumani

Ngày 19/11 tới đây, tại Phú Thọ, Đại sứ quán Rumani tại Việt Nam phối hợp với UBND tỉnh Phú Thọ cùng các đơn vị tổ chức Ngày Văn hóa và Thương mại Rumani tại Việt Nam.
Ngày Văn hóa Việt Nam: Lan tỏa văn hóa Chăm, kết nối các giá trị di sản

Ngày Văn hóa Việt Nam: Lan tỏa văn hóa Chăm, kết nối các giá trị di sản

Hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), cộng đồng người Chăm, tỉnh Khánh Hòa đã mang đến Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam những sắc màu văn hóa đặc sắc.
Công nghệ thực tế hỗn hợp mở hướng tiếp cận mới với di sản Hà Nội

Công nghệ thực tế hỗn hợp mở hướng tiếp cận mới với di sản Hà Nội

Từ những con tem lưu giữ dấu ấn lịch sử đến công nghệ thực tế hỗn hợp, triển lãm “Ngàn năm kinh kỳ qua lăng kính tem số” mang đến cách tiếp cận mới với di sản văn hóa Hà Nội.
AI đang thay đổi hành vi người tiêu dùng, ngân hàng cần thích ứng

AI đang thay đổi hành vi người tiêu dùng, ngân hàng cần thích ứng

Trí tuệ nhân tạo (AI) đang thay đổi cách người tiêu dùng mua sắm trên nhiều phương diện, mở ra những chiều hướng mới trên hành trình trải nghiệm của khách hàng. 
Cần Thơ: Thị trường quà tặng 20/11 đa dạng, nhiều ưu đãi hút khách

Cần Thơ: Thị trường quà tặng 20/11 đa dạng, nhiều ưu đãi hút khách

Thị trường quà tặng Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 Cần Thơ trở nên sôi động với nhiều mặt hàng đa dạng, chương trình giảm giá các hệ thống bán lẻ và thương hiệu thời trang.