75 năm ngành Công Thương: Đồng hành cùng doanh nhân Việt vươn ra biển lớn

Nhân dịp kỷ niệm 75 năm Ngày Truyền thống ngành Công Thương Việt Nam (14/5/1951 - 14/5/2026), phóng viên Báo Công Thương có cuộc trao đổi với ông Đặng Hồng Anh - Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam về sự đồng hành của ngành Công Thương với cộng đồng doanh nhân, doanh nghiệp cũng như kỳ vọng vào giai đoạn phát triển mới.

Đồng hành cùng doanh nghiệp, doanh nhân

- 75 năm phát triển của ngành Công Thương cũng là hành trình lớn mạnh của lực lượng doanh nhân Việt Nam. Ông nhìn nhận như thế nào về mối quan hệ tương hỗ này qua các giai đoạn phát triển của đất nước?

Ông Đặng Hồng Anh: Sự phát triển của ngành Công Thương và cộng đồng doanh nhân Việt Nam luôn gắn bó chặt chẽ, song hành qua từng giai đoạn lịch sử của đất nước. Ngay từ những ngày đầu lập quốc, tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt nền móng cho mối quan hệ đó. Trong thư gửi “Công Thương cứu quốc đoàn” ngày 13/10/1945 Bác Hồ đã nhấn mạnh: “Việc nước và việc nhà bao giờ cũng đi đôi với nhau. Nền kinh tế quốc dân thịnh vượng nghĩa là các sự kinh doanh của các nhà công nghiệp, thương nghiệp thịnh vượng”.

Suốt 75 năm qua (kể từ ngày 14/5/1951, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh 21/SL đổi tên Bộ Kinh tế thành Bộ Công Thương - PV), ngành Công Thương luôn giữ vai trò mở đường. Từ những năm tháng kinh tế còn bao cấp đến giai đoạn chuyển sang cơ chế thị trường, ngành Công Thương đã tham gia xây dựng nền tảng sản xuất, tổ chức lưu thông hàng hóa, định hình hệ thống phân phối và từng bước kết nối thị trường trong nước với thế giới. Cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân cũng vươn lên mạnh mẽ hơn, mở rộng sản xuất, tham gia sâu hơn vào lưu thông hàng hóa.

Bộ Công Thương tham mưu, hoạch định chính sách, tạo lập khung khổ vận hành, doanh nhân, doanh nghiệp là lực lượng đưa chính sách vào thực tế. Hoạt động sản xuất kinh doanh, phản ứng của thị trường và những va chạm thực tiễn đã góp phần hoàn thiện dần cơ chế quản lý, giúp chính sách ngày càng sát hơn với đời sống, sản xuất.

Ngành Công Thương cũng là cầu nối quan trọng giữa Nhà nước và doanh nhân. Thông tin thị trường, diễn biến cung cầu, những thay đổi trong lưu thông hàng hóa hay các vấn đề phát sinh trong quá trình kinh doanh đều được phản ánh và trao đổi qua hệ thống các cơ quan chuyên môn đã giúp doanh nghiệp định hình chiến lược phát triển. Đồng thời, những kiến nghị từ doanh nghiệp cũng được tập hợp, phản ánh và tham mưu lên Chính phủ, tạo một kênh đối thoại hiệu quả.

Mở "xa lộ" hội nhập

- Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đã hội nhập sâu với nền kinh tế thế giới, ông đánh giá ra sao về hiệu quả các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh?

Ông Đặng Hồng Anh: Nhìn chung, các chính sách đã đi đúng hướng và đang phát huy tác dụng, có nhiều chuyển biến rõ ràng về cách làm và mức độ sát thực tế. Trước hết, việc tham gia các hiệp định thương mại tự do (FTA) đã mở ra "xa lộ" để hàng hóa Việt Nam tiếp cận các thị trường lớn, song điều quan trọng là cách chúng ta khai thác cơ hội đó. Thời gian qua, Bộ Công Thương đã làm tốt vai trò cung cấp thông tin, phổ biến cam kết, hướng dẫn quy tắc xuất xứ và các tiêu chuẩn kỹ thuật. Nhờ vậy, nhiều doanh nghiệp đã hiểu rõ hơn "luật chơi" và chủ động điều chỉnh hoạt động sản xuất kinh doanh cho phù hợp.

Cùng đó, các hoạt động xúc tiến thương mại đã có sự thay đổi lớn về cách làm. Thay vì tổ chức dàn trải, nhiều chương trình đã đi theo hướng tập trung vào từng ngành hàng, từng thị trường cụ thể, có sự chuẩn bị trước về đối tác và nhu cầu. Các nền tảng trực tuyến cũng được tận dụng tốt hơn, giúp doanh nghiệp kết nối với khách hàng quốc tế ngay cả trong điều kiện hạn chế đi lại. Điều này mở ra cơ hội cho nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận thị trường mà trước đây họ khó có điều kiện tham gia.

Công tác hỗ trợ doanh nghiệp xử lý các vấn đề phát sinh trong thương mại quốc tế cũng được chú trọng hơn. Các vụ việc liên quan đến phòng vệ thương mại, tranh chấp hay thay đổi chính sách nhập khẩu tại các thị trường lớn đã được cảnh báo sớm và có hướng dẫn cụ thể. Điều này giúp doanh nghiệp giảm bớt rủi ro và tránh những tổn thất không đáng có khi tham gia sâu vào thị trường toàn cầu.

Ngoài ra, các chương trình nâng cao năng lực cạnh tranh đã đi vào những nội dung thiết thực hơn, tạo chuyển biến trong doanh nghiệp về cải thiện chất lượng sản phẩm, đáp ứng các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn môi trường và minh bạch thông tin. Đây là những điều kiện ngày càng phổ biến tại các thị trường lớn và có tác động trực tiếp đến khả năng duy trì đơn hàng lâu dài.

Tiếp sức kinh tế tư nhân trong kỷ nguyên vươn mình

- Bước vào giai đoạn phát triển mới, ông kỳ vọng gì về cơ chế chính sách, môi trường kinh doanh cùng sự đồng hành của các cơ quan quản lý nói chung và của ngành Công Thương nói riêng để cộng đồng doanh nhân trẻ bứt phá, đóng góp mạnh mẽ hơn cho tăng trưởng và vị thế quốc gia?

Ông Đặng Hồng Anh: Diễn đàn Kinh tế tư nhân (VPSF) do Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam tổ chức hằng năm luôn có điểm nhấn là các phiên đối thoại trực tiếp với cơ quan quản lý. Trong đó, ở phiên cấp cao, lãnh đạo Bộ Công Thương tham gia trao đổi, lắng nghe và giải đáp những kiến nghị từ doanh nghiệp. Ở phiên địa phương, đại diện các Sở Công Thương cùng vào cuộc, xử lý những vấn đề sát với thực tiễn sản xuất kinh doanh tại cơ sở. Những phiên làm việc này góp phần tháo gỡ vướng mắc, đồng thời lan tỏa thông điệp về định hướng phát triển, tạo thêm niềm tin và động lực cho doanh nhân trẻ trong quá trình đầu tư, mở rộng hoạt động.

Đất nước đang bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc với mục tiêu chiến lược trở thành nước thu nhập cao, phát triển nhanh, bền vững và bứt phá về tăng trưởng. Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân đã công nhận và đặt vị thế, vai trò của kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Với cộng đồng doanh nghiệp hội viên, chúng tôi đặt mục tiêu đóng góp khoảng 15% GDP và tạo việc làm cho 8 triệu lao động. Đây là cam kết có thể đo đếm được, cũng là áp lực để doanh nhân trẻ phải lớn nhanh, đi xa và đi vững. Để làm được điều đó, sự đồng hành của các cơ quan quản lý nói chung, ngành Công Thương rất quan trọng.

Trước hết là môi trường kinh doanh minh bạch, ổn định và có thể dự đoán. Doanh nhân trẻ có tinh thần dấn thân, sẵn sàng thử sức ở những lĩnh vực mới nhưng để đi đường dài cần một nền tảng thể chế rõ ràng. 

Thứ hai là cơ chế tạo dư địa cho đổi mới sáng tạo. Thế hệ doanh nhân trẻ đang tiếp cận kinh doanh theo những cách rất khác, gắn với công nghệ, dữ liệu và các mô hình linh hoạt. Vì vậy, cần có những không gian thử nghiệm, chính sách khuyến khích sáng tạo và chấp nhận rủi ro ở mức kiểm soát được để các ý tưởng mới có cơ hội hình thành và phát triển.

Thứ ba là cơ chế thúc đẩy liên kết giữa các doanh nghiệp, hình thành những hệ sinh thái đủ lớn để nâng cao sức cạnh tranh. Doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là doanh nghiệp trẻ nếu đi riêng lẻ sẽ gặp nhiều hạn chế; nếu có sự kết nối, chia sẻ nguồn lực và kinh nghiệm, khả năng tạo ra những giá trị lớn sẽ cao hơn rất nhiều.

Thứ tư là thông tin, doanh nhân nói chung, doanh nhân trẻ nói riêng đang bước vào môi trường cạnh tranh toàn cầu, mọi quyết định đều phụ thuộc vào dữ liệu và xu hướng. Khi có thông tin đầy đủ, cập nhật và dễ tiếp cận, doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong việc lựa chọn hướng đi, hạn chế rủi ro và tận dụng cơ hội.

Thứ năm, tạo điều kiện để doanh nhân trẻ tham gia nhiều hơn vào quá trình góp ý chính sách. Họ là những người trực tiếp vận hành doanh nghiệp trong bối cảnh mới, hiểu rất rõ những khó khăn và xu hướng thị trường. Khi tiếng nói này được lắng nghe đầy đủ, chính sách sẽ sát thực tế hơn và có khả năng triển khai hiệu quả hơn.

Xin cảm ơn ông!

Phát biểu tham luận tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng (tháng 1/2026), Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng (khi đó là Quyền Bộ trưởng Bộ Công Thương) khẳng định Bộ Công Thương sẽ tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách, tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi. Chuyển đổi tư duy từ "quản lý" sang "kiến tạo", đồng hành cùng doanh nghiệp, chủ động khơi thông nguồn lực, biến thách thức từ xu hướng xanh hóa, số hóa thành cơ hội bứt phá, đóng góp vào sự phát triển chung của đất nước.