Liệu đến năm 2050 nhà nhà đều sử dụng xe điện thay vì xe xăng?

Hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 và chuyển đổi toàn diện các phương tiện di chuyển sang sử dụng năng lượng xanh vào năm 2050, Việt Nam cũng có đã có những bước chuyển mình chậm rãi nhưng chắc chắn, trước nguy cơ nguồn năng lượng từ tài nguyên hóa thạch đang vơi dần cộng thêm vấn nạn ô nhiễm môi trường ngày càng nghiêm trọng.

Việc chuyển đổi hoàn toàn sang sử dụng xe điện tại Việt Nam đang là một mục tiêu có thể và đang được đặt ra.

Trong 2 năm gần đây, nhiều hãng xe đã và đang ra mắt các dòng sản phẩm mới sử dụng động cơ điện và năng lượng sạch trên thị trường Việt Nam. Thêm vào đó chính phủ cũng đã đưa ra các chính sách khuyến khích sử dụng xe điện, thế nhưng việc chuyển đổi hoàn toàn còn đặt ra nhiều thách thức và dự báo về thời gian cụ thể vẫn còn đang được thảo luận. Theo số liệu từ Hiệp hội Công nghiệp Ô tô Việt Nam (VAMA), trong năm 2023, chỉ có khoảng 3% trong tổng số xe bán ra tại Việt Nam là xe điện hoàn toàn. Tuy nhiên, đây là con số tăng đáng kể so với năm trước đó, cho thấy sự quan tâm và chuyển đổi từ phía người tiêu dùng. Mặc dù chính sách khuyến khích đã được áp dụng, nhưng cơ sở hạ tầng sạch sẽ và sự phát triển của thị trường xe điện vẫn còn hạn chế.

Xe điện lên ngôi tại nhiều quốc gia trên thế giới

Theo dữ liệu của công ty nghiên cứu MarkLines Co tại Tokyo (Nhật Bản), doanh số bán xe điện toàn cầu năm 2022 thậm chí còn tăng 66,6% so với năm 2021, lên mức 7,26 triệu xe. Đáng chú ý, thị phần xe điện đã chiếm 9,5% tổng doanh số bán xe toàn cầu trong năm 2022.

Đứng đầu bảng là Na-uy, quốc gia Bắc Âu chỉ với 5,5 triệu dân đặt mục tiêu trở thành quốc gia đầu tiên chấm dứt việc bán ô tô chạy bằng xăng và đầu vào năm 2025. Tại đây, 9 trong số 10 ô tô mới được bán vào đầu năm nay là xe điện.

Đất nước này đã đưa ra nhiều chính sách tài trợ và khuyến khích để phổ cập xe điện từ những năm 1990, điển hình là đầu tư vào cơ sở hạ tầng sạc điện trong suốt thời gian dài để xoa dịu lo lắng về vấn đề sạc điện cũng như phạm vi di chuyển của loại xe này - lý do nhiều người đang dùng xe xăng hoặc dầu diesel không muốn chuyển sang sử dụng xe điện.

Ở châu Âu, Jaguar lên kế hoạch chỉ bán xe điện từ 2025, Volvo là từ 2030 và hãng xe Anh Lotus đặt mục tiêu chỉ sản xuất xe điện từ 2028. Theo Volkswagen, 70% doanh số của hãng sẽ là xe điện kể từ năm 2030. Nhiều chính phủ trên thế giới cũng đặt mục tiêu cấm bán ôtô động cơ đốt trong.

So với các nước tiên tiến như Trung Quốc và các quốc gia châu Âu, Việt Nam vẫn còn xa lạc. Trung Quốc, với sự đầu tư lớn vào nghiên cứu và phát triển công nghệ xe điện, đã trở thành một trong những thị trường lớn nhất cho xe điện trên thế giới. Các quốc gia châu Âu như Đức và Phần Lan, cũng đã đạt được thành công đáng kể trong việc tăng cường sử dụng xe điện thông qua các chính sách khuyến khích và cơ sở hạ tầng phát triển.

So với các nước láng giềng trong khu vực, Việt Nam vẫn đang bước đầu trong việc chuyển đổi sang sử dụng xe điện trong khi Thái Lan và Malaysia đã có chính sách hỗ trợ mạnh mẽ cho người tiêu dùng và doanh nghiệp sản xuất xe điện, Việt Nam vẫn cần nhiều thời gian để bắt kịp.

Sự thật không thể phủ nhận

Theo các chuyên gia và nhà nghiên cứu trong lĩnh vực này, việc chuyển đổi hoàn toàn sang sử dụng xe điện tại Việt Nam không chỉ phụ thuộc vào việc phát triển công nghệ xe điện mà còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như chính sách hỗ trợ, giá cả và cơ sở hạ tầng sạch sẽ cho xe điện. Theo một số ước tính, để đạt được mục tiêu này, Việt Nam cần ít nhất 10-15 năm nữa để chuyển đổi hoàn toàn sang sử dụng xe điện. Trong thời gian này, cần có sự hỗ trợ mạnh mẽ từ phía chính phủ để thúc đẩy việc sản xuất và tiêu thụ xe điện, đồng thời cải thiện cơ sở hạ tầng sạch sẽ để đảm bảo sự tiện lợi và an toàn cho người dùng.

Tuy nhiên, cũng có quan điểm cho rằng việc chuyển đổi có thể diễn ra nhanh chóng hơn nếu có sự đầu tư mạnh mẽ vào nghiên cứu và phát triển công nghệ xe điện, cũng như áp dụng các chính sách khuyến khích mạnh mẽ hơn từ phía chính phủ và tăng cường tuyên truyền giáo dục về lợi ích đạt được. Trong khi đó, các doanh nghiệp và nhà sản xuất cũng đang dần chuyển hướng sản xuất sang các dòng xe điện và hybrid, đồng thời nâng cao chất lượng và giảm giá thành để thu hút người tiêu dùng.

Dù chưa có một thời gian cụ thể được đề xuất, nhưng việc chuyển đổi hoàn toàn sang sử dụng xe điện tại Việt Nam đang là một mục tiêu có thể và đang được đặt ra và kỳ vọng sẽ mang lại nhiều lợi ích cho môi trường và cộng đồng.