Đâu là yếu tố then chốt để thương mại điện tử đạt mục tiêu 'an toàn- an tâm- an vui'

Nền tảng của một thị trường thương mại điện tử bền vững

Sau giai đoạn phát triển nóng, thương mại điện tử Việt Nam đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc, nơi chất lượng, niềm tin và trải nghiệm người tiêu dùng trở thành thước đo chính cho sự phát triển bền vững. Nếu trước đây, người dùng quan tâm đến “giá rẻ”, thì nay họ tìm kiếm “mua đúng”, là đúng sản phẩm, đúng giá trị và đúng niềm tin. Trong bối cảnh đó, việc toàn thị trường cùng đạt được mục tiêu “an toàn - an tâm - an vui” không chỉ là khẩu hiệu của một mùa mua sắm, mà là định hướng phát triển chiến lược cho toàn ngành.

Chia sẻ tại họp báo công bố thông tin về “Tuần lễ Thương mại điện tử quốc gia và Ngày mua sắm trực tuyến 2025” - Online Friday 2025, ông Trần Văn Trọng, Tổng Thư ký Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) cho rằng: để đạt được mục tiêu này, cần có sự phối hợp chặt chẽ của ba bên: cơ quan quản lý nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp và người tiêu dùng.

“Ở góc độ Hiệp hội, chúng tôi cho rằng để có một mùa mua sắm ‘an toàn - an tâm - an vui’, cần sự chung tay của tất cả các bên tham gia hệ sinh thái thương mại điện tử”, ông Trọng nhấn mạnh.

Trước hết, vai trò của Nhà nước được xác định là “trụ cột thể chế”, đảm bảo hành lang pháp lý thuận lợi cho hoạt động kinh doanh số. Ông Trọng cho rằng các cơ quan quản lý cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách để thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin và kinh tế số trong doanh nghiệp, đồng thời kiểm soát hiệu quả các hoạt động thương mại điện tử, nhất là trong khâu xác thực nguồn gốc, quản lý gian hàng, và bảo vệ dữ liệu người dùng.

Cơ chế chính sách không chỉ là công cụ quản lý, mà còn là chất xúc tác khuyến khích đổi mới sáng tạo. Khi hành lang pháp lý được mở rộng và minh bạch, doanh nghiệp sẽ mạnh dạn đầu tư hơn vào hạ tầng số, công nghệ bảo mật, dịch vụ hậu mãi và chất lượng sản phẩm, những yếu tố trực tiếp quyết định đến mức độ “an tâm” của người tiêu dùng.

Trong khi đó, cộng đồng doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm trong việc hiện thực hóa các giá trị “an toàn - an tâm - an vui” bằng hành động cụ thể. Theo ông Trọng, thời gian gần đây, nhiều doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh cá thể đã gặp phải rủi ro pháp lý do thiếu hiểu biết hoặc chưa tuân thủ đầy đủ quy định khi kinh doanh trực tuyến. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết về nâng cao năng lực pháp lý và kỹ năng số cho doanh nghiệp.

“Các doanh nghiệp cần chủ động nắm vững quy định pháp luật để phòng tránh rủi ro. Quan trọng hơn, phải xác định thương mại điện tử là một chiến lược dài hạn, chứ không phải kênh bán hàng ngắn hạn”, ông Trọng nhấn mạnh.

Thực tế cho thấy, nhiều hộ kinh doanh đã nản lòng sau vài tháng thử nghiệm kinh doanh online vì chưa thấy hiệu quả, trong khi chi phí đầu tư ban đầu lại cao. Ông Trọng cho rằng đây là tâm lý phổ biến nhưng cần thay đổi: “Doanh nghiệp nên cân đối hợp lý giữa chi phí ngắn hạn và lợi ích dài hạn, hướng đến việc xây dựng thương hiệu bền vững thay vì chỉ chạy theo doanh số tức thời”.

Người tiêu dùng là mảnh ghép của niềm tin số

Theo ông Trần Văn Trọng, yếu tố then chốt và cũng là “trái tim” của toàn bộ hệ sinh thái thương mại điện tử, chính là người tiêu dùng. “Cuối cùng, mọi hoạt động đều hướng đến người tiêu dùng - những người trực tiếp tham gia mua sắm. Với khẩu hiệu ‘3A - An toàn, An tâm, An vui’ của Ban Tổ chức năm nay, người tiêu dùng cần đáp ứng một số tiêu chí cơ bản”, ông nói.

Để “chọn đúng”, người tiêu dùng cần lựa chọn đúng nền tảng thương mại điện tử uy tín, đúng website chính hãng hoặc gian hàng được xác thực. Không ít trường hợp người mua gặp rủi ro vì mua hàng qua các kênh không chính thống, hoặc bị đánh lừa bởi chiêu trò quảng cáo. Việc đọc kỹ thông tin sản phẩm, tham khảo đánh giá, xem phản hồi từ cộng đồng, và nhận diện dấu hiệu gian lận là cách phòng vệ thông minh đầu tiên.

Người tiêu dùng cũng cần nhận thức rõ quyền và nghĩa vụ của mình, không chỉ là người mua hàng, mà còn là người góp phần duy trì môi trường mua sắm lành mạnh. Mỗi hành động nhỏ như phản hồi trung thực, báo cáo gian lận hay chia sẻ trải nghiệm tích cực đều giúp lan tỏa niềm tin trong cộng đồng số.

Bên cạnh đó, để “chọn đồ phù hợp” nhấn mạnh đến sự tỉnh táo trong hành vi tiêu dùng. “Chúng ta thường có xu hướng muốn mua hàng tốt, giá rẻ, nhưng cần biết cân bằng giữa chi phí bỏ ra và giá trị nhận lại”, ông Trọng nhận định. Khi hiểu rõ nhu cầu của mình, người tiêu dùng sẽ không rơi vào bẫy “mua rẻ hóa đắt” hay chạy theo xu hướng. Sự chủ động, tiết chế và thông minh trong lựa chọn chính là cách bảo vệ bản thân trong không gian số.

Một vấn đề đặc biệt quan trọng được ông Trọng nhấn mạnh là bảo mật thông tin cá nhân. Trong thời đại dữ liệu trở thành “vàng”, người tiêu dùng cần cẩn trọng với mọi giao dịch trực tuyến, không chia sẻ mã OTP, thông tin thẻ, hay truy cập đường link không xác thực. Những bước cẩn trọng này giúp đảm bảo an toàn trong thanh toán và giao dịch trực tuyến, hạn chế rủi ro bị lừa đảo.

Từ góc nhìn của Hiệp hội, ông Trọng cho rằng, với sự phối hợp hài hòa giữa ba bên: cơ quan quản lý nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp và người tiêu dùng. Trong thời gian tới, mỗi người mua hàng sẽ trở thành một người tiêu dùng thông minh, góp phần xây dựng thị trường thương mại điện tử Việt Nam an toàn, tin cậy và phát triển bền vững.

Đây là kim chỉ nam cho một giai đoạn phát triển mới, nơi thương mại điện tử Việt Nam hướng đến giá trị dài hạn: niềm tin, an toàn và trải nghiệm tích cực.

Chương trình “Tuần lễ Thương mại điện tử quốc gia và Ngày mua sắm trực tuyến 2025” - Online Friday 2025 dự kiến diễn ra từ ngày 13 đến 17/11/2025 trên phạm vi toàn quốc với chuỗi hoạt động phong phú và đa dạng.