Xuất khẩu cá rô phi sang Brazil tăng mạnh, doanh nghiệp đối mặt thêm rào cản nào?

Xuất khẩu sang Brazil tăng đột biến

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá rô phi Việt Nam sang Brazil đạt 44 triệu USD, tăng 22.142% so với cùng kỳ năm 2025 và chiếm 49% tổng kim ngạch xuất khẩu cá rô phi của Việt Nam.

Riêng trong tháng 8/2026, kim ngạch xuất khẩu cá rô phi sang thị trường này đạt 4 triệu USD.

Không chỉ tăng mạnh về giá trị, lượng cá rô phi Việt Nam được Brazil nhập khẩu cũng gia tăng đáng kể. Theo số liệu từ Trung tâm Thông tin và Thị trường Nuôi trồng thủy sản thuộc Embrapa Pesca e Aquicultura, trong 8 tháng đầu năm 2026, lượng phi lê cá rô phi Brazil nhập khẩu từ Việt Nam tăng gấp 3,5 lần so với cùng kỳ năm 2025.

Trong cơ cấu xuất khẩu cá rô phi Việt Nam sang Brazil, sản phẩm phi lê đông lạnh thuộc nhóm HS 0304 chiếm gần như toàn bộ kim ngạch.

Đà tăng mạnh của nguồn cung từ Việt Nam diễn ra trong bối cảnh Brazil cũng sở hữu ngành sản xuất cá rô phi có quy mô lớn và tiếp tục mở rộng.

Năm 2025, sản lượng cá rô phi của Brazil đạt khoảng 707.495 tấn, tăng 6,8%. Cá rô phi cũng chiếm khoảng 92% tổng khối lượng cá nuôi xuất khẩu của nước này.

Điều này tạo nên một thị trường có tính cạnh tranh cao. Brazil vẫn cần nhập khẩu để bổ sung nguồn cung cho tiêu dùng trong nước, song đồng thời tiếp tục thúc đẩy sản xuất và xuất khẩu cá rô phi.

Do đó, nhu cầu nhập khẩu tăng trong ngắn hạn không đồng nghĩa với việc các điều kiện đối với nguồn cung nước ngoài sẽ được nới lỏng.

Gia tăng sức ép từ các rào cản kỹ thuật

Theo VASEP, tốc độ gia tăng nhập khẩu cá rô phi từ Việt Nam đã thu hút sự quan tâm của các tổ chức đại diện ngành cá rô phi tại Brazil.

Các hiệp hội ngành hàng của Brazil đã đề xuất áp dụng hạn ngạch nhập khẩu phi lê cá rô phi Việt Nam ở mức tương đương 5% sản lượng phi lê trong nước. Đồng thời, các tổ chức này đề nghị tăng cường kiểm tra về thuế, an toàn vệ sinh thực phẩm, chất lượng sản phẩm, tỷ lệ mạ băng (glazing) và các tiêu chuẩn môi trường.

Đến nay, đây mới là đề xuất của ngành sản xuất cá rô phi Brazil, chưa phải hạn ngạch nhập khẩu đã có hiệu lực.

Bên cạnh đó, trong năm 2026, hoạt động nhập khẩu cá rô phi tại một số bang của Brazil tiếp tục đối mặt với những vấn đề liên quan đến kiểm soát dịch bệnh, thuế và các quy định đối với sản phẩm thủy sản.

Các biện pháp liên quan đến virus Tilapia Lake Virus (TiLV), thuế ICMS và kiểm soát sản phẩm cá rô phi tại một số địa phương đang làm tăng chi phí cũng như mức độ bất định đối với doanh nghiệp xuất khẩu.

Trong bối cảnh Brazil trở thành động lực tăng trưởng lớn nhất của xuất khẩu cá rô phi Việt Nam trong năm 2026, việc kim ngạch tập trung mạnh vào một thị trường cũng đặt ra yêu cầu kiểm soát rủi ro chính sách.

VASEP cho rằng doanh nghiệp Việt Nam cần thường xuyên cập nhật chính sách của Brazil ở cả cấp liên bang và từng bang, đặc biệt là các quy định liên quan đến hạn ngạch nhập khẩu, thuế ICMS, kiểm dịch, TiLV, chất lượng sản phẩm, tỷ lệ mạ băng, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn môi trường.

Brazil vẫn là thị trường nhiều tiềm năng đối với cá rô phi Việt Nam. Tuy nhiên, để duy trì đà xuất khẩu, doanh nghiệp cần chủ động hơn trong việc đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật, minh bạch hồ sơ và nâng cao khả năng thích ứng trước những thay đổi về chính sách nhập khẩu, thay vì chủ yếu cạnh tranh bằng giá và khả năng cung ứng.