Dịu dàng mùi hương Tết gọi

Không biết từ bao giờ, đun nồi nước mùi già để tắm vào những ngày cuối năm đã trở thành một thói quen, âu cũng là nét đẹp trong văn hóa của người Việt.
Nơi nào có người Việt, nơi ấy có Tết cổ truyền

Hương lá mùi già – đưa Tết về ngang cửa

Bà nội tôi năm nay đã ở độ tuổi “xưa nay hiếm”, thành ra lâu nay bà hay nhớ nhớ, quên quên từ những thứ đơn giản, dễ nhớ nhất trong cuộc sống thường nhật. Vậy nhưng, bà lại chưa bao giờ quên nhắc con cháu phiên chợ cuối năm phải mua mấy mớ mùi già, để chiều 30 Tết đun lá mùi tắm, cũng như xông rửa, lau dọn cửa nhà. Bà bảo: “Từ thời các cụ, ngày cuối năm, dù gạo, thịt không có nhiều để ăn nhưng nhà nào cũng phải có nắm lá mùi để đun cho thơm cửa, thơm nhà. Tắm nước lá mùi để xua tan những chuyện không may mắn trong năm cũ, chuẩn bị đón năm mới an khang”.

Dịu dàng mùi hương Tết gọi

Phải chăng bởi ý nghĩ tốt đẹp đó, mà những chiều cuối năm gắn với ký ức tuổi thơ của tôi là cảnh các bà, các mẹ tất bật dọn dẹp nhà cửa, be lại bờ ruộng ngăn nước giữ ấm cho mạ mấy ngày Tết… thì trên tay ai cũng có vài bó mùi cắt vội ở ruộng đầu làng mang về.

Dịu dàng mùi hương Tết gọi

Những ruộng mùi già không chỉ làm đẹp cho vùng đất bãi mà còn mang lại thu nhập đáng kể cho người dân

Chiều 30 Tết, khi nhà cửa đã sạch sẽ, cơm nước xong xuôi, mẹ tôi mang nắm mùi ra rửa sạch bụi đất rồi cho vào nồi nước đun. Tinh dầu mùi theo thân, lá, quả tiết ra, làm nước chuyển màu vàng nâu nhạt. Mùi hương nhẹ nhàng, dễ chịu, lan tỏa khắp nhà. Nước càng sôi già thì mùi hương càng ngào ngạt. Thứ mùi thơm phảng phất chút cay không chỉ xoa dịu cái rét ngọt của thời tiết dịp Tết mà còn mang lại cảm giác yên bình sau cả một năm bận rộn.

Khi trưởng thành, sống giữa phố thị, chiều cuối năm không lạ với tôi cũng như đám trẻ con thành phố là hình ảnh những chiếc xe đạp, gánh hàng rau thong thả từ ngoại thành vào từng ngõ phố. Trong đó thế nào cũng có vài bó mùi già, cả cây xanh, nâu điểm xuyết những bông hoa trắng li ti. Chỉ cần lấy tay bứt một cọng lá thì hương mùi đã quyến luyến, len lỏi từng ngõ phố, đưa Tết về ngang cửa nhà.

Từ thói quen truyền thống đến sinh kế bền lâu

Cuộc sống thời hiện đại có làm thay đổi không ít những lề thói Tết khi xưa nhưng thật lạ và thật vui là hương mùi già vẫn gắn bó với nhiều gia đình thời nay, kể cả ở phố thị.

Bởi thế, những ngày chiều cuối năm, người dân các xã ven sông Đuống thuộc ngoại thành Hà Nội như: Dương Xá, Kim Sơn, Lệ Chi, Dương Quang... (huyện Gia Lâm) hay Kim An (huyện Thanh Oai) lại tất bật thu hoạch cây mùi già.

Dịu dàng mùi hương Tết gọi

Theo bà Lê Thị Hiểu - một người dân trồng cây mùi già ở làng Hoạch An, xã Kim An (huyện Thanh Oai): Năm nào cũng vậy, cứ trước Tết khoảng 5 ngày là mọi người trong gia đình bà lại bận rộn với việc thu hoạch cây mùi già để bán cho người dân nấu nước tắm ngày cuối năm theo truyền thống. Nhà bà trồng được 1 sào mùi. Thu nhập từ diện tích trồng mùi già cũng mang lại một nguồn thu đáng kể cho gia đình.

Còn theo chia sẻ của anh Nguyễn Văn Thành, trước đây, trên vùng đất bãi ven sông Đuống này, người dân thường trồng ngô và một số cây khác nhưng chuột phá nhiều nên không hiệu quả. Từ khi chuyển sang trồng mùi, mỗi vụ 2 tháng mang lại nguồn thu bền vững cho người dân.

Đến nay, gia đình anh Thành đã gắn bó với những thửa ruộng mùi được 8 năm. Ban đầu chỉ trồng vài trăm mét vuông, chủ yếu thu hoạch vào ngày giáp Tết, thương lái mua rồi mang tới chợ, nhưng giờ đây, diện tích trồng mùi của gia đình anh đã lên hơn 10.000m2.

Cây mùi còn được biết đến với nhiều tên gọi như mùi ta, ngò, ngò rí … Rau mùi vốn là loại rau ăn kèm trong bữa ăn thường ngày, có tác dụng chữa cảm cúm, nhức đầu, hạ sốt. Lá và hạt chứa tinh dầu có tác dụng kích thích hệ thần kinh.

Nhiều năm trở lại đây, tinh chất của cây mùi già được chiết xuất để làm đẹp, chăm sóc sức khỏe. Tinh dầu mùi già có rất nhiều công dụng như giúp thư giãn, thanh lọc, đào thải độc tố ra khỏi cơ thể, giảm đau, giảm cân... vì thế ở một số địa phương, cây mùi còn được biết đến là cây có giá trị kinh tế cao.

Điển hình tại thôn Tân Sơn, xã Thạch Sơn, Huyện Thạch Thành, tỉnh Thanh Hóa. Nơi đây có cánh đồng hoa mùi rộng hơn 4ha, được mệnh danh là cánh đồng hoa mùi lớn nhất Việt Nam. Qua tìm hiểu được biết, cánh đồng hoa mùi già này là vùng nguyên liệu của công ty Befine để tạo ra tinh dầu.

Những năm gần đây, các hộ gia đình trồng mùi lớn đã biết liên kết với doanh nghiệp để tiêu thụ. Nhờ sự liên kết này, người trồng mùi ở nhiều địa phương giờ đã yên tâm với thu nhập. Những ruộng mùi già không chỉ làm đẹp cho vùng đất bãi mà còn góp phần làm nên một nét mới trong đời sống làng quê nhờ cách làm bài bản... Đặc biệt, việc chưng cất, sản xuất tinh dầu mùi đã mở ra hướng sản xuất nông nghiệp bền vững cho người dân.

Thanh Tâm
Bình luận

Đọc nhiều

Rác thải điện tử: Cần tổ chức lại chuỗi thu gom, tái chế

Rác thải điện tử: Cần tổ chức lại chuỗi thu gom, tái chế

Lượng rác thải điện tử gia tăng nhanh, trong khi thu gom, tái chế còn phân tán, đặt ra yêu cầu hoàn thiện EPR, phát triển hạ tầng và kiểm soát dòng chất thải.
Bản đồ số định hình năng lực thương mại điện tử cấp xã

Bản đồ số định hình năng lực thương mại điện tử cấp xã

Bản đồ số tích hợp dữ liệu nhà bán hàng, logistics và dịch vụ hỗ trợ, góp phần kết nối nguồn lực, thúc đẩy thương mại điện tử cấp xã.
Lâm Đồng tìm động lực tăng trưởng mới từ công nghiệp chế biến

Lâm Đồng tìm động lực tăng trưởng mới từ công nghiệp chế biến

Với GRDP 3 quý năm 2026 tăng 8,51%, Lâm Đồng đặt mục tiêu tăng trưởng 10% cả năm và 11% trong năm 2027. Công nghiệp chế biến, chế tạo được kỳ vọng trở thành động lực quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu này.
Ông Trần Quốc Tuấn: Bốn yếu tố tạo nên thành công của xã thương mại điện tử

Ông Trần Quốc Tuấn: Bốn yếu tố tạo nên thành công của xã thương mại điện tử

Từ bán hàng tự phát trên mạng xã hội, xã Chợ Lách (Vĩnh Long) đã phát triển cộng đồng 66 nhà bán hàng sau 3 tháng triển khai mô hình xã thương mại điện tử.
Thị trường chất kết dính Việt Nam hướng mốc 530 triệu USD

Thị trường chất kết dính Việt Nam hướng mốc 530 triệu USD

Thị trường chất kết dính Việt Nam dự báo đạt 530 triệu USD năm 2030, nhờ nhu cầu từ các ngành điện tử, bao bì, giày dép và ô tô, thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới công nghệ.
Phát triển trung tâm công nghiệp - năng lượng: Phải hình thành lớp lõi đủ mạnh

Phát triển trung tâm công nghiệp - năng lượng: Phải hình thành lớp lõi đủ mạnh

Công nghiệp chế tạo và dịch vụ kỹ thuật được xác định là nền tảng để hình thành chuỗi giá trị, nâng cao năng lực nội địa trong lĩnh vực năng lượng.
Kết nối logistics, mở hướng phát triển mới cho Quảng Trị

Kết nối logistics, mở hướng phát triển mới cho Quảng Trị

Với lợi thế cửa khẩu, cảng biển và vị trí trên Hành lang kinh tế Đông - Tây, Quảng Trị đẩy mạnh hợp tác cùng Vietnam Post phát triển logistics gắn với chuyển đổi số.
Ứng dụng AI trong logistics, Ninh Bình hướng tới làm chủ dữ liệu

Ứng dụng AI trong logistics, Ninh Bình hướng tới làm chủ dữ liệu

Ứng dụng AI trong logistics không chỉ giúp nâng cao hiệu quả vận hành mà còn đặt ra yêu cầu xây dựng năng lực quản trị, khai thác dữ liệu phục vụ phát triển bền vững.
200 thương hiệu tiêu biểu sẽ được trao Giải thưởng Sao Vàng đất Việt 2026

200 thương hiệu tiêu biểu sẽ được trao Giải thưởng Sao Vàng đất Việt 2026

Hội đồng bình chọn chung tuyển Giải thưởng Sao Vàng đất Việt 2026 đã thống nhất lựa chọn 200 thương hiệu tiêu biểu để trao giải, trong đó TOP10 được bình chọn bằng hình thức bỏ phiếu kín
Tây Ninh đón dự án nhà máy chế biến thực phẩm hơn 1.558 tỷ đồng

Tây Ninh đón dự án nhà máy chế biến thực phẩm hơn 1.558 tỷ đồng

Ngày 17/11, Vissan động thổ nhà máy chế biến thực phẩm tại Tây Ninh, vốn đầu tư hơn 1.558 tỷ đồng, công suất thiết kế gần 35.000 tấn/năm.