Quan Hóa - Thanh Hóa: Nâng cao thu nhập cho đồng bào miền núi từ trồng luồng

Cây luồng đóng vai trò quan trọng trong đời sống của đồng bào miền núi huyện Quan Hóa. Trước đây, đồng bào chủ yếu khai thác măng và luồng tùy tiện, không chăm sóc theo quy trình kỹ thuật nên rừng luồng bị thoái hóa nghiêm trọng, năng suất và chất lượng giảm sút.

Tháng 5/2018, Dự án “Phát triển bền vững và toàn diện chuỗi giá trị Tre” do Liên minh châu Âu tài trợ được thực hiện bởi Oxfam và Trung tâm nghiên cứu Lâm sản ngoài gỗ đã được triển khai nhằm giúp bà con nâng cao giá trị cây luồng, đảm bảo sinh kế cho đồng bào miền núi. Đến nay, huyện Quan Hóa đã thành lập được 25 tổ nhóm sản xuất với hơn 900 hộ dân tham gia. Dự án hỗ trợ cấp chứng chỉ FSC cho hơn 2.300 ha luồng tại 4 xã; tổ chức 6 khóa tập huấn cho hơn 300 học viên tham gia.

Đa dạng các sản phẩm làm từ tre, luồng

Từ khi tham gia vào dự án, ý thức, tư duy của đồng bào nơi đây được thay đổi đáng kể. Bà con đã biết cách chăm sóc cây luồng khoa học hơn, đã phục tráng rừng luồng, bón phân để cây luồng to hơn. Ngoài ra, để nâng cao giá trị sử dụng đất rừng, bà con còn trồng xen kẽ các cây giá trị khác, thậm chí cả cây gỗ lớn để đỡ và chắn gió lớn, mưa bão cho rừng luồng. Đặc biệt, chất lượng cây luồng được cải thiện theo chiều hướng tốt hơn, cây luồng to dài và thẳng hơn, đạt giá trị làm thành phẩm tốt hơn, tỷ lệ luồng hư hỏng thấp. Nhờ đó, các công ty, nhà máy chế biến thu mua luồng với giá cao hơn từ 10 - 15%. Qua đó,đồng bào huyện miền núi Quan Hóa cũng có thu nhập cao hơn, ổn định hơn.

Các hộ tham gia được hỗ trợ kinh phí mua phân bón cho năm thứ nhất và năm thứ hai thực hiện thâm canh phục tráng rừng luồng; hỗ trợ 230 triệu đồng/1km đường lâm nghiệp nâng cấp hoặc làm mới. Chỉ tính riêng năm 2021, huyện đã thâm canh, phục tráng được 700 ha rừng luồng; làm mới 4km đường ô tô lâm nghiệp. Hiện nay, Quan Hóa đã có 2.300 ha luồng được Tổ chức Quản lý rừng bền vững quốc tế cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững (FSC), góp phần quan trọng cho cây luồng của huyện đảm bảo về tiêu chuẩn chất lượng cũng như giá và đầu ra cho sản phẩm.

Những sản phẩm được làm ra từ cây luồng thân thiện với môi trường

Những sản phẩm được làm ra từ cây luồng như: Hộp đựng giấy ăn, thớt, mặt bàn… và rất nhiều sản phẩm khác được tiêu dùng trong nước cũng như xuất khẩu cho thấy Dự án “Phát triển bền vững và toàn diện chuỗi giá trị Tre” hoàn toàn đi đúng hướng. Điều này không chỉ giúp cho bà con nâng cao thu nhập mà còn giúp địa phương phát triển kinh tế bền vững.

Nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, huyện Quan Hóa đã thống nhất chỉ đạo cấp, các ngành, các đơn vị liên quan triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ bà con. Các cán bộ kỹ thuật của huyện thường xuống tận thôn, bản phổ biến, tuyên truyền chính sách hỗ trợ phát triển vùng luồng thâm canh; tập huấn kỹ thuật chăm sóc, phục tráng rừng luồng cho các hộ dân. Đặc biệt, việc tập huấn được thực hiện thường xuyên, liên tục bởi bà con miền núi tiếp thu chậm, hạn chế nên cần phải nói nhiều để nhớ để quen, tránh tình trạng bị quên và quay lại cách làm cũ, cách thực hành như thói quen. Thậm chí, nhiều thôn, bản, cán bộ kỹ thuật phải chọn cách tăng cường số lần tập huấn chuyên sâu cho một số nhóm đối tượng mở rộng.