Từ làng nghề đến thị trường thế giới: Truyền thông mở đường cho OCOP

Câu chuyện từ làng nghề đến thương hiệu quốc tế

Các làng nghề truyền thống là nơi lưu giữ tinh hoa văn hóa và nuôi sống hàng triệu hộ gia đình. Trước thách thức hội nhập, chương trình OCOP ra đời để chuẩn hóa sản xuất, nâng cao chất lượng và xây dựng thương hiệu cho sản phẩm địa phương.

Một trong những đơn vị tiên phong tham gia OCOP là Công ty TNHH Gốm sứ Quang Vinh. Tại Hội nghị kết nối, thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm OCOP do Bộ Công Thương chủ trì, bà Hà Thị Vinh, Phó Chủ tịch Hiệp hội làng nghề Việt Nam; Chủ tịch Hội Thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội; Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Gốm sứ Quang Vinh đã chia sẻ hành trình phát triển thương hiệu và mở rộng thị trường.

Bà Vinh cho biết, gần 40 năm qua, Quang Vinh đã đưa sản phẩm thủ công mỹ nghệ Việt Nam tới 30 quốc gia, với 95% sản phẩm được xuất khẩu. Từ một làng nghề truyền thống, doanh nghiệp đã chuẩn hóa quy trình sản xuất, xây dựng thương hiệu bài bản và liên tục đổi mới. Hiện Quang Vinh sở hữu 4 bộ sản phẩm đạt chuẩn 5 sao OCOP, trở thành minh chứng rõ nét cho hành trình nâng tầm giá trị và chinh phục thị trường quốc tế.

Theo bà Vinh, chương trình OCOP đã thay đổi căn bản cách thức sản xuất của các cơ sở làng nghề. “Trước đây, các làng nghề đơn thuần làm theo kinh nghiệm, không có hệ thống. Khi tham gia OCOP, các cơ sở phải chuẩn chỉnh từng công đoạn, nâng cao nhận thức và tính chuyên nghiệp. Đó chính là bước chuyển mình lớn”, bà nhấn mạnh.

Ở góc độ kinh tế, OCOP giúp doanh nghiệp làng nghề mở rộng quy mô, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Còn ở góc độ văn hóa, chương trình góp phần bảo tồn và phát huy bản sắc địa phương. Điều đáng chú ý, bà Vinh cho rằng: “Sản phẩm làng nghề muốn đi xa phải xây dựng được câu chuyện riêng và câu chuyện đó cần được lan tỏa bằng truyền thông”. Truyền thông giúp sản phẩm OCOP trở thành hình ảnh đại diện cho quốc gia, góp phần xây dựng thương hiệu quốc gia về sản phẩm thủ công mỹ nghệ.

Truyền thông mở lối cho OCOP hội nhập quốc tế

Nếu OCOP là nền tảng để chuẩn hóa và nâng cao giá trị, thì truyền thông chính là chiếc cầu nối đưa sản phẩm đến gần hơn với thị trường. Theo bà Hà Thị Vinh, thách thức lớn nhất hiện nay của sản phẩm OCOP là làm thế nào để xuất khẩu ra thị trường quốc tế. Muốn đạt được điều đó, sản phẩm phải đảm bảo tiêu chuẩn toàn cầu và có câu chuyện hấp dẫn để tạo dấu ấn khác biệt.

Truyền thông không chỉ dừng lại ở quảng bá sản phẩm, mà cần gắn với trải nghiệm văn hóa, biến mỗi sản phẩm thành một câu chuyện hấp dẫn. Với gốm sứ, đó là lịch sử làng nghề, quá trình chế tác và giá trị văn hóa. Khi câu chuyện này được kể đúng cách, khách quốc tế sẽ nhìn nhận sản phẩm như tinh hoa văn hóa thay vì chỉ là một món hàng.

Mô hình du lịch trải nghiệm là minh chứng rõ rệt. Du khách vừa có thể khám phá văn hóa địa phương, vừa trực tiếp tham gia vào công đoạn sản xuất, từ đó hiểu được sự công phu của từng sản phẩm. Bên cạnh đó, mô hình trung tâm giới thiệu sản phẩm OCOP cần được thiết kế như một không gian kể chuyện sinh động giúp khách hàng thấy được sản phẩm đến từ đâu, quy trình sản xuất ra sao, giá trị văn hóa ẩn chứa là gì. “Khi họ hiểu sự cầu kỳ và ý nghĩa văn hóa, họ sẽ thấy hứng thú và sẵn sàng chi trả”, bà Vinh khẳng định.

Thực tế tại Hà Nội, làng gốm Bát Tràng đang triển khai nhiều mô hình gắn sản phẩm với văn hóa như Bảo tàng gốm Bát Tràng, Trung tâm Tinh hoa làng nghề Việt, Lễ hội làng nghề Bát Tràng, văn hóa nấu cỗ cổ Bát Tràng,…Nhờ đó, sản phẩm gốm OCOP được “thấm” trong không gian văn hóa, lịch sử và phong tục, tạo ấn tượng sâu sắc với du khách trong và ngoài nước.

Để sản phẩm OCOP khẳng định vị thế, truyền thông phải đi cùng chiến lược phát triển dài hạn. Theo bà Vinh, cần chọn ra những doanh nghiệp “chim đầu đàn” dẫn dắt cộng đồng, đồng thời xây dựng các mô hình điểm gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch và quảng bá sản phẩm.

Nhìn về tương lai, bà Hà Thị Vinh kỳ vọng: “Trong năm tới, nhiều mô hình điểm sẽ ra đời, giúp sản phẩm OCOP khẳng định giá trị trong nước và từng bước vươn ra thị trường quốc tế”. Thông qua truyền thông, sản phẩm OCOP có thể gia tăng sức cạnh tranh, đồng thời trở thành đại diện văn hóa và thương hiệu quốc gia.