Lấy lại đà cho xuất khẩu tôm những tháng cuối năm

Xuất khẩu tôm kỳ vọng lạc quan

Số liệu thống kê của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho biết, tính đến đầu tháng 6/2024, các doanh nghiệp đã xuất khẩu tôm sang 103 quốc gia, thu về khoảng 1,3 tỷ USD, tăng 7% so với cùng kỳ năm 2023.

Kim ngạch xuất khẩu tăng nhẹ so với cùng kỳ là tín hiệu tích cực, tuy nhiên ngành tôm vẫn tiếp tục phải đối mặt với nhiều thách thức khi tình hình kinh tế thế giới chưa có dấu hiệu phục hồi, lạm phát vẫn cao, chiến tranh chưa có hồi kết.

Mặc dù kim ngạch xuất khẩu tăng nhẹ, tuy nhiên một số thị trường lại ghi nhận xu hướng giảm nhập khẩu tôm. Cụ thể tại Hoa Kỳ, tính đến hết tháng 5, xuất khẩu tôm đạt 229 triệu USD. Dù tăng 1% so với cùng kỳ năm 2023, nhưng xuất khẩu chỉ ghi nhận mức tăng mạnh trong tháng 1, ngược lại hai tháng 4, 5 đều giảm.

Sản lượng tôm thu hoạch tính đến tháng 6/2024 đạt 372.000 tấn, tăng 3,8% so với cùng kỳ năm 2023. Ảnh: vir

Cũng trong 5 tháng đã qua của năm 2024, xuất khẩu tôm sang Trung Quốc và Hồng Kông đạt 260 triệu USD, tăng 21% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, xuất khẩu vào hai thị trường nêu trên lại giảm dần qua từng tháng.

Tại 2 thị trường lớn khác là Hàn Quốc và Nhật Bản, tình hình xuất khẩu tôm cũng chưa có dấu hiệu khả quan. Số liệu thống kê cho thấy kim ngạch xuất khẩu tôm 5 tháng qua đến hai thị trường trên giảm lần lượt 9% và 4%.

Theo Cục Thuỷ sản (Bộ Nông nghiệp & Phát triển nông thôn) hiện diện tích nuôi tôm cả nước vào khoảng 737.000 ha. Sản lượng tôm thu hoạch tính đến tháng 6/2024 đạt 372.000 tấn, tăng 3,8% so với cùng kỳ năm 2023. Việt Nam cũng là 1 trong 5 quốc gia sản xuất tôm lớn nhất thế giới (cùng với Trung Quốc, Ấn Độ, Ecuador, Indonesia).

Năm 2024, Việt Nam đặt mục tiêu xuất khẩu tôm đạt từ 4 - 4,3 tỷ USD. So với mục tiêu cả năm, con số 1,3 tỷ USD đạt được mới chỉ chiếm khoảng 30 - 32%. Đây sẽ là thách thức lớn đối với ngành tôm trong nước vào những tháng cuối năm 2024.

Ngành tôm chủ động thích ứng với khó khăn

Dù còn nhiều thách thức nhưng các doanh nghiệp trong ngành kỳ vọng nhu cầu nhập khẩu tôm có thể tăng nhẹ vào quý III năm nay khi các nhà nhập khẩu tăng mua phục vụ nhu cầu lễ hội cuối năm.

Theo ông Đỗ Ngọc Tài, Phó Chủ tịch VASEP, tại thị trường Mỹ, lạm phát, các chi phí nhà ở, xăng, dầu, gas… đều cao. Còn thị trường EU ảnh hưởng nhiều bởi chiến tranh Nga - Ukraine kéo dài, đồng EURO mất giá so với đồng USD.

Bên cạnh đó, tôm của Việt Nam cũng đang phải cạnh tranh quyết liệt về giá xuất khẩu sang Trung Quốc với tôm của các nguồn cung đối thủ, đặc biệt là Ấn Độ, Indonesia và Ecuador. Ba nước này bị Hoa Kỳ áp thuế cao nên nhiều khả năng trong những tháng tiếp theo, sẽ tập trung khai thác nhiều vào thị trường Trung Quốc, khiến xuất khẩu của Việt Nam được dự báo thêm phần khó khăn.

Bên cạnh đó, giá cước tàu tăng đột biến từ 40 - 60% do phải đi vòng, chiến tranh ở Trung Đông cộng thêm Trung Quốc gom container rỗng để dự phòng xuất hàng cho Mỹ trước kỳ hạn bị áp thuế mới. Đồng thời, tôm Việt Nam còn phải cạnh tranh mạnh về giá với tôm Ecuador, Ấn Độ, Indonesia… dẫn đến mức tiêu thụ tôm ở cả hai thị trường này đều tăng trưởng không cao.

Trong bối cảnh xuất khẩu sang một số thị trường gặp khó, thị trường châu Âu (EU) lại đang cho thấy những dấu hiệu tích cực. Xuất khẩu tôm sang EU tính đến tháng 6/2024 đạt 165 triệu USD, tăng 8% so với cùng kỳ năm 2023, nhưng quan trọng hơn là tỷ trọng xuất khẩu tăng liên tiếp hai tháng 4 và 5. Do đó, doanh nghiệp cần theo dõi sát sao diễn biến thị trường, tìm kiếm thị trường mới, đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao năng lực cạnh tranh để ứng phó với các thách thức.