Chứng khoán Việt Nam đứng trước cơ hội hồi phục sau nhịp giảm

Định giá thấp, lợi nhuận doanh nghiệp tăng mạnh

Thị trường chứng khoán Việt Nam bước vào tháng 8 khi VN-Index đã rời xa vùng đỉnh lịch sử, dòng tiền suy yếu nhưng định giá lại lùi về mức thấp so với lịch sử.

Theo báo cáo của công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), kết thúc phiên cuối cùng của tháng 7, VN-Index đạt 1.735,8 điểm, giảm 6,38% so với 3 tháng trước và thấp hơn 9,85% so với đỉnh lịch sử 1.925,5 điểm thiết lập ngày 14/5, đà điều chỉnh diễn ra trên diện rộng, trong khi thanh khoản thị trường giảm đáng kể.

Điểm đáng chú ý nằm ở định giá, P/E của VN-Index hiện ở mức 11,9 lần, thấp hơn đáng kể so với mức bình quân 14,1 lần và trung vị 14 lần trong lịch sử, so với nhiều thị trường trong khu vực và thế giới, chứng khoán Việt Nam cũng đang nằm trong nhóm có định giá thấp.

Nếu loại trừ nhóm cổ phiếu VIC, P/E của thị trường còn khoảng 10 lần, không cách quá xa vùng đáy lịch sử 9,5 lần. Báo cáo cũng ghi nhận 214 cổ phiếu đang giao dịch dưới mức đáy định giá của đợt điều chỉnh do cú sốc thuế quan năm 2025.

Trong bối cảnh giá cổ phiếu điều chỉnh, bức tranh lợi nhuận của doanh nghiệp lại có diễn biến trái chiều. Theo VDSC, doanh thu của rổ VN-Index trong quý II/2026 tăng 39% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế tăng tới 46%, biên lợi nhuận ròng đạt 13,14%, tiếp tục duy trì ở mức cao.

Kết quả kinh doanh quý II thậm chí được đánh giá là vượt khá xa kỳ vọng của VDSC và sự đồng thuận của thị trường, trong đó bất động sản là nhóm đóng góp mạnh nhất vào tăng trưởng lợi nhuận.

Ở nhóm ngân hàng, mức độ lan tỏa rộng hơn nhưng tăng trưởng lợi nhuận vẫn phụ thuộc đáng kể vào nhóm ngân hàng quốc doanh và một số ngân hàng thương mại cổ phần lớn.

Đáng chú ý, nhiều nhóm ngành phi tài chính như bán lẻ, phân bón, cao su, thép, thực phẩm và đồ uống cũng ghi nhận kết quả khả quan hơn kỳ vọng, điều này củng cố quan điểm rằng đà tăng trưởng lợi nhuận không còn chỉ tập trung ở một vài nhóm ngành.

Cơ hội phục hồi phụ thuộc nhiều yếu tố

Tuy nhiên, thị trường vẫn tồn tại một nghịch lý: Lợi nhuận tăng mạnh nhưng dòng tiền chưa thực sự quay trở lại.

Trong quý II/2026, dư nợ margin tiếp tục lập đỉnh mới, trong khi tiền mặt của nhà đầu tư tại các công ty chứng khoán giảm mạnh và vòng quay cổ phiếu đi xuống. VDSC cho rằng diễn biến này phản ánh sự phân hóa trong quyết định đầu tư và tâm lý thận trọng vẫn đang hiện hữu.

Một trong những lực cản lớn đối với VN-Index là hoạt động bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài. Trong 3 tháng tính đến cuối tháng 7, khối ngoại bán ròng khoảng 46.300 tỷ đồng.

Tuy nhiên, xu hướng đáng chú ý là cường độ bán ròng đang giảm dần qua từng tháng, từ khoảng 19.400 tỷ đồng trong tháng 5 xuống 15.300 tỷ đồng trong tháng 6 và còn khoảng 11.600 tỷ đồng trong tháng 7. Đây có thể trở thành một yếu tố hỗ trợ nếu xu hướng này tiếp tục trong những tháng tới.

Trong khi đó, nền tảng kinh tế vĩ mô vẫn tương đối tích cực, GDP quý II/2026 tăng 8,39% so với cùng kỳ, đưa tăng trưởng 6 tháng lên 8,18%. Lãi suất liên ngân hàng cũng hạ nhiệt rõ rệt, trong khi PMI tháng 7 đạt 53 điểm, IIP tăng 14,5%, FDI giải ngân tăng 15,4% và tổng mức bán lẻ hàng hóa, dịch vụ tăng 9,7% sau khi loại trừ yếu tố giá.

Với triển vọng 3 tháng tới, VDSC cho rằng hai biến số lớn vẫn là diễn biến căng thẳng Trung Đông và chính sách thuế quan của Mỹ, đây cũng là những yếu tố có thể khiến phần bù rủi ro của thị trường duy trì ở mức cao.

Ở chiều ngược lại, định giá thấp, tăng trưởng lợi nhuận và triển vọng Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp là những động lực đáng chú ý. Sự kiện nâng hạng dự kiến chính thức có hiệu lực từ ngày 21/9/2026 được kỳ vọng tạo thêm động lực cho dòng vốn ngoại.

Trên cơ sở EPS dự phóng bình quân có trọng số 146 đồng và vùng P/E mục tiêu 11,7-13,7 lần. VDSC giữ nguyên dự báo VN-Index dao động trong vùng 1.638-1.999 điểm trong 6-8 tháng tới. So với mức đóng cửa 1.777 điểm ngày 4/8, vùng dự báo tương ứng biên độ từ giảm 7,8% đến tăng 12,5%.

Điều này cho thấy quan điểm của VDSC không nghiêng về một kịch bản thị trường lập tức bước vào chu kỳ tăng giá mạnh. Thay vào đó, cơ hội hồi phục được đặt trong điều kiện thanh khoản cải thiện, rủi ro địa chính trị hạ nhiệt, áp lực thuế quan được tháo gỡ và lãi suất trong nước tạo đỉnh.

Sau mùa công bố kết quả kinh doanh quý II, VDSC tiếp tục đánh giá ngân hàng là nhóm nắm giữ cốt lõi nhờ sự hỗ trợ đồng thời từ định giá, tăng trưởng EPS, sức mạnh giá và các chất xúc tác. Tuy nhiên, dư địa tái định giá toàn ngành được đánh giá đã thu hẹp, trong khi rủi ro nợ xấu vẫn cần theo dõi, vì vậy chiến lược được nhấn mạnh là lựa chọn cổ phiếu thay vì gia tăng tỷ trọng toàn ngành.

Cao su và xây dựng - vật liệu được xem là hai điểm sáng mới, sau nhịp điều chỉnh cuối tháng 7, định giá của các nhóm này trở nên hấp dẫn hơn, trong khi kết quả kinh doanh 6 tháng đầu năm cho thấy tín hiệu tích cực.

Thép và nhóm hàng và dịch vụ công nghiệp cũng tiếp tục nằm trong nhóm có điểm số cao nhờ nền tảng lợi nhuận và động lực vĩ mô hỗ trợ.

Thị trường chứng khoán tháng 8 đang được định hình bởi một cuộc giằng co giữa "giá đã rẻ" và "dòng tiền chưa đủ mạnh". Định giá thấp tạo vùng đệm cho thị trường, nhưng để VN-Index bước vào một chu kỳ tăng bền vững, lợi nhuận doanh nghiệp cần tiếp tục tăng tốc và dòng tiền phải thực sự quay trở lại.