Biến động giá nhiên liệu, các hãng hàng không xoay sở ra sao?

Tối ưu khai thác giảm áp lực chi phí

Tại tọa đàm "Hàng không, du lịch ứng phó với bão xăng dầu" diễn ra ngày 31/3, ông Đặng Anh Tuấn - Phó Tổng giám đốc Vietnam Airlines cho biết, đây là cú sốc lớn kể từ sau giai đoạn đại dịch Covid-19. Giá nhiên liệu Jet A1 tăng đột biến, vượt xa mọi kịch bản ứng phó khiến các hãng hàng không chịu áp lực chi phí rất lớn. Vấn đề này không chỉ tác động tới các hãng bay trong nước mà tất cả các hãng hàng không trên thế giới đều đang phải đối mặt.

Theo ông Tuấn, hiện bình quân giá nhiên liệu Jet A1 khoảng 190 USD/thùng, có thời điểm giá vọt lên 242,7 USD/thùng, gấp 3 lần mức các hãng xây dựng kế hoạch cho năm 2026. Với mỗi 1 USD tăng thêm, chi phí của hãng đội lên hơn 300 tỷ đồng/năm. Tính theo mức tăng hiện tại, tổng chi phí phát sinh có thể vượt 30.000 tỷ đồng mỗi năm. Dù chịu áp lực lớn, hãng vẫn áp dụng giá vé linh hoạt. Trong đó, giá bình quân hiện ở mức khoảng 80% giá trần.

"Giá vé chắc chắn sẽ phải điều chỉnh, nhưng chúng tôi sẽ tính toán hài hòa giữa quyền lợi người tiêu dùng, yếu tố cạnh tranh và mục tiêu tăng trưởng dài hạn", ông Tuấn nhấn mạnh.

Theo ông Lê Tiến Dũng - Phó Tổng Giám đốc Vietravel Airlines, giá nhiên liệu tăng cao đang tạo áp lực lớn lên chi phí vận hành của hãng. Riêng trong tháng 4, chi phí khai thác dự kiến tăng khoảng 20 tỷ đồng/tàu bay. Với quy mô đội bay còn hạn chế, phần lớn các chuyến bay trong giai đoạn này được dự báo khó đạt hiệu quả tài chính, thậm chí phát sinh thua lỗ khi tiếp tục khai thác.

Trước bối cảnh đó, đại diện Vietravel Airlines cho biết, sẽ điều chỉnh giảm tần suất tại một số đường bay có hiệu quả thấp trong thời gian từ đầu tháng 4 đến ngày 23/4, đồng thời triển khai các biện pháp kiểm soát chi phí nhằm duy trì hoạt động ổn định. Dù vậy, vào cao điểm dịp nghỉ lễ 30/4, hãng vẫn lên kế hoạch tăng chuyến bay để đáp ứng nhu cầu đi lại gia tăng của hành khách.

Nhiều hãng hàng không cho biết, trong dài hạn sẽ tiếp tục tối ưu hóa đội bay và lịch khai thác, nâng cao hiệu suất vận hành, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ nhằm tiết kiệm nhiên liệu. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng chú trọng phát triển các nguồn thu bổ trợ ngoài vận tải, hướng tới giảm mức độ phụ thuộc vào doanh thu từ vé máy bay.

Đối với Bamboo Airways, ông Võ Huy Cường - Phó Tổng giám đốc Bamboo Airways cho hay, tình hình xung đột tại Trung Đông cùng với biến động tăng của giá nhiên liệu đang tạo ra nhiều thách thức chung cho toàn ngành hàng không. Tuy nhiên, với quy mô đội bay hiện nay ở mức vừa phải, mức độ chịu áp lực của Bamboo Airways có phần linh hoạt hơn so với một số doanh nghiệp khác.

Theo đại diện hãng, yếu tố Bamboo Airways đặt niềm tin là đội ngũ chuyên gia và bộ phận điều hành luôn theo dõi sát diễn biến thị trường, chủ động xây dựng nhiều phương án ứng phó nhằm bảo đảm hoạt động khai thác trong bối cảnh biến động.

Về định hướng dài hạn, Bamboo Airways xác định mục tiêu mở rộng đội bay lên khoảng 40 tàu bay vào năm 2030. Trước mắt, hãng sẽ xây dựng kế hoạch khai thác phù hợp với quy mô đội bay hiện có, trong đó ưu tiên các chuyến bay nội địa và các đường bay có thời gian khai thác dưới 5,5 giờ.

Trong năm 2026, khi Năm Du lịch Quốc gia được tổ chức tại Gia Lai, Bamboo Airways dự kiến tập trung khai thác một số đường bay trọng điểm kết nối các trung tâm lớn với khu vực này, như: Hà Nội - Quy Nhơn và TP. Hồ Chí Minh - Quy Nhơn, nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại và hỗ trợ phát triển du lịch địa phương.

Điều hành linh hoạt

Về phía cơ quan quản lý, ông Hồ Minh Tấn - Phó Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam cho biết, ngay sau khi xung đột tại khu vực Trung Đông xảy ra vào cuối tháng 2, cục đã tổ chức các cuộc họp với các hãng hàng không và đơn vị cung ứng nhiên liệu nhằm đánh giá mức độ tác động đối với hoạt động vận tải hàng không.

Song song đó, thiết lập cơ chế theo dõi chặt chẽ diễn biến giá nhiên liệu và tình hình nguồn cung trên thị trường, thực hiện cập nhật thông tin hằng ngày để kịp thời tham mưu các phương án điều hành phù hợp.

Thị trường nhiên liệu hàng không tại Việt Nam hiện có khoảng 5 đơn vị cung ứng, cơ bản vẫn bảo đảm khả năng đáp ứng nhu cầu khai thác. Tuy nhiên, biến động mạnh về giá nhiên liệu đã khiến chi phí vận hành của các hãng tăng đáng kể, tạo áp lực lớn đối với hiệu quả kinh doanh.

Cục Hàng không Việt Nam đã chủ động tham mưu và kiến nghị Chính phủ triển khai một số giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, trong đó có các biện pháp liên quan đến điều chỉnh thuế và phí đối với nhiên liệu, chi phí dịch vụ hàng không. Đồng thời, ngành hàng không cũng đẩy mạnh các giải pháp tối ưu khai thác như điều chỉnh slot bay, sắp xếp lại lịch bay, cắt giảm các đường bay kém hiệu quả và ứng dụng công nghệ nhằm tiết kiệm chi phí.

"Các giải pháp điều hành đã được triển khai trong thời gian ngắn, bước đầu góp phần giảm bớt áp lực chi phí cho các hãng hàng không trong giai đoạn thị trường còn nhiều biến động", ông Hồ Minh Tấn cho hay.

Liên quan đến đề xuất điều chỉnh giá trần vé máy bay, lãnh đạo Cục Hàng không Việt Nam cho rằng, đây chưa được xem là giải pháp ưu tiên trong bối cảnh hiện nay. Việc điều chỉnh giá trần phải tuân thủ quy định của Luật Giá, đòi hỏi thực hiện theo quy trình và thời gian nhất định. Trong khi đó, giá nhiên liệu hàng không có thể biến động theo chu kỳ ngắn khiến việc sử dụng công cụ giá trần khó bảo đảm tính kịp thời trong điều hành.

Trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, các giải pháp liên quan đến thuế, phí và điều hành chính sách có thể phát huy hiệu quả nhanh hơn. Đồng thời, yếu tố tác động đến người tiêu dùng cũng là nội dung được cân nhắc kỹ khi xem xét bất kỳ điều chỉnh nào về giá.

Nếu điều chỉnh giá trần vào thời điểm này, nguy cơ gia tăng chi phí đối với hành khách là hiện hữu. Vì vậy, cơ quan quản lý không đặt trọng tâm vào việc điều chỉnh giá trần trong ngắn hạn mà ưu tiên các giải pháp điều hành linh hoạt, kịp thời, hướng tới cân bằng lợi ích giữa doanh nghiệp vận tải, thị trường và người dân.

Trước biến động giá xăng dầu, những ngày qua, Chính phủ đã vận dụng điều khoản trong trường hợp khẩn cấp vì lợi ích quốc gia để giảm thuế môi trường, VAT, thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng dầu về 0, triển khai thực hiện chi tạm ứng 8.000 tỷ đồng cho Quỹ bình ổn giá xăng dầu từ nguồn tăng thu ngân sách trung ương năm 2025.... Do đó, giá xăng dầu trong nước đã bước đầu ổn định và giảm sâu ngược dòng với diễn biến của thế giới.