Nhiều khuyến nghị để hàng Việt thâm nhập vào thị trường Myanmar

Những con số đáng chú ý

Quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại hiện là điểm sáng giữa Việt Nam và Myanmar. Theo Hải quan Việt Nam, tính đến hết tháng 7/2024, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hai chiều đạt 364 triệu USD, giảm 17% so với cùng kỳ năm 2023.

Trong đó, xuất khẩu đạt 177 triệu USD, giảm 37% và nhập khẩu đạt 186 triệu USD, tăng 21%. Các mặt hàng xuất khẩu chính gồm: nguyên phụ liệu dệt may, da giày, hàng dệt may, phân bón các loại, sản phẩm chất dẻo, sắt thép các loại…

Nguyên phụ liệu dệt may là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang thị trường Myanmar. Ảnh Bộ Công Thương

Thời gian vừa qua, cũng giống như nhiều đối tác thương mại khác của Myanmar, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam với Myanmar chịu ảnh hưởng nặng nề từ nhiều yếu tố như các chính sách thương mại hạn chế nhập khẩu của Myanmar; việc thanh toán, chuyển tiền từ Myanmar cho đối tác nước ngoài cho hợp đồng thương mại (đường biển bằng USD) đòi hỏi không chỉ giấy phép nhập khẩu mà còn phải được Uỷ ban Kiểm soát ngoại hối Myanmar; thị trường Myanmar có những dấu hiệu cho thấy tổng cầu không có sự tăng trưởng…

Về đầu tư, các doanh nghiệp Việt Nam đã đầu tư vào 30 dự án với tổng vốn gần 2,2 tỷ USD tại Myanmar, trong đó tiêu biểu là dự án mạng viễn thông Mytel của Viettel Global. Kể từ khi chính biến đến nay, Việt Nam không có thêm dự án đầu tư mới tại Myanmar.

Theo Thương vụ Việt Nam tại Myanmar, rủi ro thách thức đối với việc đầu tư vào Myanmar là hiện hiện hữu. Việc bỏ vốn đầu tư trong môi trường rủi ro, tỷ giá quy đổi bất lợi và khả năng không thể chuyển được vốn, lợi nhuận về nước khiến nhà đầu tư nước ngoài nói chung và Việt Nam nói riêng không dám thực hiện vào thời điểm này. Bên cạnh đó, các vùng dự án có thể nằm trong khu vực xảy ra xung đột, ảnh hưởng đến an toàn và hoạt động. Nhiều doanh nghiệp hiện gặp khó khăn trong việc nhập khẩu phục vụ dự án đầu tư và sản xuất.

Khuyến nghị nhiều giải pháp thúc đẩy xúc tiến thương mại hai nước

Hoạt động xuất nhập khẩu và đầu tư giữa Việt Nam và Myanmar hiện đang gặp nhiều khó khăn do chính quyền quân sự Myanmar duy trì các biện pháp kiểm soát ngoại tệ chặt chẽ. Theo Thương vụ Việt Nam tại Myanmar, việc xin giấy phép nhập khẩu hàng hóa vào Myanmar hiện rất khó khăn, đặc biệt là đối với các mặt hàng nhập khẩu bằng đường biển. Các quy định mới yêu cầu doanh nghiệp phải xin giấy phép trước khi hàng đến cảng và áp dụng các biện pháp xử phạt nghiêm khắc đối với những vi phạm.

Ngoài ra, việc chuyển tiền ra nước ngoài phải có sự cho phép của Ủy ban Giám sát ngoại hối; Myanmar đã cho phép thanh toán bằng đồng nội tệ, NDT, Bạt Thái, Rupee với Trung Quốc, Thái Lan (biên mậu) và Ấn Độ, Thương vụ Việt Nam tại Myanmar cho hay.

Những biện pháp kiểm soát ngoại tệ chặt chẽ này đã gây khó khăn cho các doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu sang Myanmar và đầu tư vào nước này. Các doanh nghiệp phải đối mặt với thời gian xin giấy phép kéo dài, chi phí tăng cao và rủi ro chuyển đổi ngoại tệ.

Cùng với đó, chính quyền Myanmar đã có một số nỗ lực nới lỏng kiểm soát ngoại hối, chẳng hạn như cho phép thanh toán bằng đồng nội tệ với các quốc gia láng giềng và cho phép các ngân hàng tư nhân giao dịch ngoại hối tự do. Tuy nhiên, những biện pháp này vẫn chưa đủ để giải quyết hoàn toàn các khó khăn mà doanh nghiệp đang gặp phải.

Từ thực tiễn trên, Thương vụ Việt Nam tại Myanmar khuyến cáo các doanh nghiệp Việt Nam cần thận trọng khi hoạt động tại Myanmar và cân nhắc các rủi ro liên quan đến kiểm soát ngoại tệ. Các doanh nghiệp nên tìm hiểu kỹ các quy định hiện hành, tham khảo ý kiến từ các chuyên gia pháp lý và tài chính, đồng thời đa dạng hóa các thị trường xuất nhập khẩu để giảm thiểu rủi ro.

Để thúc đẩy thương mại giữa Việt Nam và Myanmar, Thương vụ Việt Nam tại Myanmar tiếp tục hỗ trợ các doanh nghiệp Việt Nam khảo sát thị trường, kết nối với đối tác tại Myanmar. Thương vụ cũng tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại trực tiếp tại địa bàn và tạo điều kiện cho các đoàn, doanh nghiệp Myanmar giao thương trực tiếp với đối tác Việt Nam.

Tuy nhiên, theo đại diện Thương vụ Việt Nam tại Myanmar: “Các địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp cần lưu ý tuân thủ các chủ trương, chính sách hiện hành đối với tình hình Myanmar. Ngoài ra, cần kiểm tra kỹ đối tác trước khi giao dịch do Hoa Kỳ và EU vẫn duy trì lệnh trừng phạt đối với một số doanh nghiệp và cá nhân tại Myanmar. Đặc biệt, cần thận trọng trong giao dịch với các doanh nghiệp Myanmar gặp khó khăn về kiểm soát ngoại tệ, đồng thời áp dụng các phương thức thanh toán an toàn”.

Thông tin thêm, Thương vụ Việt Nam tại Myanmar cho biết, để tiếp tục thúc đẩy quan hệ thương mại giữa hai nước, Thương vụ, Đại sứ quán Việt Nam tại Myanmar cùng đối tác Myanmar sẽ tổ chức Hội chợ Thương mại Việt Nam – Myanmar 2024 (Myanmar – Vietnam Trade Fair 2024) vào ngày 26-28 tháng 11 năm 2024 tại Yangon Convention Centre.

Hội chợ sẽ có quy mô trên 100 gian hàng với sự tham gia của các doanh nghiệp từ cả hai nước. Các hoạt động đối thoại, giao thương doanh nghiệp sẽ được tổ chức trong thời gian diễn ra hội chợ. Ngoài ra, Thương vụ cũng sẽ tổ chức đoàn các doanh nghiệp Việt Nam sang Myanmar tìm kiếm nhà cung cấp và phối hợp với các đối tác, hiệp hội, doanh nghiệp Myanmar để tổ chức kết nối, giao thương.