Lai Châu: Mở rộng diện tích trồng chanh leo tại các huyện vùng cao

Thực hiện mục tiêu mỗi vùng, mỗi khu vực có một sản phẩm đặc hữu, tiến tới hình thành sản phẩm chủ lực, thời gian qua tỉnh Lai Châu đã mở rộng diện tích trồng chanh leo tại các huyện vùng cao: Than Uyên, Tân Uyên, Phong Thổ... Sau một thời gian trồng thử nghiệm, cây chanh leo bước đầu cho hiệu quả kinh tế cao, phù hợp với khí hậu, điều kiện tự nhiên của địa phương.

Người dân bản Pá Liềng, xã Tà Mung, huyện Than Uyên chăm sóc chanh leo (Ảnh: Bùi Chiến)

Xã Tà Mung, huyện Than Uyên có 100% đồng bào dân tộc Mông, Thái cư trú và sinh sống. Trước đây, đồng bào ở Tà Mung chỉ biết trồng lúa, ngô, sắn nhưng giờ đây, bà con đã tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng, từng bước hình thành vùng sản xuất nông sản theo hướng hàng hóa.

Năm 2020, cây chanh leo được trồng thử nghiệm ở Tà Mung, một số hộ đồng bào dân tộc ở Pá Liềng, Tà Mung, Hô Ta... đã tham gia dự án. Ngay từ những ngày đầu trồng thử nghiệm, Công ty TNHH Bee Food đã cử kỹ thuật viên hướng dẫn bà con chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh hại. Đồng thời, triển khai chính sách hỗ trợ kinh phí 100% cho cây giống, 50% cho vật tư nông nghiệp để bà con yên tâm chuyển đổi từ hoa màu truyền thống sang trồng chanh leo. Đặc biệt, công ty còn cam kết bao tiêu sản phẩm để bà con yên tâm trồng trọt.

Với sự hướng dẫn sát sao, cầm tay chỉ việc của đội ngũ kỹ thuật viên Công ty TNHH Bee Food, Tà Mung được mùa chanh leo ngay từ những lứa hái quả đầu tiên. Từ đó, tạo tiền đề để bà con mở rộng diện tích và nhân rộng mô hình sang các địa phương khác.

Xã Bản Lang, huyện Phong Thổ có diện tích đất nông nghiệp chủ yếu là đất nương đồi, địa hình dốc. Đây là yếu tố quan trọng để lựa chọn giống cây trồng phù hợp và phát triển sản xuất nông sản theo hướng hàng hoá tập trung. Trong đó, chanh leo là giống cây được địa phương ưu tiên lựa chọn.

Mô hình trồng cây chanh leo trên địa bàn xã Bản Lang được triển khai thực hiện từ tháng 10/2022 với 61 hộ dân ở 8 bản tham gia. Các hộ tham gia dự án được hỗ trợ 100% cây giống, 70-100% phân bón trong năm đầu tiên.

Đồng hành cùng các hộ đồng bào, Trung tâm dịch vụ nông nghiệp huyện Phong Thổ thường xuyên cử cán bộ chuyên môn xuống hướng dẫn các hộ tham gia mô hình kỹ thuật trồng, chăm sóc và kiểm tra tình hình sinh trưởng, phát triển của chanh leo để giúp người dân tích lũy dần kinh nghiệm. Đặc biệt, Công ty cổ phần chanh leo Lai Châu đã ký cam kết bao tiêu sản phẩm cho bà con với mức giá ổn định.

Các cán bộ kỹ thuật luôn đồng hành, hướng dẫn bà con trồng chanh leo (Ảnh: Bạch Dương)

Cùng với các địa phương khác, cây chanh leo được đưa vào trồng tại huyện Tân Uyên từ năm 2020. Đến nay, cây trồng này cho thấy sự phù hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng nơi đây. Đặc biệt, chanh leo mang lại giá trị kinh tế cao, bình quân mỗi héc-ta cho thu nhập hơn 100 triệu đồng/năm. Các hộ dân tại bản Tân Bắc, xã Pắc Ta trồng chanh leo vào cuối năm 2021 với diện tích gần 1ha. Theo tính toán sơ bộ của các hộ dân, sau hơn 1 năm chăm sóc, vườn chanh leo cho thu nhập cao gấp 4-5 lần so với cấy lúa 1 vụ trước đây.

Nhận thấy hiệu quả từ mô hình này, Tân Uyên đã tích cực tuyên truyền, vận động bà con chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Theo đó, thay vì cấy lúa 1 vụ, trồng ngô kém hiệu quả bà con đã chuyển sang trồng rau màu, chanh leo có giá trị kinh tế cao hơn theo hình thức liên kết với các doanh nghiệp, hợp tác xã nhằm bao tiêu sản phẩm, ổn định đầu ra cho nông sản.

Năm 2022, toàn xã Pắc Ta có 15 hộ ở 2 bản Tân Bắc, Sơn Hà trồng chanh leo với diện tích 4,6 ha đã cho thu hoạch. Năm 2023, có 12 hộ ở 2 bản trên và bản Liên Hợp đăng ký trồng thêm chanh leo. Ngoài xã Pắc Ta, hiện nay, cây chanh leo được trồng ở thị trấn Tân Uyên và các xã: Thân Thuộc, Phúc Khoa, Nậm Cần, Trung Đồng. Hầu hết các diện tích trồng chanh leo trên địa bàn huyện Tân Uyên đều được ký kết bao tiêu sản phẩm.

Phát triển cây chanh leo được đánh giá là hướng đi mới trong phát triển kinh tế của địa phương. Qua đó, giúp bà con có những thay đổi về tư duy canh tác. Bà con đã biết tận dụng những diện tích đất trống, kém hiệu quả để đầu tư phát triển các loại cây mang lại giá trị kinh tế cao.

Cùng với sự đồng hành của doanh nghiệp trong bao tiêu sản phẩm, đến nay, cây chanh leo đã mang lại nguồn thu nhập cao cho các hộ đồng bào, góp phần nâng cao hiệu suất sử dụng đất, đa dạng hóa sản phẩm trồng trọt.