Xuất khẩu sang thị trường Myanmar: Doanh nghiệp cẩn trọng với các quy định tài chính

Theo ông Nguyễn Quang Ngọc- Chủ tịch Câu lạc bộ Doanh nghiệp (DN) Việt Nam tại Myanmar, Tổng Giám đốc BIDV Yangon, thanh khoản tiền USD của Myanmar đang thiếu rất nghiêm trọng. Để giải quyết tình hình này, ngân hàng trung ương Myanmar đã có nhiều động thái quyết liệt để tăng tính thanh khoản trên thị trường ngoại hối và ổn định tỷ giá. Trong đó, ngân hàng trung ương Myanmar yêu cầu tất cả DN trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày có doanh thu xuất khẩu (XK) phải bán lại USD cho ngân hàng hoặc bán cho DN khác. Ngân hàng trung ương Myanmar cũng đồng thời yêu cầu các ngân hàng định kỳ hàng tuần liệt kê và báo cáo danh sách danh mục khoản thu từ XK của DN. Trong trường hợp DN không bán USD cho ngân hàng mà bán cho DN khác thì DN mua chỉ được phép bán lại cho ngân hàng chứ không được phép bán cho DN thứ 3. “Cho dù sau 2-3 tháng có nhu cầu sử dụng đến USD nhưng trong vòng 30 ngày đầu tiên kể từ khi có doanh thu DN vẫn phải bán lại USD. Điều này sẽ tổn hại tới lợi nhuận của DN”, Tổng Giám đốc BIDV Yangon nói.

Cũng theo ông Nguyễn Quang Ngọc, đồng thời với các động thái về mặt kỹ thuật, ngân hàng trung ương Myanmar cũng đưa USD ra thị trường nhưng số tiền rất nhỏ so với nhu cầu và kim ngạch xuất nhập khẩu (XNK) của Myanmar. Đơn cử, trong tháng 11/2021 ngân hàng trung ương Myanmar bán ra 30 triệu USD, tháng 10 là 110 triệu USD...

Nhiều mặt hàng của Việt Nam xuất khẩu sang Myanmar được hưởng thuế suất 0%.

Bên cạnh thiếu USD, thanh khoản đồng MMK trên thị trường cũng là khó khăn lớn với DN XNK. Ngân hàng trung ương Myanmar cũng quy định, mỗi tuần DN chỉ được rút tối đa 20 triệu Chạt (tiền Myanmar), 10.000 USD, riêng USD, mỗi lần rút chỉ được 5.000 USD. Giao dịch trên 20 triệu Chạt phải thực hiện chuyển khoản, chứ không giao dịch tiền mặt.

Theo Tổng Giám đốc BIDV Yangon, giao thương với nhà NK Myanmar, DN trong nước cũng cần lưu ý, một số DN lớn của Myanmar đang bị cấm vận tại Mỹ, EU, Anh…, nếu chuyển tiền vào tài khoản của các DN này nhiều khả năng sẽ bị đóng băng. DN Việt Nam nên thường xuyên vào website của Văn phòng kiểm soát tài sản nước ngoài của Mỹ để cập nhật thông tin về tình hình cấm vận. Bản thân BIDV Yangon, trước khi thực hiện mỗi giao dịch đều rà soát lại các đối tác dựa trên danh sách cấm vận và tư vấn, cảnh báo cho khách hàng để tránh rủi ro.

Ngoài những lưu ý về mặt tài chính, để XK hàng hoá an toàn sang Myanmar, ông Nguyễn Đương Kiên- Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Myanmar - khuyến cáo: DN cũng cần chú ý tới sự thay đổi trong chính sách thương mại của Myanmar. Theo đó, ngày 9/11, Bộ Thương mại Myanmar đã thông báo tăng thêm 1.428 mặt hàng phải xin giấy phép NK và có hiệu lực từ ngày 1/1/2022. Như vậy, cộng với số mặt hàng được quy định trước đó, hiện tổng cộng có 5.359 mặt hàng NK vào Myanmar phải xin giấy phép. “Rất nhiều mặt hàng Việt Nam xuất khẩu sang Myanmar nằm trong danh mục này và phải kiểm tra từng mã HS mới biết cụ thể”, ông Nguyễn Đương Kiên lưu ý. Bên cạnh đó Chính phủ Myanmar cũng đã thông báo tạm hoãn NK ô tô, kể cả xe trưng bày trong showroom. Tất cả những động thái trên của Chính phủ Myanmar, theo ông Nguyễn Đương Kiên là các biện pháp nhằm giảm tải thanh toán ngoại tệ với nước ngoài.

Ngày 12/11, Bộ thương mại Myanmar thông báo danh mục mặt hàng ưu tiên bán buôn, bán lẻ cho DN nước ngoài, trong đó có một loạt mặt hàng tiêu dùng, thực phẩm, thuốc, thức ăn chăn nuôi…Tuy nhiên, hầu hết mặt hàng trong danh mục này đã được quy định trước đó. Những quy định khó khăn nhất với DN nước ngoài làm ăn tại Myanmar vẫn không được sửa đổi, như: Vốn pháp định với DN bán buôn là 5 triệu USD không kể tiền thuê đất, liên doanh là 2 triệu USD không kể tiền thuê đất, DN bán lẻ vốn pháp định tối thiểu 3 triệu USD không kể tiền thuê đất…

Dù có nhiều khó khăn, nhưng thị trường Myanmar thực sự còn nhiều tiềm năng cho DN Việt Nam khai thác. Do nền sản xuất còn yếu, nhiều loại hàng hoá được XK nguyên liệu thô và NK thành phẩm.

Một điểm thuận lợi nữa, Myanmar không có nhiều rào cản kỹ thuật. Ví dụ mặt hàng sắt thép xây dựng, Myanmar chưa có quy chuẩn mang tính chất luật hoá, nhiều mặt hàng khác cũng tương tự. Điều này sẽ giúp DN khi XK không vướng quá nhiều thủ tục. Thói quen tiêu dùng của người dân Myanmar tương tự với Việt Nam, DN XK hàng hoá sẽ tiết kiệm được chi phí cho nghiên cứu thói quen tiêu dùng và điều chỉnh sản phẩm cho phù hợp.

Hàng hoá Việt Nam vào thị trường Myanmar hơn 10 năm, được người tiêu dùng Myanmar có thiện cảm về chất lượng và giá thành cạnh tranh. Tuy nhiên, DN trong nước cần giữ ổn định chất lượng, tránh chủ quan làm mất niền tin và uy tín với người tiêu dùng Myanmar.

Cùng đó, do cùng khu vực ASEAN, 97- 98% dòng hàng Việt Nam XK vào Myanmar được hưởng thuế suất 0% và chiếm ưu thế cạnh tranh về giá so với nhiều quốc gia khác.

“Như vậy, với những khó khăn và thuận lợi đã được chỉ rõ, hy vọng DN trong nước tìm hiểu kỹ, khắc phục khó khăn, tận dụng được các cơ hội để gia tăng xuất khẩu sang Myanmar”, đại diện Thương vụ Việt Nam tại Myanmar bày tỏ.