Thực phẩm chức năng: Sử dụng sao cho đúng cách?

Thực phẩm chức năng là gì?

Thực phẩm chức năng được định nghĩa là những sản phẩm tổng hợp các chất bao gồm vitamin, khoáng chất, acid amin, chiết xuất từ thực vật và động vật. Chúng được bào chế ở dạng viên hoàn, viên nang, cốm, cao, lỏng, bột và một số dạng khác với tác dụng bổ sung dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể hoặc giảm đi nguy cơ mắc bệnh.

Mặc dù hình dạng sản phẩm giống với các loại thuốc tây, nhưng thực phẩm chức năng không có mục đích điều trị hoặc ngăn ngừa bệnh. Để được cấp phép lưu hành trên thị trường, thực phẩm chức năng phải công bố được tác dụng hỗ trợ sức khỏe cũng như tính an toàn, hiệu quả và những tác dụng phụ đối với cơ thể người sử dụng.

Bạn nên cân nhắc kỹ càng giữa lợi ích và nguy cơ của thực phẩm chức năng. Ảnh minh họa

Sử dụng các loại thực phẩm chức năng không phải là lựa chọn đầu tay cho việc bổ sung dinh dưỡng, mà thay vào đó bạn nên ưu tiên một chế độ ăn uống đầy đủ với các thực phẩm tự nhiên để cơ thể khỏe mạnh.

Một số lưu ý khi sử dụng thực phẩm chức năng

Không cần thiết sử dụng khi cơ thể đang khỏe mạnh

Theo các chuyên gia y tế, khi không gặp phải bất kỳ vấn đề nào về sức khỏe thì thuốc hay thực phẩm chức năng không phải là thứ mà bạn nên sử dụng. Điều này được lý giải là vì thực phẩm chức năng cũng là một loại thuốc nên cũng có một ít tác động đến cơ thể. Đặc biệt đối với những người có bệnh lý nền như tim mạch, béo phì hay tiểu đường thì cần hết sức thận trọng vì có thể tác động đến tình trạng hiện tại của họ.

Cân nhắc kỹ càng giữa lợi ích và nguy cơ

Trước khi sử dụng bất kỳ loại thực phẩm chức năng nào, bạn cũng nên cân nhắc kỹ càng giữa lợi ích và nguy cơ mang lại cho cơ thể. Hãy lưu ý rằng, dù có uống bất kỳ loại thuốc nào tốt đến mấy cũng không thay thế được việc bạn bổ sung nó qua thực phẩm với chế độ ăn uống hợp lý, khoa học.

Bắt đầu sử dụng với liều lượng thấp

Khi bắt đầu sử dụng thực phẩm chức năng, bạn nên bắt đầu với một liều lượng thấp để cơ thể thích ứng dần, đồng thời có tác dụng chậm và từ từ. Ngoài ra, khi bắt đầu với liều lượng thấp cũng giúp giảm nguy cơ mắc phải hội chứng ruột kích thích.

Đối với các loại vitamin tổng hợp, bạn nên tiếp cận với liều lượng của trẻ em để đảm bảo an toàn cho sức khỏe. Đặc biệt đối với một số thực phẩm chức năng nhập ngoại thì liều lượng khuyên dùng được tính bằng liều của trẻ em để đảm bảo an toàn.

Không sử dụng một thời gian quá dài

Các nhà khoa học đã nghiên cứu và cho rằng, thực phẩm chức năng và các loại thuốc bổ nên được sử dụng với liều lượng thấp nhất trong thời gian ngắn nhất. Nguyên tắc này sẽ đảm bảo người dùng không bị phụ thuộc quá nhiều vào thuốc hoặc trở nên nghiện các loại thuốc bổ. Thay vào đó họ có thể tập trung vào việc thay đổi lối sống, thay đổi chế độ ăn uống để đảm bảo cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể.

Ngoài ra có một số loại thuốc được bác sĩ kê đơn để ngăn ngừa tái phát ung thư hoặc điều trị bệnh tật thì cần tuân thủ theo đúng liệu trình đã được đưa ra.

Đọc kỹ hướng dẫn khi mua hàng

Khi xem xét bất kỳ loại thuốc hay thực phẩm nào, bạn cần đọc kỹ bao bì và hướng dẫn sử dụng. Nhà sản xuất sẽ hướng dẫn rất kỹ về các khuyến cáo khi sử dụng như thuốc có thể được sử dụng cho bệnh nhân tim mạch, tiểu đường, phụ nữ mang thai hoặc trẻ em hay không.

Ngoài ra cần phải đảm bảo rằng các thực phẩm chức năng không có chứa:

- Phthalate

- Màu, hương liệu, đường và chất làm ngọt nhân tạo

- Gluten, hormon, lactose

- Thuốc trừ sâu hay diệt cỏ

- Chất bảo quản, có men, thành phần gây dị ứng (như đậu nành, đậu phộng, hạt cây...);

- Không có các kim loại nặng như arsenic, cadmium, chì, thủy ngân.

Một số phản ứng có thể gặp khi sử dụng quá liều

Bất kỳ loại thuốc nào đi đưa vào cơ thể cũng có thể gây ra các phản ứng nhất định, có thể gây tổn thương các cơ quan như gan, thận, tim,... Trường hợp sử dụng quá liều (trên 200mcg selenium/ngày) có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2, ung thư tuyến tiền liệt, tái phát ung thư da và không có lợi cho sức khỏe tim mạch.

Thực phẩm chức năng uống khi nào?

Các thực phẩm chức năng thường được bổ sung trong hoặc sau bữa ăn và một số ít là sử dụng lúc đó.

Nhiều người cũng thắc mắc rằng thực phẩm chức năng uống chung được không? Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, tác dụng phụ thường gặp nhất của người dùng đó là chứng rối loạn tiêu hóa, do đó tốt nhất nên uống vào lúc ăn hoặc sau bữa để đảm bảo dịch vị dạ dày và thức ăn được hấp thu vào cơ thể một cách tốt nhất.

Mặc dù hình dạng sản phẩm giống với các loại thuốc tây, nhưng thực phẩm chức năng không có mục đích điều trị hoặc ngăn ngừa bệnh. Vì vậy, không nên sử dụng các loại thực phẩm chức năng cho lựa chọn đầu tay để bổ sung dinh dưỡng. Thay vào đó, bạn nên ưu tiên một chế độ ăn uống đầy đủ với các thực phẩm tự nhiên để cơ thể khỏe mạnh. Thuốc bổ hay thực phẩm chức năng cần được sử dụng liều lượng phù hợp dưới sự kiểm soát của bác sĩ và dược sĩ. Do đó, bạn cần thăm khám và hỏi ý kiến của bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào để đảm bảo an toàn cho sức khỏe.