Nghị quyết số 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới được ban hành ngày 22/8/2026.
Trao đổi về những kỳ vọng đối với sự bứt phá của du lịch Việt Nam từ Nghị quyết với Báo Công Thương, ông Phạm Hải Quỳnh - Viện trưởng Viện Phát triển du lịch châu Á (ATI) cho rằng, đây là thời điểm ngành du lịch cần có sự chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy tăng trưởng theo số lượng sang phát triển dựa trên chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng.
Ông Phạm Hải Quỳnh - Viện trưởng Viện Phát triển du lịch châu Á (ATI).
Đặt du lịch vào trung tâm của chuỗi giá trị kinh tế
- Thưa ông, việc ban hành Nghị quyết số 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới có ý nghĩa như thế nào đối với định hướng phát triển ngành du lịch trong giai đoạn tới?
Ông Phạm Hải Quỳnh: Nghị quyết số 26-NQ/TW có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò của du lịch không chỉ với tư cách là một ngành dịch vụ, mà phải thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp mạnh mẽ hơn vào tăng trưởng và phát triển của đất nước.
Điểm đáng chú ý là Nghị quyết đã đặt du lịch trong một hệ sinh thái phát triển tổng hợp, có sự liên kết và lan tỏa mạnh mẽ với nhiều ngành, lĩnh vực như thương mại, vận tải, công nghiệp văn hóa, nông nghiệp, kinh tế số và kinh tế đêm. Cách tiếp cận này cho thấy tư duy phát triển du lịch đã có bước chuyển rõ nét, từ phát triển đơn ngành sang phát huy vai trò liên kết, dẫn dắt và tạo động lực cho nhiều lĩnh vực khác của nền kinh tế.
Bên cạnh đó, Nghị quyết không chỉ định hướng sự phát triển của riêng ngành du lịch mà còn đặt du lịch vào trung tâm của chuỗi giá trị kinh tế - xã hội, trở thành đòn bẩy thúc đẩy các ngành sản xuất, thương mại và dịch vụ khác phát triển. Đáng chú ý, đây cũng là định hướng cho sự chuyển dịch mạnh mẽ từ tăng trưởng theo chiều rộng, dựa chủ yếu vào số lượng khách, sang tăng trưởng theo chiều sâu, chú trọng hơn đến chất lượng, mức chi tiêu, thời gian lưu trú và giá trị gia tăng.
Vì thế, các địa phương và doanh nghiệp cần quán triệt tinh thần “Chuyên nghiệp - Bền vững - Xanh - Sáng tạo”. Cần loại bỏ triệt để tư duy làm du lịch manh mún, ăn xổi, phong trào; thay vào đó là sự liên kết chặt chẽ, đầu tư bài bản và chuẩn hóa trải nghiệm để tạo ra những chuyển biến thực chất.
- Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2030, du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp trực tiếp từ 10 - 12% GDP; phấn đấu đón 45 - 50 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa, với tổng thu từ khách du lịch đạt 80 - 90 tỷ USD. Ông đánh giá như thế nào về tính khả thi của những mục tiêu này?
Ông Phạm Hải Quỳnh: Các con số trên vừa thể hiện tham vọng lớn, vừa hoàn toàn có tính khả thi dựa trên đà tăng trưởng và tiềm năng tài nguyên chưa được khai thác hết của Việt Nam. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu thu nhập 80 - 90 tỷ USD mà không gây áp lực quá lớn lên hạ tầng và môi trường, việc chuyển trọng tâm sang phân khúc khách có khả năng chi tiêu cao là yêu cầu bắt buộc. Điều đó đòi hỏi một sự thay đổi toàn diện trong cách tổ chức và phát triển sản phẩm du lịch.
Việt Nam cần phát triển mạnh các dòng sản phẩm đặc thù có dư địa chi tiêu cao như du lịch nghỉ dưỡng cao cấp, du lịch chữa lành, du lịch MICE, du lịch golf và du lịch trải nghiệm di sản được cá nhân hóa. Cùng với việc đa dạng hóa và nâng cao chất lượng sản phẩm, cần nâng tầm toàn bộ chuỗi cung ứng du lịch, từ khâu tiếp cận như visa, hàng không cho đến hạ tầng lưu trú, nhà hàng và chất lượng các điểm đến. Khách có mức chi tiêu cao đòi hỏi sự hoàn hảo về độ an toàn, tính riêng tư, sự tinh tế và những trải nghiệm mang tính độc bản. Đây cũng chính là yêu cầu đặt ra đối với năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới.
Để tăng sức hấp dẫn với khách du lịch, doanh nghiệp đóng vai trò tiên phong trong đổi mới sáng tạo, chủ động nâng cấp chất lượng dịch vụ, xây dựng thương hiệu sản phẩm.
Doanh nghiệp du lịch tiên phong đổi mới sáng tạo
- Theo ông, Việt Nam cần thay đổi như thế nào về cách xây dựng sản phẩm, khai thác tài nguyên, ứng dụng công nghệ, phát huy giá trị văn hóa và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để không chỉ thu hút khách mà còn gia tăng mức chi tiêu?
Ông Phạm Hải Quỳnh: Để chuyển hóa những định hướng này thành sức cạnh tranh thực tế, Việt Nam cần thực hiện đồng bộ các trụ cột sau.
Trước hết, cần lấy văn hóa bản địa làm cốt lõi và lấy nguyên tắc “xanh” làm thước đo trong phát triển du lịch. Không thương mại hóa di sản một cách khiên cưỡng mà cần chuyển hóa các giá trị văn hóa thành tài sản kinh tế thông qua sự sáng tạo.
Bên cạnh đó, Việt Nam cần xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh đồng bộ trên phạm vi toàn quốc. Việc ứng dụng AI, Big Data cần được đẩy mạnh để phân tích hành vi của du khách, cá nhân hóa hoạt động tiếp thị, đồng thời tự động hóa các thủ tục nhập cảnh và nâng cao khả năng hỗ trợ du khách 24/7.
Một yêu cầu quan trọng khác là đào tạo lại và nâng cấp kỹ năng cho lực lượng lao động ngành du lịch theo tiêu chuẩn quốc tế, trong đó đặc biệt chú trọng năng lực ngoại ngữ, kỹ năng số và tư duy phục vụ chuyên nghiệp.
Ngoài ra, mỗi địa phương không nên chỉ giới thiệu cảnh quan mà phải xây dựng câu chuyện, sản phẩm đặc trưng và chuỗi dịch vụ để du khách có thêm lý do lưu trú và chi tiêu. Tài nguyên phải được khai thác có giới hạn, gắn với bảo tồn môi trường và lợi ích của cộng đồng địa phương.
Về văn hóa, cần biến di sản, làng nghề, ẩm thực và nghệ thuật truyền thống thành những trải nghiệm sống động, có chiều sâu, nhưng không thương mại hóa quá mức hoặc làm mất bản sắc.
Về công nghệ, cần xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, vé điện tử, bản đồ số, trợ lý du lịch đa ngôn ngữ và hệ thống tiếp nhận, hỗ trợ du khách trong suốt hành trình. Công nghệ không chỉ phục vụ quảng bá mà phải giúp cá nhân hóa trải nghiệm, quản trị điểm đến và dự báo nhu cầu.
- Để Nghị quyết số 26-NQ/TW thực sự đi vào cuộc sống và các mục tiêu đến năm 2030 trở thành hiện thực, theo ông đâu là những nhóm giải pháp cần được ưu tiên triển khai ngay từ bây giờ?
Ông Phạm Hải Quỳnh: Cần có sự phối hợp “ba nhà” nhịp nhàng và quyết liệt ngay từ thời điểm này. Nhà nước cần tiếp tục thông thoáng chính sách visa, có các chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng cho các dự án du lịch xanh, đồng thời tạo đột phá về hạ tầng giao thông kết nối đến các vùng động lực phát triển du lịch.
Các địa phương cần xóa bỏ tư duy cục bộ. Các tỉnh, thành phố cần bắt tay xây dựng hành trình “một điểm đến - nhiều trải nghiệm”, sử dụng chung nguồn lực xúc tiến và cùng quản lý môi trường du lịch theo hướng an toàn, văn minh.
Đặc biệt, doanh nghiệp đóng vai trò tiên phong trong đổi mới sáng tạo, chủ động nâng cấp chất lượng dịch vụ, xây dựng thương hiệu sản phẩm đặc trưng và tích cực tham gia vào chuỗi giá trị du lịch toàn cầu. Sự hợp lực đồng bộ này sẽ giúp du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, tạo làn sóng lan tỏa mạnh mẽ sang thương mại, vận tải, nông nghiệp và bảo tồn văn hóa quốc gia.
Cụ thể, Nhà nước cần tiếp tục mở rộng chính sách thị thực thuận lợi, đơn giản hóa thủ tục nhập cảnh, tăng kết nối hàng không và đầu tư hạ tầng giao thông đến các điểm du lịch. Đồng thời, cần sớm hoàn thiện cơ chế cho kinh tế đêm, du lịch y tế, du lịch xanh, nền tảng số và hoạt động mua sắm, hoàn thuế cho khách quốc tế; phải có một cơ chế điều phối liên ngành và liên vùng đủ mạnh.
Các địa phương cần cùng xây dựng tuyến sản phẩm, lịch sự kiện và chương trình xúc tiến chung, tránh tình trạng mỗi nơi làm một kiểu hoặc có sản phẩm trùng lặp; hoạt động quảng bá cần chuyển sang hướng chuyên nghiệp, dài hạn và dựa trên dữ liệu. Việt Nam cần xác định rõ từng thị trường mục tiêu, từng nhóm khách và sản phẩm phù hợp, thay vì xúc tiến dàn trải.
Cuối cùng, doanh nghiệp phải chủ động đầu tư vào sản phẩm mới, công nghệ, nhân lực và tiêu chuẩn dịch vụ. Doanh nghiệp không nên chỉ cạnh tranh bằng giá mà cần cạnh tranh bằng trải nghiệm, sự minh bạch, khả năng cá nhân hóa và chất lượng phục vụ.
Xin cảm ơn ông!
Theo ông Phạm Hải Quỳnh, khi Nhà nước kiến tạo tốt, địa phương liên kết hiệu quả và doanh nghiệp thực sự đổi mới, du lịch mới có thể tạo sức lan tỏa mạnh sang các ngành kinh tế khác và trở thành ngành kinh tế mũi nhọn đúng nghĩa.
