Ba nguyên nhân chủ quan "níu chân", kinh tế Việt Nam chưa thể "cất cánh"

Không phủ nhận bối cảnh khó khăn chung của nền kinh tế toàn cầu đã ảnh hưởng sâu rộng đến kinh tế Việt Nam năm 2023. Song, cũng tồn tại những yếu tố chủ quan.
Tiêu điểm kinh tế tuần qua: Giá dầu thế giới giảm khoảng 7%; tiền gửi ngân hàng đạt kỷ lục Khẩn trương phân bổ vốn phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc năm 2024 Năm 2024: Cơ hội làm mới nền kinh tế từ những bài học cũ

Năm 2023, kinh tế Việt Nam diễn biến không quá tích cực trước bối cảnh bất ổn định của thế giới. Khó khăn, thách thức bủa vây nền kinh tế toàn cầu với nhiều biến động nhanh, phức tạp, khó lường, đến từ những hậu quả của đại dịch Covid-19 kéo dài; xung đột tại Ukraine chưa kết thúc lại xảy ra xung đột tại Dải Gaza với nhiều yếu tố khó đoán định; chuỗi cung ứng toàn cầu đứt gãy cục bộ; thương mại và đầu tư sụt giảm; lạm phát...

Ba nguyên nhân chủ quan
Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan

Tại Việt Nam, năm vừa qua ghi nhận đến 172.000 doanh nghiệp phải rút lui khỏi thị trường, tăng 20,5% so với năm 2022. Bình quân, mỗi tháng có gần 14.400 doanh nghiệp phá sản.

Đánh giá về số liệu này, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan không khỏi xót xa: "Đây là những con số gây xúc động, đau đớn vô cùng cho những người quan sát như chúng tôi. Đặc biệt, trong số doanh nghiệp phải rời bỏ thị trường, có nhiều doanh nghiệp đã xây dựng được quy mô tương đối lớn, chứ không chỉ tập trung ở những doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ như các năm trước. Riêng thống kê đó thôi đã đủ nói lên bức tranh hoạt động của doanh nghiệp Việt Nam trong năm 2023 khó khăn nhường nào!".

Bà Phạm Chi Lan cho rằng, hậu quả trên đối với nền kinh tế Việt Nam là khó tránh khỏi, khi mà hầu hết các nền kinh tế trên thế giới đều ghi nhận mức tăng trưởng yếu, thấp đáng kinh ngại trong năm vừa qua, thậm chí không thiếu những nước lớn đã tăng trưởng âm. Sự phục hồi chỉ đang xảy ra lác đác ở một số quốc gia may mắn.

"Việt Nam chúng ta vốn là nước phụ thuộc rất lớn vào thương mại toàn cầu. Trong khi đó, năm 2023 chỉ số thương mại toàn cầu đã giảm 5% so với năm trước, tương đương giảm khoảng 1.500 tỷ USD xuống mức dưới 31.000 tỷ USD, ngưỡng rất thấp, ẩn chứa nhiều rủi ro nhất trong những năm trở lại đây", bà Lan phân tích và bình luận: "Như vậy, ảnh hưởng từ những sự sụt giảm thương mại toàn cầu đó, chúng ta bị khó khăn là điều đương nhiên".

Trong bức tranh nhạt màu đó, bên cạnh những yếu tố khách quan, chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cũng thẳng thắn chỉ ra những tồn tại đến từ nguyên nhân chủ quan của nền kinh tế Việt Nam.

Bà nói rằng: "Khó khăn chung tôi không nói đến nữa. Tuy nhiên, đáng nhẽ nếu chúng ta có thể hình dung và dự đoán được tình trạng xấu đi của kinh tế toàn cầu, chúng ta đã phải chuẩn bị cho mình những biện pháp để cố gắng vượt lên, bằng cách đáp ứng yêu cầu mới của thị trường thế giới. Có lẽ, một số ngành nghề của Việt Nam sẽ không đến nỗi giảm sút như vậy".

Minh chứng rõ ràng nhất cho quan điểm này, theo bà Phạm Chi Lan, là ngành dệt may. "Có những nước như Bangladesh, trước đây thua xa Việt Nam trong lĩnh vực dệt may nhưng năm vừa rồi họ đã bứt tốc vươn lên rất tốt nhờ việc đẩy nhanh tốc độ "xanh hóa" để bắt kịp với xu hướng phát triển bền vững tại các thị trường trọng điểm, trở thành mục tiêu tìm kiếm đơn hàng. Ngược lại, doanh nghiệp dệt may của chúng ta lại chậm trễ trong việc chuyển đổi sang xu hướng phát triển xanh, mặc dù có nhiều cảnh báo được đưa ra, nhưng họ dường như phớt lờ, để rồi rơi rụng đơn hàng", bà Phạm Chi Lan cho hay.

Mặt khác, chiến lược phát triển của doanh nghiệp nội địa còn thiếu nhạy bén, giữ lối kinh doanh cũ, trung thành với những thị trường truyền thống, những khách hàng lâu năm mà ngần ngại mở rộng hoạt động sang thị trường mới mẻ, tiềm năng khác.

"Thị trường chủ lực xuất - nhập khẩu của Việt Nam thì chúng ta đều biết rồi, là Mỹ, châu Âu, Trung Quốc... đều là những thị trường lớn nhất toàn cầu, nhưng khi khó khăn ập đến cũng là nơi hứng tác động đầu tiên. Vậy vì sao, nhân lúc tình hình thiếu ổn định, các doanh nghiệp không cố gắng và nỗ lực tìm thêm thị trường khác đi, đa dạng hóa đối tác, khách hàng theo chiến lược "diversified" đang được các công ty thế giới ưa chuộng?", bà Lan đặt câu hỏi và khẳng định các doanh nghiệp Việt Nam cần phấn đấu hơn nữa, tránh bám giữ các thị trường cũ như hiện nay.

Cuối cùng, chuyên gia kinh tế cho rằng, chính sách vĩ mô của Việt Nam chưa đủ kích thích, hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp vượt lên trên những thách thức. "Doanh nghiệp được coi là những người đang bệnh, đang đau. Muốn giúp người ta thì cần có liều thuốc đủ mạnh để xóa tan cơn bệnh, đưa người ta bình phục trở lại. Tuy nhiên, tôi cho rằng các chính sách hiện chưa đủ mạnh, thiếu tác dụng... Tôi mong rằng, sang năm 2024, các chính sách vĩ mô của Việt Nam sẽ đúng và trúng hơn, mang tính thực thi mạnh mẽ hơn để giúp những doanh nghiệp đang kề cận phá sản, hoặc rộng hơn là những doanh nghiệp đang còn tồn tại đến ngày hôm nay, có thêm niềm tin để vững vàng chiến đấu trong năm mới, năm mà được đánh giá là khó khăn hơn năm 2023", bà Phạm Chi Lan bày tỏ.

Vân Oanh

Tin mới cập nhật

Long An thu ngân sách 21.000 tỷ đồng, quy mô kinh tế đứng thứ 13 cả nước

Long An thu ngân sách 21.000 tỷ đồng, quy mô kinh tế đứng thứ 13 cả nước

Dù tình hình kinh tế, chính trị thế giới năm 2023 nhiều sóng gió, song tỉnh Long An đã thu ngân sách đạt 21.000 tỷ đồng và quy mô kinh tế đứng 13 trên cả nước.
Sắp diễn ra tọa đàm về 30 năm phát triển của Việt Nam

Sắp diễn ra tọa đàm về 30 năm phát triển của Việt Nam

Ngày 22/2/2024, tại Hà Nội sẽ diễn ra tọa đàm đối thoại chính sách với chủ đề “30 năm phát triển của Việt Nam: Nhìn lại quá khứ và ứng phó với thách thức mới”.
Những thông điệp đầu năm khẳng định tâm thế tăng trưởng kinh tế mới

Những thông điệp đầu năm khẳng định tâm thế tăng trưởng kinh tế mới

Nhiều thông điệp quan trọng về định hướng phát triển và điều hành kinh tế đã được khẳng định ngay dịp đầu năm mới, báo hiệu một tâm thế mới cho năm 2024.
Tặng quà Tết có sản phẩm hết hạn sử dụng: Than Vàng Danh nói gì?

Tặng quà Tết có sản phẩm hết hạn sử dụng: Than Vàng Danh nói gì?

Công ty Cổ phần Than Vàng Danh xác nhận một số sản phẩm trong gói quà Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024 cho người lao động một số sản phẩm chưa phù hợp.
Đẩy mạnh cải cách hành chính, gỡ vướng pháp lý cho sản xuất, kinh doanh

Đẩy mạnh cải cách hành chính, gỡ vướng pháp lý cho sản xuất, kinh doanh

Quan điểm của Ban Chỉ đạo cải cách hành chính của Chính phủ trong thời gian tới là lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm, chủ thể cải cách hành chính
Thị trường trái phiếu doanh nghiệp năm 2024: Làm gì để có bức tranh “sáng màu”?

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp năm 2024: Làm gì để có bức tranh “sáng màu”?

Sau những chao đảo hiếm có của năm 2023, thị trường trái phiếu doanh nghiệp năm 2024 được kỳ vọng sẽ xuất hiện tín hiệu khả quan quan hơn, sáng rõ hơn.
Longform | Bí thư Tỉnh ủy Nam Định Phạm Gia Túc: Quyết tâm tạo đột phá mới vì khát vọng thành Nam

Longform | Bí thư Tỉnh ủy Nam Định Phạm Gia Túc: Quyết tâm tạo đột phá mới vì khát vọng thành Nam

Bí thư Tỉnh ủy Nam Định Phạm Gia Túc đã dành cho Báo Công Thương một cuộc phỏng vấn trước thềm xuân mới Tết Nguyên đán Giáp Thìn năm 2024.
Longform | Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Lê Trung Chinh: Luôn cầu thị lắng nghe, đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp

Longform | Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng Lê Trung Chinh: Luôn cầu thị lắng nghe, đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp

Ông Lê Trung Chinh, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng dành cho Báo Công Thương cuộc phỏng vấn trước thềm năm mới Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024.

Tin khác

Bộ Công Thương trình 22 đề án triển khai Chương trình công tác của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ năm 2024

Bộ Công Thương trình 22 đề án triển khai Chương trình công tác của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ năm 2024

Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên vừa ký Quyết định ban hành Kế hoạch của Bộ Công Thương triển khai Chương trình công tác của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ năm 2024.
Tổng thu ngân sách nhà nước tháng 1 đạt gần 231 nghìn tỷ đồng

Tổng thu ngân sách nhà nước tháng 1 đạt gần 231 nghìn tỷ đồng

Bộ Tài chính cho biết, ngân sách nhà nước tháng 1/2024 tuy có giảm so với cùng kỳ song vẫn bảo đảm cân đối giữa ngân sách Trung ương và địa phương.
Tiêu điểm kinh tế tuần qua: Giá dầu thế giới giảm khoảng 7%; tiền gửi ngân hàng đạt kỷ lục

Tiêu điểm kinh tế tuần qua: Giá dầu thế giới giảm khoảng 7%; tiền gửi ngân hàng đạt kỷ lục

Giá dầu thế giới giảm khoảng 7% trong tuần qua, tiền gửi vào ngân hàng đạt kỷ lục hơn 12,8 triệu tỷ đồng,… là những tin đáng chú ý tuần qua.
Quyết liệt triển khai phát hành hoá đơn điện tử trong bán lẻ xăng dầu

Quyết liệt triển khai phát hành hoá đơn điện tử trong bán lẻ xăng dầu

Số lượng cửa hàng bán lẻ xăng dầu thực hiện xuất hoá đơn cho từng lần bán hàng đã tăng lên đáng kể, theo Tổng cục Thuế.
Hành khách đi lại tăng vọt, ngành đường sắt làm ăn ra sao?

Hành khách đi lại tăng vọt, ngành đường sắt làm ăn ra sao?

Lượng hành khách đi lại tăng mạnh mang đến cơ hội lớn cho doanh nghiệp ngành đường sắt, nhưng cũng đặt ra nhiều thách thức, nhất là về mặt hạ tầng.
Tháng 1 giải ngân vốn đầu tư công mới đạt 2,46% kế hoạch

Tháng 1 giải ngân vốn đầu tư công mới đạt 2,46% kế hoạch

Theo Bộ Tài chính, tháng đầu tiên của năm 2024 giải ngân vốn đầu tư công tuy cao hơn so với cùng kỳ 2023 song vẫn ở mức rất thấp.
Nhiều chuyến bay không thể hạ cánh xuống sân bay Nội Bài ngày ông Táo vì sương mù dày đặc

Nhiều chuyến bay không thể hạ cánh xuống sân bay Nội Bài ngày ông Táo vì sương mù dày đặc

Sương mù khiến hàng loạt chuyến bay không cất, hạ cánh được tại sân bay Nội Bài trong sáng sớm ngày 2/2 (23 tháng Chạp), khiến nhiều hành khách bị chậm chuyến.
Rủi ro nào đe dọa sự phục hồi của thị trường hàng không Việt?

Rủi ro nào đe dọa sự phục hồi của thị trường hàng không Việt?

Dù có nhiều triển vọng và được dự báo sẽ hồi phục hoàn toàn vào cuối năm nay song thị trường hàng không Việt Nam có thể vẫn sẽ đối mặt nhiều thách thức, rủi ro.
Tập trung tạo dựng cơ chế cho phát triển điện khí tại Việt Nam

Tập trung tạo dựng cơ chế cho phát triển điện khí tại Việt Nam

Việt Nam còn thiếu vắng nhiều cơ chế phát triển điện khí là nhận định tại hội thảo “Phát triển điện khí ở Việt Nam: Cơ hội và thách thức” tổ chức ngày 24/1.
Cước phí vận tải biển tăng vọt, Bộ Giao thông Vận tải chỉ đạo khẩn

Cước phí vận tải biển tăng vọt, Bộ Giao thông Vận tải chỉ đạo khẩn

Cước phí vận tải biển đã tăng cao gấp đôi, gấp ba do tình trạng mất an ninh tại khu vực Biển Đỏ, Bộ Giao thông Vận tải đã đưa ra các giải pháp ứng phó.
Xem thêm

Đọc nhiều

Giá xăng dầu hôm nay ngày 18/2/2024: Tăng mạnh

Giá xăng dầu hôm nay ngày 18/2/2024: Tăng mạnh

Giá xăng dầu hôm nay ngày 18/2/2024, giá dầu thế giới ghi nhận tuần thứ hai tăng mạnh đưa giá dầu WTI lên mốc 79,19 USD/thùng, dầu Brent lên mốc 83,58 USD/thùng
Giá xăng dầu hôm nay ngày 15/2/2024: Giá dầu thế giới đảo chiều giảm, trong nước dự báo điều chỉnh tăng mạnh?

Giá xăng dầu hôm nay ngày 15/2/2024: Giá dầu thế giới đảo chiều giảm, trong nước dự báo điều chỉnh tăng mạnh?

Giá xăng dầu hôm nay ngày 15/2/2024, giá dầu thế giới đảo chiều giảm hơn 1 USD/thùng, trong đó dầu WTI giảm 1,62%, dầu Brent giảm 1,50%.
Giá vàng chiều nay 19/2/2024: Vàng trong nước đồng loạt tăng mạnh cuối ngày vía Thần Tài

Giá vàng chiều nay 19/2/2024: Vàng trong nước đồng loạt tăng mạnh cuối ngày vía Thần Tài

Giá vàng chiều nay 19/2/2024: Vàng trong nước tiếp đà tăng mạnh cuối ngày vía Thần Tài, đưa giá vàng tại chiều bán ra trở lại mức 78 triệu đồng/lượng.
Giá tiêu hôm nay 17/2/2024: Bà Rịa - Vũng Tàu, Đắk Lắk tăng 500 đồng/kg

Giá tiêu hôm nay 17/2/2024: Bà Rịa - Vũng Tàu, Đắk Lắk tăng 500 đồng/kg

Cập nhật giá tiêu hôm nay ngày 17/2/2024, giá tiêu Đắk Lắk, Gia Lai, giá tiêu Bà Rịa - Vũng Tàu hôm nay tăng hay giảm; giá tiêu mới nhất ngày 17/2 thế nào?
Ngày vía Thần Tài 2024 nên mua gì, làm gì để cả năm may mắn, tài lộc?

Ngày vía Thần Tài 2024 nên mua gì, làm gì để cả năm may mắn, tài lộc?

Ngày vía Thần Tài là mùng 10 tháng Giêng âm lịch hàng năm. Năm 2024, ngày này rơi vào thứ Hai, ngày 19/2 dương lịch.
Hơn 29.000 "ma men" bị xử lý trong kỳ nghỉ Tết Nguyên đán 2024

Hơn 29.000 "ma men" bị xử lý trong kỳ nghỉ Tết Nguyên đán 2024

Trong 7 ngày nghỉ Tết Nguyên đán Giáp Thìn 2024, lực lượng chức năng trên cả nước đã xử lý hơn 29.000 trường hợp về vi phạm nồng độ cồn.
Giá tiêu hôm nay 15/2/2024: Bình Phước, Đắk Lắk tăng 500 đồng/kg

Giá tiêu hôm nay 15/2/2024: Bình Phước, Đắk Lắk tăng 500 đồng/kg

Cập nhật giá tiêu hôm nay ngày 15/2/2024, giá tiêu Đắk Lắk, Gia Lai, giá tiêu Bà Rịa - Vũng Tàu hôm nay tăng hay giảm; giá tiêu mới nhất ngày 15/2 thế nào?
Khuyến nghị cổ phiếu hôm nay 16/2: MBB, VNM và ACB

Khuyến nghị cổ phiếu hôm nay 16/2: MBB, VNM và ACB

MBB là ngân hàng có lợi nhuận vượt mặt hai "ông lớn" Big4 là VietinBank và Agribank trong năm 2023, với 26.200 tỷ đồng lãi trước thuế hợp nhất, tăng trưởng 15%.
Vàng nhẫn “cháy hàng” ngày Thần Tài năm 2024

Vàng nhẫn “cháy hàng” ngày Thần Tài năm 2024

Ngày 19/2 (mùng 10 tháng Giêng) người dân tại nhiều địa phương trên cả nước tấp nập tới các cửa hàng kinh doanh vàng để mua vàng cầu may ngày Thần Tài.
Khuyến nghị cổ phiếu hôm nay 15/2: MWG, PVD và CTG

Khuyến nghị cổ phiếu hôm nay 15/2: MWG, PVD và CTG

Năm 2024, VCBS dự báo doanh thu hai chuỗi Thế giới Di động và Điện máy Xanh được dự báo phục hồi chậm ở mức 1 con số ước đạt 89.767 tỷ đồng (tăng trưởng 7%).
Phiên bản di động