Chuyển đổi xanh: Xu thế tất yếu của doanh nghiệp

Nằm trong định hướng phát triển bền vững đất nước, Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021 - 2030 do Bộ Công Thương chủ trì triển khai hướng tới mục tiêu thúc đẩy quản lý, khai thác và sử dụng hiệu quả, tiết kiệm tài nguyên; mở rộng thị trường sản phẩm xanh, tạo động lực để doanh nghiệp chủ động chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Trước các yêu cầu cấp thiết đó, sự đồng hành của các tổ chức hiệp hội và tinh thần chủ động từ các doanh nghiệp là nhân tố then chốt đưa các mục tiêu chính sách vào thực tiễn sản xuất.

Chủ động giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh

Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021 - 2030 đặt mục tiêu thúc đẩy sử dụng hiệu quả tài nguyên, phát triển các sản phẩm thân thiện với môi trường, hướng tới mô hình kinh tế tuần hoàn và tạo việc làm xanh.

Theo Bộ Công Thương, thời gian qua các hoạt động của chương trình tập trung vào công tác xây dựng hoàn thiện các cơ chế chính sách nhằm thúc đẩy các hoạt động sản xuất xanh, tiêu dùng bền vững. Cơ quan chức năng đã hỗ trợ một số địa phương xây dựng kế hoạch thực hiện, đồng thời ban hành các tài liệu hướng dẫn kỹ thuật áp dụng sản xuất bền vững cho một số ngành công nghiệp trọng điểm.

Để hiện thực hóa các mục tiêu của chương trình, các hiệp hội doanh nghiệp địa phương đóng vai trò cầu nối quan trọng trong việc lan tỏa tư duy sản xuất xanh, nâng cao nhận thức trách nhiệm môi trường cho cộng đồng doanh nghiệp.

Trao đổi với Báo Công Thương, bà Nguyễn Thị Thanh Hà, Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Hưng Yên, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Thương mại và Dịch vụ TMC Việt Nam cho biết: Chuyển đổi xanh không còn là sự lựa chọn mà là xu hướng bắt buộc, gắn liền với sự tồn tại và phát triển bền vững của mỗi đơn vị. Chỉ khi chủ động chuyển đổi, doanh nghiệp mới có thể nâng cao năng lực cạnh tranh, tham gia sâu vào các chuỗi cung ứng và mở rộng khả năng tiếp cận nguồn vốn tín dụng xanh.

Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cho thấy vẫn còn những rào cản về vốn đầu tư ban đầu, công nghệ và tiêu chuẩn kỹ thuật. Để tăng cường kết nối cung - cầu sản phẩm xanh và tạo động lực cho doanh nghiệp, Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Hưng Yên có những kiến nghị về các nhóm giải pháp trọng tâm.

Theo bà Hà, trước  hết cần tiếp tục hoàn thiện khung khổ pháp lý, ưu tiên hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn tín dụng xanh để tháo gỡ vướng mắc về vốn đầu tư ban đầu. Song song với đó, các cơ quan chức năng cần đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức cho cả doanh nghiệp lẫn người tiêu dùng; tổ chức các chương trình tập huấn về tiêu chuẩn xanh, hỗ trợ doanh nghiệp đạt chứng chỉ phù hợp và định hình nhận diện hàng hóa thân thiện với môi trường.

"Đặc biệt, cơ quan quản lý và hiệp hội cần đồng hành hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi theo lộ trình cụ thể, từ sử dụng năng lượng sạch, tiết kiệm năng lượng, áp dụng bao bì sinh học đến quản lý và khai thác hiệu quả tài nguyên. Bên cạnh nỗ lực tự cải tiến của doanh nghiệp, sự thay đổi trong nhận thức và hành vi lựa chọn sản phẩm xanh của người tiêu dùng chính là mắt xích quyết định để tạo nên động lực chuyển đổi dài hạn", Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Hưng Yên nhấn mạnh.

Tiết kiệm năng lượng ngay từ khâu sản xuất

Là một doanh nghiệp hội viên hoạt động gần 20 năm trong lĩnh vực giặt là và tiệt trùng công nghiệp, Công ty Cổ phần Thương mại và Dịch vụ TMC Việt Nam là minh chứng thực tiễn cho việc đưa các mục tiêu của Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững vào quy trình vận hành.

Thực hiện Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững năm 2026, nắm bắt xu hướng chuyển đổi xanh của thị trường, doanh nghiệp đã chủ động đầu tư công nghệ nhằm tối ưu hóa việc sử dụng năng lượng và tài nguyên. Đơn vị đã áp dụng hệ thống lực vắt, lực ép tạo thành các bánh đồ vải trước khi tự động chuyển sang máy sấy. Việc triệt tiêu tối đa lượng nước dư thừa trước công đoạn sấy giúp tiết kiệm đáng kể nhiên liệu tiêu thụ, giảm chi phí nhân công và hạn chế hư hỏng sản phẩm.

Cùng với đó, đơn vị đã đầu tư hệ thống thu hồi, lọc và xử lý nước thải từ các máy giặt để tái sử dụng. Nguồn nước và hóa chất sau các chu kỳ giặt phù hợp được kiểm soát kỹ thuật để tái áp dụng cho các công đoạn ít yêu cầu hơn, giúp giảm đáng kể lượng xả thải cũng như chi phí nguyên liệu đầu vào.

"Doanh nghiệp chúng tôi đang đầu tư hệ thống điện mặt trời mái nhà tại các khu vực văn phòng, nhà máy nhằm từng bước chuyển sang sử dụng năng lượng sạch, giảm sự phụ thuộc vào các nguồn năng lượng truyền thống", bà Hà cho biết thêm.

Thực tiễn triển khai tại một số doanh nghiệp cho thấy, khi mục tiêu của Chương trình hành động quốc gia về sản xuất và tiêu dùng bền vững giai đoạn 2021 - 2030 được kết nối chặt chẽ với vai trò định hướng của hiệp hội và tinh thần chủ động từ doanh nghiệp, các giải pháp xanh sẽ nhanh chóng đi vào cuộc sống. Việc nhân rộng những mô hình thiết thực như TMC Việt Nam không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí vận hành, mà còn tạo động lực quan trọng thúc đẩy cộng đồng doanh nghiệp địa phương chuyển đổi mô hình tăng trưởng, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển kinh tế xanh và bền vững của đất nước.

Việc phát huy vai trò cầu nối của các hiệp hội cùng sự chủ động ứng dụng công nghệ, tiết kiệm tài nguyên của mỗi đơn vị sản xuất chính là chìa khóa then chốt để hiện thực hóa các mục tiêu về sản xuất và tiêu dùng bền vững, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển lâu dài.