Vĩnh Long: Từ hợp nhất đến hợp lực, tạo đà cho kinh tế tư nhân

Biến không gian mới thành giá trị mới

Phát biểu tại phiên đối thoại, ông Phan Tấn Đạt - Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam cho rằng, sau hợp nhất Vĩnh Long, Bến Tre và Trà Vinh, địa phương đang có không gian phát triển rộng hơn với nhiều dư địa trong nông nghiệp, công nghiệp, năng lượng, logistics và kinh tế biển.

Từ những lợi thế mới, Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam đề xuất 3 định hướng để khu vực kinh tế tư nhân phát huy tốt hơn các nguồn lực. Trước hết là nâng tầm giá trị các sản phẩm đặc trưng của địa phương. Với thế mạnh về trái cây, dừa, lúa gạo, thủy sản, làng nghề và nhiều sản phẩm đặc trưng, Vĩnh Long cần đẩy mạnh chế biến sâu, chuẩn hóa chất lượng, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các tiêu chuẩn xanh.

Cùng với đó, địa phương cần tăng cường kết nối hạ tầng, doanh nghiệp và các mắt xích trong chuỗi giá trị. Việc phát triển hệ thống logistics, kho lạnh, kết nối liên vùng và hạ tầng số sẽ góp phần giảm chi phí, đưa vùng nguyên liệu đến gần hơn với doanh nghiệp chế biến và thị trường tiêu thụ. Thứ ba là tạo điều kiện để doanh nghiệp nâng quy mô, đổi mới sáng tạo và mở rộng thị trường trong nước cũng như quốc tế.

Theo ông Phan Tấn Đạt, khi nguồn lực mới được kết nối hiệu quả, doanh nghiệp địa phương sẽ có thêm điều kiện tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, nâng sức cạnh tranh và khai thác tốt hơn những lợi thế của không gian phát triển mới.

Tại phiên đối thoại, ông Đặng Văn Chính - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Vĩnh Long cho biết, địa phương xác định cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân là lực lượng nòng cốt trong quá trình phát triển kinh tế, xã hội. Vì vậy, tỉnh đang tập trung xây dựng chính quyền kiến tạo, phục vụ và hành động, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tháo gỡ các rào cản và tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận đất đai, vốn, hạ tầng, khoa học công nghệ và thị trường.

Theo ông Đặng Văn Chính, Vĩnh Long xác định 4 trụ cột trong giai đoạn phát triển mới, gồm đột phá thể chế theo hướng chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo và phục vụ; phát triển hạ tầng chiến lược để mở rộng không gian phát triển; thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và tăng cường hợp lực công tư để huy động hiệu quả các nguồn lực xã hội. Mục tiêu là tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững và hướng tới tăng trưởng kinh tế hai con số.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Vĩnh Long nhấn mạnh, các cuộc đối thoại với doanh nghiệp phải đi thẳng vào những khó khăn thực tế về cơ chế, chính sách, thủ tục hành chính, tiếp cận nguồn lực, hạ tầng và thị trường. Các kiến nghị cần được xác định rõ vấn đề, có giải pháp khả thi để chính quyền có thể tiếp thu và tổ chức thực hiện.

“Đối thoại phải gắn liền với giải quyết vấn đề; giải quyết vấn đề phải tạo ra chuyển biến thực tế”, ông Đặng Văn Chính nêu quan điểm và yêu cầu các sở, ngành và địa phương phải chủ động tiếp nhận, xử lý kiến nghị đúng thẩm quyền, đúng thời gian. Với những vấn đề liên quan nhiều ngành, nhiều cấp, các cơ quan cần phối hợp thống nhất phương án xử lý, lấy hiệu quả công việc và sự thuận lợi của doanh nghiệp làm thước đo chất lượng phục vụ.

Kết nối nguồn lực

Theo ông Nguyễn Phương Lam - Giám đốc VCCI Chi nhánh Đồng bằng sông Cửu Long, kinh tế tư nhân Vĩnh Long còn nhiều dư địa phát triển nhưng vấn đề quan trọng hiện nay là làm sao để doanh nghiệp lớn lên và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Theo ông Nguyễn Phương Lam, sau hợp nhất, Vĩnh Long có khoảng 12.000 - 13.000 doanh nghiệp đang hoạt động. Khu vực kinh tế tư nhân đóng góp khoảng 47% và tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 20.000 doanh nghiệp. Tuy nhiên, doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong khi số doanh nghiệp phát triển lên quy mô vừa và lớn còn hạn chế.

Từ Báo cáo kinh tế thường niên năm 2025 của VCCI, ông lưu ý hiện tượng “Missing Middle”, tức thiếu vắng phân khúc doanh nghiệp quy mô vừa. Giai đoạn 2020 - 2025, tỷ lệ doanh nghiệp siêu nhỏ chuyển lên doanh nghiệp nhỏ có cải thiện nhưng tỷ lệ doanh nghiệp nhỏ phát triển lên quy mô vừa tăng rất ít. Doanh nghiệp lớn chỉ chiếm khoảng 1 - 2% tổng số doanh nghiệp.

Từ thực tế này, đại diện VCCI đề xuất Vĩnh Long tập trung đo lường thực chất “sức khỏe” khu vực kinh tế tư nhân, tìm rõ nguyên nhân doanh nghiệp rút khỏi thị trường, tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh và cắt giảm thủ tục hành chính.

Bên cạnh đó, chính sách hỗ trợ cần được thiết kế theo từng quy mô doanh nghiệp. Doanh nghiệp nhỏ cần tiếp cận tốt hơn với vốn và đất đai trong khi doanh nghiệp vừa cần thị trường, logistics và liên kết chuỗi. Đồng thời, tỉnh cần chuẩn hóa dữ liệu doanh nghiệp để việc xây dựng chính sách sát hơn với nhu cầu thực tế, qua đó giúp doanh nghiệp phát triển về cả số lượng, quy mô và sức cạnh tranh.

Trong khuôn khổ Phiên đối thoại, các tham luận tập trung vào những vấn đề gắn trực tiếp với yêu cầu phát triển kinh tế tư nhân Vĩnh Long trong không gian mới, từ nâng giá trị nông sản, mở rộng thị trường xuất khẩu đến bảo đảm nguồn lực năng lượng cho sản xuất, kinh doanh và củng cố liên kết giữa hợp tác xã với doanh nghiệp.

Từ thực tiễn địa phương và góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp, các ý kiến làm rõ những vấn đề đặt ra trong tổ chức vùng nguyên liệu, chế biến sâu, kết nối thị trường, bảo đảm nguồn lực phục vụ sản xuất cũng như nâng cao năng lực của các hợp tác xã. Trong đó, yêu cầu liên kết chặt chẽ hơn giữa vùng sản xuất, doanh nghiệp chế biến, hệ thống phân phối và thị trường được đặt ra như một mắt xích quan trọng để gia tăng giá trị sản phẩm.

Ông Trầm Minh Thuần - Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Trà Vinh, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Long Hiệp cho rằng, hợp tác xã giữ vai trò quan trọng trong liên kết nông dân với doanh nghiệp và thị trường.

Theo ông, hợp tác xã có thể tổ chức sản xuất quy mô lớn, áp dụng đồng bộ kỹ thuật, nâng chất lượng nông sản và tạo nguồn nguyên liệu ổn định cho doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu. Tuy nhiên, nhiều hợp tác xã hiện vẫn có quy mô nhỏ, nguồn vốn hạn chế, năng lực quản trị còn yếu và gặp khó trong tiếp cận tín dụng, khoa học kỹ thuật, thị trường.

Từ thực tế đó, ông Trầm Minh Thuần đề nghị tiếp tục cải cách thủ tục hành chính, phát triển hạ tầng giao thông, logistics, hạ tầng số và tăng hỗ trợ đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh.

Theo ông, lợi thế cạnh tranh trong giai đoạn tới sẽ phụ thuộc ngày càng nhiều vào công nghệ, dữ liệu, thương hiệu, năng lực quản trị và khả năng tham gia chuỗi giá trị. Vì vậy, doanh nghiệp và hợp tác xã cần chuyển từ tư duy sản xuất sang tư duy tạo giá trị, đẩy mạnh chế biến sâu, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị nông sản.

Thông qua phiên đối thoại, cộng đồng doanh nghiệp có cơ hội trao đổi trực tiếp với các cơ quan chức năng về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình đầu tư, sản xuất, kinh doanh đồng thời đề xuất các giải pháp tháo gỡ từ thực tiễn.