Tài sản số: Xu hướng và cơ hội cạnh tranh kinh tế trong khu vực

Tài sản số là một xu hướng không thể phủ nhận tại Việt Nam. Theo báo cáo của tổ chức Chainalysis, dòng tiền chảy vào thị trường tài sản số tại Việt Nam trong năm 2022 đã lên tới 100 tỷ USD và tiếp tục tăng lên 120 tỷ USD vào năm 2023. Con số này cho thấy sự quan tâm và tham gia của người Việt vào thị trường tài sản số ngày càng lớn. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc xây dựng một khung pháp lý rõ ràng và minh bạch để quản lý loại hình tài sản này.

Nhiều quốc gia đã và đang ban hành các quy định pháp luật để tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của tài sản số.

Chia sẻ về vấn đề này, ông Phan Đức Trung, Phó Chủ tịch thường trực Hiệp hội Blockchain Việt Nam nhấn mạnh, tài sản số không chỉ là một xu hướng mà còn là một cơ hội để Việt Nam cạnh tranh về kinh tế trong khu vực. Nhiều quốc gia đã và đang ban hành các quy định pháp luật để tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của tài sản số.

“Tài sản số không chỉ là những con số mang tính chất quy mô về dòng tiền dịch chuyển về Việt Nam, mà còn có quy mô cạnh tranh khu vực. Rất nhiều quốc gia trong khu vực ban hành luật lệ, chính sách để thúc đẩy tạo ra hành lang pháp lý cho những dòng tài sản này đóng góp vào nền kinh tế mang giá trị tích cực, chứ không thể có cách nhìn tiêu cực là ảnh hưởng tới ổn định kinh tế từng quốc gia nói riêng”, ông Trung chia sẻ.

Vì vậy, một khung pháp lý rõ ràng sẽ giúp bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư, giảm thiểu rủi ro lừa đảo và gian lận. Một môi trường pháp lý ổn định sẽ thu hút các nhà đầu tư trong và ngoài nước, góp phần phát triển thị trường tài sản số tại Việt Nam. Khung pháp lý sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp khởi nghiệp và phát triển các ứng dụng dựa trên công nghệ blockchain. Bên cạnh đó, pháp luật sẽ giúp ngăn chặn các hoạt động rửa tiền, tài trợ khủng bố và các hoạt động phi pháp khác liên quan đến tài sản số.

Lo ngại về thiếu hụt khung pháp lý rõ ràng, nhiều chuyên gia đã nhấn mạnh tầm quan trọng cấp thiết của việc xây dựng một khung pháp lý cho loại hình tài sản mới nổi này. Ông Đậu Anh Tuấn, Phó tổng thư ký VCCI, cho rằng điểm nổi bật trong dự thảo Luật Công nghiệp công nghệ số là lần đầu tiên có khái niệm về tài sản số. Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra rằng, việc thiếu một khung pháp lý rõ ràng đang gây ra nhiều khó khăn cho các hoạt động đầu tư, kinh doanh trong lĩnh vực này và đã có những hoạt động đầu tư kinh doanh buộc phải rời bỏ Việt Nam.

Dưới góc độ doanh nghiệp, theo ông Trần Huyền Dinh, CEO Công ty AlphaTrue: Trong thời gian qua, doanh nghiệp đã nhận được khá nhiều sự quan tâm từ Chính phủ, thông qua các chính sách thúc đẩy chuyển đổi số cũng như phát triển kinh tế số.

"Hiện nay, hành lang pháp lý về tài sản số chưa được hoàn thiện, cho nên dẫn đến tình trạng thiếu rõ ràng trong việc xác lập quyền sở hữu và trách nhiệm thuế của doanh nghiệp. Việc doanh nghiệp muốn các địa bàn lân cận như Singapore, Hong Kong (Trung Quốc) tạo ra thách thức cho doanh nghiệp trong việc tuân thủ pháp luật mà còn gây khó khăn trong việc thu hút vốn, đặc biệt vốn đầu tư nước ngoài" - ông Dinh chia sẻ.

Xác định khung pháp lý liên quan đến tài sản số là điều cần thiết. Để xây dựng một khung pháp lý hiệu quả cho tài sản số, theo các chuyên gia, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, các chuyên gia, doanh nghiệp và người dân.

Bên cạnh đó, cần tiến hành nghiên cứu kỹ lưỡng về đặc điểm của tài sản số, các xu hướng phát triển của thị trường và kinh nghiệm của các quốc gia khác. Khung pháp lý cần có tính linh hoạt để thích ứng với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, có sự tham vấn rộng rãi từ các bên liên quan để xây dựng một khung pháp lý được sự đồng thuận.

“Trong trường hợp tài sản số được đưa vào Luật Công nghiệp công nghệ số, hay nói cách khác chúng ta thừa nhận tài sản số như một loại tài sản thì hoàn toàn có căn cứ để thực hiện thu thuế dựa trên pháp luật thuế của chúng ta. Tương tự chúng ta có Luật Thuế giá trị gia tăng để điều tiết, giao dịch các tài sản”, ông Trương Bá Tuấn cho biết.

Tài sản số đang mở ra những cơ hội mới cho Việt Nam. Tuy nhiên, để tận dụng tối đa cơ hội này, Việt Nam cần xây dựng một khung pháp lý hoàn chỉnh và minh bạch. Việc xây dựng khung pháp lý không chỉ là yêu cầu cấp bách mà còn là cơ hội để Việt Nam trở thành một trung tâm tài chính số trong khu vực.