Giá vàng liệu sẽ giống như mong muốn của các cơ quan quản lý?

Thưa chuyên gia, liệu có sự “thông đồng” nào đó giữa giá vàng thế giới và giá vàng ở Việt Nam hay không?

Giá vàng đang ở thời hoàng kim và ở chu kỳ tăng lên khá mạnh. Nếu năm 1944, 1 ounce vàng đổi 35 USD thì hiện nay, giá vàng tăng lên khoảng 70 lần trong 80 năm. Đây là mức giá vàng cao nhất lịch sử. Điều này cho thấy tính đích thực tiền tệ của vàng được khẳng định so với giấy bạc ngân hàng cũng như các phương tiện tiền tệ khác.

Giá vàng tăng cao trên thế giới cho thấy tính bất ổn kinh tế thế giới khá cao, các phương tiện bảo đảm giá trị tài sản giảm độ tin cậy đáng kể và nguy cơ lạm phát "bùng nổ" trở lại là không nhỏ. Tình trạng đóng băng tài sản tại Mỹ bởi các lệnh trừng phạt do xung đột và cạnh tranh chiến lược đòi hỏi thay đổi tư duy dự trữ chiến lược theo đó vàng được ưu tiên cao nhất và an toàn nhất.

Thị trường vàng cần giải pháp bình ổn để không tạo áp lực cho tăng trưởng kinh tế. (Ảnh minh hoạ)

Hơn nữa, vàng có chức năng tiền tệ thế giới cho nên lưu thông quốc tế diễn ra thuận lợi hơn so với các loại tài sản khác như bất động sản, các loại tài sản tài chính khác và công cụ phái sinh. Quyền lực vượt trội của vàng trong bảo đảm giá trị tài sản làm cho giá vàng tăng liên tục là phù hợp với quy luật. Nếu thiếu cơ chế phối hợp toàn cầu hiệu quả, giá vàng sẽ còn tăng vì đây không phải là mặt hàng thiết yếu để cần quy định giá sàn và giá trần chặt chẽ.

Ở trường hợp thị trường Việt Nam, yếu tố “quyền lực” của giá vàng được thể hiện như thế nào?

Nếu có thêm tác động của đầu cơ và tâm lý đám đông, giá vàng chắc còn tiếp tục đà tăng giá. Hơn nữa, chính sách kích cầu bằng nới lỏng tiền tệ nhất là việc hạ lãi suất đáng kể ở Việt Nam làm giá vàng trong nước cao hơn giá vàng thế giới và quy định nhãn hiệu vàng quốc gia tạo vị thế độc quyền nhãn hiệu này càng thúc đẩy giá vàng tăng vọt. Việc hạn chế nhập khẩu vàng cũng hạn chế nguồn cung đáng kể mặc dù độ mở kinh tế cao, thiếu sàn giao dịch vàng để điều hòa cung - cầu và giá vàng hiệu quả.

PGS, TS Nguyễn Thường Lạng, Giảng viên cao cấp, viện Thương mại và kinh tế quốc tế (Trường Đại học Kinh tế quốc dân)

Xét tổng thể nền kinh tế với phương trình cân bằng giữa tổng giá cả bằng tổng giá trị thì các giá trị phân bổ hoặc được tạo ra chưa tương xứng thì giá cả phải tăng lên để cân bằng trong đó có giá vàng. Thị trường vàng Việt Nam biến động hoàn toàn phù hợp với quy luật này. Khi giá vàng tăng đột biến, theo quy luật một giá, đồng Việt Nam sẽ giảm giá, thậm chí mất giá tương đối và có thể làm giảm vai trò chính sách tiền tệ, đặt gánh nặng lên chính sách tài khóa, theo đó có khả năng dẫn đến bất ổn kinh tế vĩ mô.

Thưa chuyên gia, diễn biến thực tế của giá vàng liệu có giống như mong đợi của các nhà quản lý hay không?

Giải pháp của Chính phủ về tăng cung vàng thông qua đấu thầu trong các đợt như vừa qua là khá thận trọng. Giải pháp này để ổn định tâm lý tránh rơi vào tâm lý đám đông. Tuy nhiên, do quy mô nền kinh tế nhỏ trong nền kinh tế thế giới, Việt Nam không thể kìm được mức giảm giá vàng thế giới mà chỉ cố gắng thu hẹp chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới. Việc tiếp tục tăng cung là cần thiết và duy trì tiếp theo kể cả đặt giá mở thầu rất cao. Đây là kênh hút tiền mặt trong lưu thông khá hiệu quả. Đồng thời, cần mở rộng quy mô nhập khẩu vàng, bỏ các quy định tạo lợi thế độc quyền cho thương hiệu vàng cụ thể dẫn đến cạnh tranh không bình đẳng, thiếu thực chất.

Mạnh dạn mở cửa thị trường vàng có điều tiết phù hợp, minh bạch khối lượng giao dịch, thành lập sàn giao dịch vàng tin cậy và quy mô lớn, quy định biên chênh lệch giá vàng trong nước và giá nhập khẩu để tránh tuỳ ý đặt giá theo tâm lý, tăng cường chống đầu cơ trục lợi và chú trọng quản lý thị trường vàng chặt chẽ.

Về lâu dài, cần tiếp tục phát triển thị trường các tài sản khác như bất động sản, trái phiếu và có định hướng tăng lãi suất phù hợp để giảm sự quan tâm quá lớn vào vàng, phân tán dòng tiền từ vàng sang danh mục khác, có chương trình, dự án thu hút đầu tư và công nghệ cao như chất bán dẫn, dự án chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, đột phá cơ sở hạ tầng… Cần đồng bộ và quyết liệt hơn trong thúc đẩy đầu tư vào các lĩnh vực đa dạng sẽ vừa giảm áp lực lên nhu cầu mua vàng vừa bảo đảm phát triển bền vững kinh tế.

Xin cảm ơn ông!