Lời giải nào cho bài toán nhân lực thương mại điện tử?

Nhân lực thương mại điện tử thiếu và yếu

Theo ông Nguyễn Hữu Tuấn, Giám đốc Trung tâm Phát triển thương mại điện tử và Công nghệ số (eComDX) thuộc Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), thương mại điện tử tại Việt Nam đang có sự phát triển mạnh mẽ.

Theo đó, quy mô thị trường thương mại điện tử đã vượt qua mức 25 tỷ USD, tăng trưởng 22% so với năm 2023 và chiếm khoảng 9% trong tổng mức bán lẻ hàng hóa, dịch vụ tiêu dùng của cả nước. Điều này cũng đồng nghĩa với việc gia tăng nhu cầu về nguồn nhân lực có kỹ năng cao. Tuy nhiên, nguồn nhân lực thương mại điện tử hiện vừa thiếu, vừa yếu.

Ông Nguyễn Hữu Tuấn, Giám đốc Trung tâm Phát triển thương mại điện tử và Công nghệ số (eComDX) thuộc Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương). Ảnh: Quản Anh

Khảo sát của do Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số thực hiện cũng cho thấy, chỉ 30% nhân lực làm việc tại các doanh nghiệp cung cấp giải pháp thương mại điện tử hiện được đào tạo bài bản, chính quy. 70% còn lại xuất thân từ các ngành khác như kinh doanh, công nghệ thông tin, marketing... và phải tự học, tự đào tạo để thích ứng với công việc.

Trong khi đó, số lượng cơ sở giáo dục đại học đào tạo ngành thương mại điện tử còn khá ít chỉ có khoảng 36 trường đào tạo chuyên ngành thương mại điện tử và hơn 50 trường đào tạo học phần liên quan.

Tăng chất lượng đào tạo thương mại điện tử

Để giải quyết tình trạng trên, ông Tuấn cho rằng mô hình đào tạo "theo đơn đặt hàng" giữa Nhà nước và doanh nghiệp là một giải pháp tiềm năng. Đây là mô hình linh hoạt đáp ứng nhu cầu thị trường, vừa cung cấp kiến thức lý thuyết, vừa chú trọng thực hành và giúp kết nối hiệu quả giữa cung và cầu lao động.

Tuy nhiên, để mô hình này hoạt động hiệu quả và bền vững, cần có sự phối hợp rõ ràng, minh bạch giữa Nhà nước và doanh nghiệp. Các chương trình đào tạo dù là "đặt hàng" cũng cần đảm bảo cung cấp kiến thức nền tảng và kỹ năng cốt lõi, giúp học viên thích ứng lâu dài với môi trường thương mại điện tử không ngừng thay đổi.

Bổ sung thêm, ông Tuấn cho biết các chương trình đào tạo thương mại điện tử hiện nay đang ngày càng đa dạng và có sự thay đổi tích cực nhờ vào việc ứng dụng công nghệ mới. Một số trường đại học đã bắt đầu tích hợp các môn học liên quan đến công nghệ mới vào chương trình giảng dạy, như: Ứng dụng AI trong thương mại điện tử, Blockchain và tiền mã hóa, trí tuệ nhân tạo trong tài chính, quản lý và phân tích dữ liệu lớn…

Thời gian qua, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số cũng đã triển khai nhiều chương trình đào tạo công nghệ số cho doanh nghiệp và các địa phương nhằm nâng cao nhận thức, năng lực áp dụng công nghệ vào hoạt động thương mại điện tử.

Cần tăng cường chất lượng các chương trình đào tạo về thương mại điện tử để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Ảnh minh hoạ

Cùng nói về những giải pháp nhằm phát triển nguồn nhân lực cho thương mại điện tử, trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Bùi Trung Kiên, Phó Chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam cho biết, ngoài việc tăng chất lượng hoạt động đào tạo thương mại điện tử, rất cần có sự kết nối giữa trường học và doanh nghiệp, xây dựng chương trình đào tạo nghề thương mại điện tử phối hợp giữa các trường đại học, cao đẳng với doanh nghiệp, để sinh viên được thực hành thực tế, cập nhật công nghệ, quy trình vận hành thương mại trực tuyến.

Đồng thời, khuyến khích các trường tổ chức học phần ứng dụng thực tiễn như xây dựng website thương mại điện tử, vận hành chiến dịch quảng cáo, livestream bán hàng.

Còn theo ông Đỗ Hữu Hưng, CEO ACCESSTRADE (Công ty TNHH Interspace Việt Nam), để phát triển nguồn lực thương mại điện tử một cách căn bản, cần xây dựng tiêu chuẩn thống nhất cho hoạt động đào tạo, tránh tình trạng "loạn" giáo trình giảng dạy.

Thêm vào đó, cần có cơ chế để kết nối hợp tác giữa các trường với các đơn vị sử dụng nhân lực, các hệ thống chủ sàn thương mại điện tử để tăng cơ hội thực chiến cho sinh viên, giúp các em khi ra trường có thể nắm vững hơn kiến thức, áp dụng tốt hơn vào việc giải quyết các vấn đề trong thực tế.