Tín dụng ngân hàng tiếp sức thị trường trái phiếu

Trước áp lực đáo hạn gần 50.000 tỷ đồng trong quý II/2025, thị trường trái phiếu doanh nghiệp vẫn được kỳ vọng giữ ổn định nhờ sự hỗ trợ từ dòng tín dụng ngân hàng, dư địa gia hạn trái phiếu và triển vọng phát hành mạnh từ nhóm ngành ngân hàng, hạ tầng, trái phiếu xanh.

Theo VIS Rating, trong quý II/2025, thị trường trái phiếu doanh nghiệp sẽ đối mặt với áp lực đáo hạn gần 50.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng phần lớn khối lượng trái phiếu này sẽ được thanh toán đúng hạn hoặc đàm phán gia hạn thành công, nhờ nền tảng tài chính doanh nghiệp đang dần phục hồi và môi trường tín dụng ngân hàng thuận lợi hơn.

Quý I/2025, tăng trưởng tín dụng ngân hàng đạt 3,93% gần gấp ba lần so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là yếu tố quan trọng hỗ trợ doanh nghiệp có thêm dư địa tái cấu trúc nợ, tránh tình trạng vỡ nghĩa vụ thanh toán trong ngắn hạn.

Nhóm phân tích tại VIS Rating cho biết khoảng 40% lượng trái phiếu đáo hạn trong quý II có khả năng gia hạn được. Tuy nhiên,các chuyên gia của VIS Rating cũng cảnh báo rằng khoảng 27% số trái phiếu sắp đáo hạn từng bị chậm trả lãi, chủ yếu thuộc nhóm bất động sản ngành đang đối mặt với nhiều vướng mắc pháp lý.

Tín dụng ngân hàng vẫn là nguồn lực tiếp sức cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Ảnh minh hoạ

Riêng nhóm bất động sản, chiếm khoảng 31% tổng giá trị đáo hạn trong tháng 5, vẫn có cơ hội tái cấu trúc nhờ các điều kiện vay vốn ngân hàng được cải thiện và tiến độ pháp lý các dự án được tháo gỡ. Ước tính có tới 75% số trái phiếu bất động sản đáo hạn trong năm 2025 đủ điều kiện gia hạn. Đồng thời, nhu cầu tín dụng mua nhà phục hồi cũng góp phần giúp chủ đầu tư thu dòng tiền tốt hơn để đáp ứng nghĩa vụ tài chính.

Tuy nhiên, xu hướng hiện nay cho thấy tín dụng ngân hàng đang dần thay thế vai trò tài trợ vốn chính cho doanh nghiệp bất động sản, thay vì phát hành trái phiếu. Giai đoạn 2022–2024, dư nợ tín dụng bất động sản tăng trưởng trung bình 22% mỗi năm, trong khi dư nợ trái phiếu nhà ở có xu hướng giảm nhẹ.

Trong nửa cuối năm 2025, VIS Rating đánh giá thị trường trái phiếu doanh nghiệp sẽ được dẫn dắt bởi ba động lực: Nhóm ngân hàng, trái phiếu hạ tầng và trái phiếu xanh.

Đầu tiên, các ngân hàng tiếp tục đẩy mạnh phát hành trái phiếu để đảm bảo mục tiêu tăng trưởng tín dụng 16% trong năm 2025. Riêng năm 2024, nhóm này đã chiếm tới 65% tổng lượng phát hành trái phiếu, con số này dự kiến có thể tăng lên 70%. Tính đến cuối tháng 4, đã có 15 ngân hàng công bố kế hoạch phát hành trái phiếu cho nửa đầu năm.

Tiếp đến, trái phiếu hạ tầng sẽ trở thành kênh huy động vốn dài hạn cho các đại dự án như cao tốc Bắc - Nam, sân bay Long Thành. Chính phủ đang xây dựng hành lang pháp lý riêng cho loại hình này, tạo điều kiện cho triển khai dự án theo hình thức PPP.

Cuối cùng, thị trường trái phiếu xanh hiện có quy mô khoảng 1,5 tỷ USD đang mở rộng nhanh chóng, với các tổ chức phát hành lớn như BIDV, Biwase, IDI.

Ngoài ra, khung pháp lý mới cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang dần hoàn thiện với Luật Chứng khoán sửa đổi 56/2024/QH15, Thông tư 76/2024/TT-BTC và dự thảo Nghị định 155/2024. Những quy định như xếp hạng tín nhiệm bắt buộc hay mở rộng quyền tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài được kỳ vọng sẽ giúp thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển bền vững hơn từ năm 2025 trở đi.