Điện tử và sản xuất thông minh mở cơ hội cho doanh nghiệp Việt

Dư địa lớn từ dòng vốn FDI ngành điện tử

Những năm gần đây, ngành điện tử tiếp tục là một trong những lĩnh vực thu hút sự quan tâm của nhiều tập đoàn quốc tế khi mở rộng đầu tư, sản xuất tại Việt Nam. Cùng với sự hiện diện ngày càng lớn của các doanh nghiệp FDI, nhu cầu về linh kiện, thiết bị, nguyên vật liệu, dịch vụ kỹ thuật cũng như các hoạt động hỗ trợ sản xuất đang mở ra dư địa cho doanh nghiệp trong nước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Theo thông tin của Bộ Tài chính, lũy kế đến ngày 30/8/2026, cả nước có 47.793 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký trên 561,6 tỷ USD. Vốn thực hiện lũy kế đạt 367,45 tỷ USD, bằng khoảng 65,4% tổng vốn đăng ký còn hiệu lực.

Trong số các dự án FDI đầu tư tại Việt Nam có nhiều dự án quy mô lớn thuộc lĩnh vực điện tử của các tập đoàn toàn cầu như Samsung, Canon, LG... Sự hiện diện của các tập đoàn này không chỉ đóng góp vào năng lực sản xuất và xuất khẩu mà còn tạo ra nhu cầu lớn đối với hệ thống doanh nghiệp cung ứng ở trong nước.

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Liang Yang Hong - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Trung tâm thương mại quốc tế điện tử Trung Việt Trung, doanh nghiệp Trung Quốc đặt trụ sở tại tỉnh Bắc Ninh - cho rằng Việt Nam đang nhận được sự quan tâm rất lớn của nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là những tập đoàn toàn cầu trong lĩnh vực điện tử và sản xuất thông minh.

Theo ông Liang Yang Hong, cùng với quá trình này, nhu cầu phát triển công nghiệp hỗ trợ cho ngành điện tử và sản xuất thông minh tại Việt Nam đang rất lớn.

Nhận định này cho thấy cơ hội không chỉ nằm ở việc thu hút thêm những dự án đầu tư mới mà còn ở khả năng hình thành mạng lưới doanh nghiệp cung ứng xung quanh các nhà sản xuất lớn. Từ linh kiện điện tử, vật liệu, thiết bị chính xác đến dịch vụ kỹ thuật, gia công, hậu cần và các giải pháp phục vụ nhà máy đều có thể trở thành những mắt xích để doanh nghiệp trong nước tham gia.

Thực tế nhu cầu kết nối cung - cầu trong lĩnh vực này đang ngày càng rõ hơn. Tại Triển lãm Công nghệ Thông minh lần thứ 4 tại Việt Nam - OCTF, diễn ra trong tháng 9 tại Hà Nội, 106 doanh nghiệp đến từ nhiều quốc gia và khu vực đã giới thiệu hơn 3.000 sản phẩm đổi mới sáng tạo, tập trung vào điện tử tiêu dùng thông minh, phụ tùng ô tô - xe máy, thiết bị lưu trữ năng lượng, thiết bị chính xác, vật liệu tiên tiến và linh kiện điện tử.

Bên cạnh hoạt động trưng bày, nhiều cuộc kết nối trực tiếp giữa doanh nghiệp sản xuất, đơn vị thu mua, doanh nghiệp gia công, nhà phân phối và đơn vị cung cấp dịch vụ đã được tổ chức. Theo thông tin từ Ban Tổ chức, tổng số lượt đăng ký trực tuyến của sự kiện vượt 18.000 người, trong đó 75% là khách mua hàng chuyên nghiệp.

Các nhu cầu được đưa ra tại những cuộc kết nối không chỉ dừng ở mua sản phẩm hoàn chỉnh mà còn bao gồm gia công OEM/ODM, tùy chỉnh công nghệ, cung ứng linh kiện và hỗ trợ chuỗi cung ứng. Đây cũng chính là những lĩnh vực mà doanh nghiệp Việt Nam có thể tìm kiếm cơ hội tham gia nếu đáp ứng được yêu cầu của các nhà sản xuất.

Từ cơ hội thị trường đến tham gia chuỗi cung ứng

Đánh giá về triển vọng của ngành công nghiệp điện tử Việt Nam, ông Bai Minh Shao - Hội đồng Xúc tiến thương mại quốc tế Quảng Đông (Trung Quốc) - cho biết Việt Nam đang phát triển mạnh theo hướng công nghệ cao và ngày càng thu hút các nguồn lực toàn cầu.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng thế giới có sự dịch chuyển, theo ông Bai Minh Shao, hợp tác trong lĩnh vực điện tử và sản xuất thông minh giữa Quảng Đông và Việt Nam sẽ trở thành một trong những động lực tăng trưởng mới trong thời gian tới.

Sự dịch chuyển này đồng thời đặt doanh nghiệp Việt Nam trước cơ hội tiếp cận trực tiếp hơn với công nghệ, khách hàng và mạng lưới sản xuất quốc tế. Khi các doanh nghiệp nước ngoài mở rộng hoạt động tại Việt Nam, nhu cầu nội địa hóa một phần chuỗi cung ứng cũng sẽ tạo thêm không gian cho các nhà cung cấp trong nước.

Tại các hoạt động kết nối trong khuôn khổ OCTF, nhiều doanh nghiệp quan tâm đến những vấn đề rất thực tế như cung ứng linh kiện, nội địa hóa thiết bị thông minh, đồng thời tìm kiếm đối tác để mở rộng hoạt động tại Việt Nam.

Đại diện Smart Space (Guangdong) Holdings Co., Ltd. cho biết ngành sản xuất của Việt Nam đang bước vào giai đoạn nâng cấp nhanh chóng, trong khi các lĩnh vực năng lượng mới và tiêu dùng thông minh tạo ra nhu cầu mua sắm lớn. Doanh nghiệp này mong muốn kết nối thêm các nguồn lực sản xuất thông minh, đồng thời xây dựng cầu nối cung - cầu tại thị trường Việt Nam.

Trong khi đó, đại diện Token Aluminum Products Co., Ltd. cho biết doanh nghiệp chưa xây dựng nhà máy tại Việt Nam nhưng đang tìm kiếm cơ hội mở rộng thị trường và hợp tác với các đối tác tại đây. Với năng lực cung ứng vật liệu cơ bản, doanh nghiệp mong muốn tìm thêm các cơ hội hợp tác với các nhà sản xuất.

Những nhu cầu như vậy cho thấy quá trình hình thành và mở rộng chuỗi cung ứng tại Việt Nam đang diễn ra theo cả hai chiều: doanh nghiệp nước ngoài tìm kiếm nhà cung cấp, đối tác và thị trường; trong khi doanh nghiệp Việt có thêm cơ hội tiếp cận khách hàng, công nghệ và mạng lưới sản xuất quốc tế.

Ông Cao Gao Feng - Chủ tịch Hội Liên hiệp Doanh nghiệp Quảng Đông tại Việt Nam, thuộc Hiệp hội Doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam - cho biết: Tổ chức này sẽ tiếp tục đóng vai trò cầu nối, đưa kỹ thuật sản xuất tiên tiến và kinh nghiệm quản lý từ Trung Quốc tham gia vào quá trình nâng cấp công nghiệp của Việt Nam, qua đó thúc đẩy hợp tác giữa doanh nghiệp hai bên.

Khi ngành điện tử và sản xuất thông minh tiếp tục thu hút dòng vốn quốc tế, khả năng kết nối doanh nghiệp trong nước với các tập đoàn FDI và các nhà cung ứng toàn cầu sẽ là một trong những yếu tố quan trọng để cơ hội từ đầu tư nước ngoài được chuyển hóa thành năng lực sản xuất và tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp Việt Nam.