Trái phiếu doanh nghiệp khởi sắc, áp lực đáo hạn quý III giảm mạnh

Theo phân tích của Chứng khoán MB (MBS), thị trường trái phiếu doanh nghiệp tiếp tục ghi nhận những tín hiệu tích cực trong nửa đầu năm 2026, với hoạt động mua lại trước hạn tăng mạnh, áp lực đáo hạn trong quý III giảm đáng kể và tỷ lệ trái phiếu chậm thanh toán duy trì ở mức thấp so với quy mô toàn thị trường.

Ước tính khoảng 30,9 nghìn tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp sẽ đáo hạn trong quý III/2026, giảm 47% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, nhóm bất động sản chiếm tỷ trọng lớn nhất với khoảng 18,9 nghìn tỷ đồng, tương đương 61% tổng giá trị đáo hạn.

Về tình hình chậm trả, trong tháng 5 ghi nhận 2 mã trái phiếu chậm thanh toán gốc và lãi với tổng giá trị gần 213 tỷ đồng. Lũy kế đến hết tháng 5, tổng giá trị trái phiếu đang chậm thực hiện nghĩa vụ thanh toán ước khoảng 31,5 nghìn tỷ đồng, tương đương 2,3% dư nợ trái phiếu doanh nghiệp toàn thị trường.

Ở chiều ngược lại, hoạt động mua lại trước hạn tiếp tục diễn ra sôi động. Trong tháng 5, giá trị trái phiếu doanh nghiệp được mua lại trước hạn đạt khoảng 39,7 nghìn tỷ đồng, tăng 82,5% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, nhóm ngân hàng chiếm tới 93,7% tổng giá trị mua lại với khoảng 37,2 nghìn tỷ đồng, gấp 3,5 lần cùng kỳ. Nhóm bất động sản ghi nhận giá trị mua lại khoảng 2,4 nghìn tỷ đồng, giảm 77,4% so với cùng kỳ và chiếm 6,2% tổng giá trị mua lại trong tháng.

5 tháng đầu năm, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp được mua lại trước hạn đạt khoảng 81,6 nghìn tỷ đồng, tăng 32,8% so với cùng kỳ. Động lực chính đến từ nhóm ngân hàng khi giá trị mua lại chiếm 80,6% tổng lượng mua lại toàn thị trường, tăng 211% so với cùng kỳ năm trước.

Ở thị trường sơ cấp, hoạt động phát hành trong tháng 5 nhìn chung đi ngang so với tháng trước. Tổng giá trị phát hành đạt 52,9 nghìn tỷ đồng, giảm 23,6% so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, nhóm ngân hàng quay trở lại vị trí dẫn dắt thị trường với giá trị phát hành đạt 32,8 nghìn tỷ đồng, tăng 70% so với tháng 4 nhưng giảm 32,3% so với cùng kỳ.

Các tổ chức phát hành lớn nhất trong tháng thuộc về Ngân hàng TMCP Quân đội (MBB) với 9.000 tỷ đồng, kỳ hạn từ 36 - 120 tháng và lãi suất từ 8,2 - 8,3%/năm; Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam (TCB) với 8.000 tỷ đồng, kỳ hạn 24 - 36 tháng, lãi suất 8,4%/năm; và Ngân hàng TMCP Phương Đông (OCB) với 3.000 tỷ đồng, kỳ hạn 24 - 36 tháng, lãi suất từ 8,5 - 8,6%/năm.

Trong khi đó, giá trị phát hành của nhóm bất động sản giảm mạnh 49,4% so với tháng trước, còn 15,4 nghìn tỷ đồng, dù vẫn tăng 23% so với cùng kỳ năm trước. Lãi suất bình quân gia quyền của nhóm bất động sản tăng lên 12,5%, cao hơn 3,2 điểm phần trăm so với tháng 4.

Theo MBS, nguyên nhân chủ yếu là do trong tháng 4, đợt phát hành trái phiếu quốc tế của Tập đoàn Vingroup với lãi suất 5,5% và chiếm khoảng 30% tổng giá trị phát hành của ngành đã kéo mặt bằng lãi suất xuống thấp. Sang tháng 5, các đợt phát hành quy mô lớn đều ghi nhận mức lãi suất khoảng 12,5%/năm, khiến mặt bằng lãi suất tăng trở lại.

Theo đó, lãi suất bình quân của toàn thị trường trong tháng 5 tăng lên 9,7%, cao hơn 0,7 điểm phần trăm so với tháng trước. Về phương thức phát hành, phát hành riêng lẻ tiếp tục chiếm ưu thế tuyệt đối với khoảng 50,2 nghìn tỷ đồng, tương đương 95% tổng giá trị phát hành trong nước.

Lũy kế từ đầu năm đến hết tháng 5, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp phát hành đạt gần 147,4 nghìn tỷ đồng, tăng 3% so với cùng kỳ năm trước. Lãi suất bình quân gia quyền ước đạt khoảng 9%, cao hơn đáng kể so với mức 7,3% của năm 2025.

Xét theo nhóm ngành, bất động sản tiếp tục dẫn đầu về giá trị phát hành với 69,8 nghìn tỷ đồng, tăng 159,4% so với cùng kỳ và chiếm 47,4% tổng lượng phát hành toàn thị trường. Lãi suất bình quân của nhóm ở mức 9,5%/năm, kỳ hạn bình quân khoảng 4 năm.

Đứng thứ hai là nhóm ngân hàng với tổng giá trị phát hành đạt 63,6 nghìn tỷ đồng, chiếm 43,2% thị trường. Lãi suất bình quân của nhóm ở mức 8,3%/năm, kỳ hạn bình quân 4,8 năm.