Sơn La: Những kết quả ấn tượng sau 10 năm thực hiện Chỉ thị 35

Kết quả nổi bật và những vấn đề đặt ra

Sau 10 năm triển khai thực hiện Chỉ thị số 35-CT/TW ngày 26/5/2014 của Bộ Chính trị, công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo ở tỉnh Sơn La đã đạt nhiều kết quả quan trọng. Với hơn 16.545 lượt tiếp công dân, giải quyết 3.956 vụ việc thuộc thẩm quyền, nhiều vụ việc phức tạp, kéo dài được xử lý dứt điểm, góp phần bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế - xã hội. Đây là minh chứng cho sự quan tâm, chỉ đạo quyết liệt, sát sao của cấp ủy, chính quyền tỉnh, đồng thời cũng là kết quả của sự đồng thuận, hợp tác giữa người dân với hệ thống chính trị.

Ngay từ đầu, Tỉnh ủy Sơn La đã xác định công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm. Tỉnh ủy đã ban hành Quyết định số 1045-QĐ/TU ngày 18/11/2019 quy định quy chế tiếp dân của Bí thư Tỉnh ủy, nhằm cụ thể hóa Quy định số 11-QĐi/TW ngày 18/02/2019 của Bộ Chính trị về trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy trong việc tiếp dân, đối thoại trực tiếp với dân và xử lý những phản ánh, kiến nghị.

Ban Nội chính Tỉnh ủy được phân công chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tham mưu, giúp Bí thư Tỉnh ủy tiếp dân và theo dõi, đôn đốc việc thực hiện. Ban Thường vụ Tỉnh ủy phân công các đồng chí Ủy viên Ban Thường vụ phụ trách địa bàn, trực tiếp theo dõi và chỉ đạo công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc cấp dưới.

Trong 10 năm qua, từ năm 2015 đến tháng 9/2025 các đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, Thường trực HĐND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh, cùng lãnh đạo cấp huyện, cấp xã đã tổ chức 7.604 cuộc tiếp dân, trong đó có 6.011 cuộc định kỳ và 1.593 cuộc đột xuất, tiếp 16.545 lượt công dân với 7.332 vụ việc. Các cơ quan đã tiếp nhận và xử lý 14.162 đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, trong đó có 3.975 đơn thuộc thẩm quyền. Đáng chú ý, 3.956 đơn trong số này đã được giải quyết, đạt tỷ lệ gần tuyệt đối.

Nội dung các vụ việc tiếp công dân chủ yếu xoay quanh lĩnh vực đất đai, giải phóng mặt bằng, khiếu nại liên quan đến dự án xây dựng kết cấu hạ tầng, tố cáo cán bộ vi phạm trong thực thi công vụ. Nhiều vụ việc phức tạp, kéo dài đã được chỉ đạo giải quyết dứt điểm, nhờ đó hạn chế tình trạng khiếu kiện đông người, vượt cấp lên Trung ương. Các buổi tiếp công dân định kỳ hằng tháng của Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh và lãnh đạo cấp huyện, xã đã trở thành kênh đối thoại trực tiếp hiệu quả, qua đó nhiều bức xúc được tháo gỡ ngay từ cơ sở, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với chính quyền.

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo ở Sơn La vẫn còn một số hạn chế. Một số cấp ủy, chính quyền, thủ trưởng cơ quan chưa thật sự quan tâm, thực hiện chưa đầy đủ trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo. Một số vụ việc giải quyết còn kéo dài, chưa kịp thời. Công tác kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện các quyết định giải quyết khiếu nại, tố cáo còn hạn chế.

Việc cung cấp thông tin, tài liệu đôi khi chưa kịp thời, ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết. Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về khiếu nại, tố cáo có lúc chưa thường xuyên, chưa sâu rộng, dẫn đến nhận thức pháp luật của một bộ phận nhân dân còn hạn chế. Đội ngũ cán bộ tiếp công dân ở một số nơi năng lực còn chưa đáp ứng yêu cầu.

Những kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn

Qua tổng kết 10 năm, tỉnh Sơn La đã rút ra bảy bài học kinh nghiệm quan trọng để nâng cao chất lượng công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong thời gian tới.

Thứ nhất, phải xác định tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị. Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm. Cán bộ phải thực hiện nghiêm chế độ tiếp công dân theo Luật Tiếp công dân, gắn việc tiếp dân với xử lý đơn thư. Quan trọng nhất là phải đặt mình vào vị trí của người dân, lắng nghe, chia sẻ nguyện vọng chính đáng, chủ động đối thoại, vận động, thuyết phục để tháo gỡ tận gốc bức xúc. Bí thư Tỉnh ủy, Thường trực HĐND, Chủ tịch UBND tỉnh trực tiếp tiếp dân định kỳ và chỉ đạo giải quyết ngay các vụ việc phức tạp. Đây là nguyên tắc xuyên suốt, giúp xử lý kịp thời, không để phát sinh điểm nóng.

Thứ hai, tiếp tục đổi mới, tăng cường và nâng cao chất lượng tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo. Cần tập trung tuyên truyền sâu rộng Chỉ thị 35-CT/TW, Quy định số 11-QĐ/TW của Bộ Chính trị, Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo. Đồng thời, hằng năm tổ chức tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ tiếp công dân, kết hợp trang bị kiến thức pháp luật chuyên ngành với kinh nghiệm thực tế. Đây là nền tảng giúp cán bộ có đủ kỹ năng, kiến thức để xử lý đơn thư và hướng dẫn công dân thực hiện đúng quy định pháp luật.

Thứ ba, các cấp, các ngành cần thường xuyên nắm chắc tình hình, phối hợp giải quyết kịp thời các vụ việc ngay từ lúc mới phát sinh, hạn chế khiếu kiện đông người, vượt cấp. Phải coi trọng công tác dân vận, đối thoại, hòa giải ở cơ sở, nhất là trong các vụ việc khiếu kiện tập thể. Cùng với đó, xử lý nghiêm các trường hợp cố tình lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo để kích động, lôi kéo gây rối, làm mất an ninh, trật tự. Đồng thời, phải thường xuyên rà soát chính sách liên quan đến quyền lợi người dân để kịp thời kiến nghị điều chỉnh, bảo đảm công bằng, hợp lý.

Thứ tư, tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo đối với cấp ủy, chính quyền các cấp. Thông qua giám sát để kịp thời chấn chỉnh, rút kinh nghiệm, xử lý trách nhiệm đối với tập thể, cá nhân vi phạm. Đặc biệt, cần chú trọng giám sát các vụ việc phức tạp, kéo dài, có nguy cơ phát sinh điểm nóng, bảo đảm việc giải quyết đúng pháp luật, đúng thẩm quyền, khách quan, thấu tình đạt lý.

Thứ năm, chú trọng thực hiện công khai, minh bạch trong hoạt động của các cơ quan, đơn vị, nhất là những lĩnh vực dễ phát sinh khiếu nại, tố cáo như đất đai, tài chính, xây dựng cơ bản. Cần công khai toàn bộ quá trình giải quyết khiếu nại, tố cáo trên các phương tiện thông tin đại chúng, trên cổng thông tin điện tử của cơ quan, địa phương. Việc công khai này tạo điều kiện để người dân theo dõi, giám sát, góp phần nâng cao trách nhiệm giải trình của cơ quan nhà nước, đồng thời hạn chế tình trạng đơn thư vượt cấp.

Thứ sáu, làm tốt công tác theo dõi, dự báo tình hình khiếu nại, tố cáo để chủ động phương án xử lý. Các cấp cần tập trung giải quyết dứt điểm ngay từ cơ sở các vụ việc liên quan đến đất đai, giải phóng mặt bằng, tài chính, môi trường, chính sách dân sinh. Phải lập danh sách theo dõi các đoàn khiếu kiện đông người và công dân khiếu kiện phức tạp, phân loại, phân công cán bộ phụ trách, tổ chức đối thoại kịp thời, không để phát sinh thành điểm nóng. Đây là giải pháp phòng ngừa quan trọng để giữ vững an ninh, trật tự.

Thứ bảy, thường xuyên rà soát, củng cố, kiện toàn đội ngũ cán bộ làm công tác tiếp công dân và tham mưu giải quyết đơn thư, bảo đảm đủ số lượng, có phẩm chất đạo đức, có năng lực chuyên môn, kỹ năng đối thoại, thuyết phục. Đồng thời, cần quan tâm trang bị cơ sở vật chất, phương tiện làm việc và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác tiếp dân. Việc này không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý mà còn tạo thuận lợi cho người dân trong việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình.

Có thể khẳng định rằng, sau 10 năm triển khai Chỉ thị 35-CT/TW của Bộ Chính trị, công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo ở Sơn La đã đạt được những bước tiến quan trọng. Những kết quả nổi bật và kinh nghiệm rút ra không chỉ góp phần củng cố niềm tin của nhân dân với cấp ủy, chính quyền, mà còn là cơ sở quan trọng để tỉnh tiếp tục hoàn thiện cơ chế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, xây dựng nền hành chính phục vụ nhân dân, vì sự phát triển bền vững và ổn định lâu dài của địa phương.