Tạo động lực bứt phá cho khu vực kinh tế tư nhân

Sự khởi sắc của khu vực kinh tế tư nhân cùng các cơ chế đặc thù từ Luật Thủ đô sửa đổi và Nghị quyết số 258/NQ-CP của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu đẩy mạnh công tác cải cách thủ tục hành chính, góp phần thúc đẩy tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026 - 2030 đang tạo đà quan trọng cho tăng trưởng kinh tế.

Bên lề diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 - Khu vực miền Bắc trong khuôn khổ chương trình "Tết Doanh nhân trẻ 2026 - Cộng hưởng", phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với Tiến sĩ Cấn Văn Lực, chuyên gia Kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV, Giám đốc Viện Đào tạo và Nghiên cứu BIDV về bức tranh phát triển của khối doanh nghiệp này cũng như những giải pháp thúc đẩy liên kết vùng.

Tháo gỡ điểm nghẽn cho kinh tế tư nhân

- Thưa ông, năm 2026 ghi nhận nhiều khó khăn đối với kinh tế thế giới và trong nước. Ông đánh giá thế nào về sự nỗ lực của khu vực kinh tế tư nhân nhằm đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng hai chữ số, cùng hiệu quả từ các chính sách hỗ trợ của Đảng và Nhà nước?

Tiến sĩ Cấn Văn Lực: Đánh giá sơ bộ qua hơn 1,5 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, chúng tôi nhận thấy khối doanh nghiệp tư nhân đã đạt được một số kết quả khá tích cực.

Thứ nhất, số lượng doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động tăng nhanh hơn, nhiều hơn so với những năm trước. Thứ hai, quy mô vốn đầu tư đang tăng dần. Thứ ba, một số doanh nghiệp tư nhân lớn đã chính thức triển khai các chương trình, dự án do doanh nghiệp chủ động thực hiện và theo đặt hàng của Nhà nước. Đồng thời, các doanh nghiệp đã chủ động thay đổi, thích ứng về mô hình kinh doanh, mô hình quản trị, kế hoạch chiến lược và áp dụng giải pháp công nghệ chuyển đổi xanh, chuyển đổi số. Điều này góp phần gia tăng năng lực thích ứng cho khu vực tư nhân thời gian tới.

Đối với khối hộ kinh doanh và hợp tác xã, thời gian qua liên tục nhận được các cơ chế, chính sách hỗ trợ từ Đảng, Quốc hội, Chính phủ, nhất là chính sách về thuế, phí và cắt giảm thủ tục hành chính, giúp kinh doanh thuận lợi hơn và sẵn sàng nâng cấp lên thành doanh nghiệp.

Tuy nhiên, khó khăn và thách thức vẫn rất lớn. Bên ngoài, biến động phức tạp cùng lạm phát, giá cả và lãi suất tăng cao tác động tiêu cực đến doanh nghiệp. Ở trong nước, dù tăng trưởng kinh tế năm 2026 dự báo đạt khoảng 9% và có thể trên 10% trong những năm tới, doanh nghiệp vẫn đối mặt nhiều rào cản. Đó là khả năng hấp thụ các thay đổi liên quan đến cơ chế, chính sách, quy trình pháp luật mới; mặt bằng lãi suất và lạm phát gia tăng nghĩa vụ tài chính; chi phí đầu vào và logistics tăng cao trong khi giá bán không tăng tương ứng khiến biên lợi nhuận bị thu hẹp. Thêm vào đó, các tiêu chuẩn xanh hóa, số hóa và truy xuất nguồn gốc ngày càng khắt khe.

Nhìn chung, khu vực kinh tế tư nhân vẫn đang gặp khó khăn trong việc tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất, vốn, công nghệ và nguồn nhân lực.

Thúc đẩy liên kết vùng

- Hiện nay Thành phố Hà Nội xác định kinh tế tư nhân là động lực quan trọng bên cạnh đầu tư công. Ông đánh giá thế nào về sự hỗ trợ của thành phố và triển vọng tăng trưởng của Thủ đô?

Tiến sĩ Cấn Văn Lực: Hiện nay và trong thời gian tới, Thủ đô có nhiều cơ chế, chính sách đặc thù và ưu đãi. Công tác quy hoạch giúp người dân, doanh nghiệp và các địa phương hình dung rõ đường hướng phát triển của thành phố trong nhiều năm tới.

Bên cạnh đó, lãnh đạo thành phố chỉ đạo rất quyết liệt trong việc triển khai các dự án lớn, giải quyết vướng mắc về thể chế, mặt bằng để hỗ trợ doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp FDI. Kết quả kinh tế - xã hội sơ bộ 9 tháng đầu năm của Hà Nội đạt mức tăng trưởng khoảng 8,85%, dự báo cả năm có thể đạt khoảng 10% trong khi vẫn kiểm soát tốt lạm phát và các cân đối lớn.

Tuy vậy, thành phố cần tiếp tục cải thiện mạnh mẽ hơn nữa thủ tục hành chính. Về khoa học công nghệ và chuyển đổi số, các doanh nghiệp kiến nghị thành phố tiếp tục tháo gỡ khó khăn trong ứng dụng công nghệ vào sản xuất kinh doanh, đặc biệt là kết nối giữa khâu nghiên cứu với doanh nghiệp. Các vướng mắc của hộ kinh doanh cũng cần sớm được tháo gỡ, bởi khu vực này đóng góp rất quan trọng cho tăng trưởng kinh tế chung của cả nước và Thủ đô nói riêng.

- Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 - Khu vực miền Bắc lần này tập trung vào chủ đề liên kết vùng. Hội Doanh nhân trẻ đã tổ chức nhiều diễn đàn tại các tỉnh và đạt kết quả thiết thực. Ông nhận định ra sao về vai trò của diễn đàn lần này?

Tiến sĩ Cấn Văn Lực: Diễn đàn kinh tế tư nhân khu vực phía bắc lần này có sự hiện diện của 15 tỉnh, thành phố, đại diện cho khu vực đóng góp khoảng 40% GDP cả nước, lực lượng thuộc Thủ đô và vùng lân cận.

Diễn đàn đã diễn ra thành công nhờ kế thừa kinh nghiệm từ các hội thảo địa phương. Đây là nơi hội tụ ý kiến, phản biện cơ chế chính sách và hiến kế từ nhiều tỉnh, thành phố miền bắc. Thông qua diễn đàn, các bên đã tổng hợp các đề xuất liên quan đến mục tiêu tăng trưởng hai chữ số của Hà Nội và các tỉnh lân cận; đồng thời kiến nghị chính quyền tháo gỡ khó khăn về thủ tục hành chính, mặt bằng sản xuất và tạo điều kiện tiếp cận các nguồn lực hỗ trợ.

Tôi hy vọng sau diễn đàn này, các ý kiến hiến kế về cơ chế, chính sách và giải pháp sẽ tiếp tục được tổng hợp đầy đủ để báo cáo rõ nét hơn tại phiên toàn thể toàn quốc trong thời gian tới.

- Xin cảm ơn ông!

Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 - Khu vực miền Bắc là cầu nối quan trọng giữa cộng đồng doanh nghiệp và chính quyền 15 tỉnh, thành phố. Những kiến nghị thiết thực về cải cách thủ tục hành chính, hỗ trợ nguồn lực và cơ chế đặc thù tại diễn đàn sẽ tạo cơ sở chính trị, pháp lý vững chắc, tháo gỡ rào cản để khu vực kinh tế tư nhân phát triển bứt phá trong giai đoạn mới.