Tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông động lực cho kinh tế tư nhân Hà Tĩnh

Tại Diễn đàn phát triển kinh tế tư nhân Hà Tĩnh năm 2026 với chủ đề “Phát triển kinh tế tư nhân, kiến tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, thúc đẩy khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo”, các chuyên gia, nhà quản lý và cộng đồng doanh nghiệp đã thẳng thắn mổ xẻ những rào cản nội tại, đồng thời hiến kế nhiều giải pháp căn cơ nhằm tạo xung lực mới cho nền kinh tế địa phương.

Đổi mới công nghệ và bài toán liên kết nguồn lực tài chính

Trong bối cảnh chuyển đổi số và xu hướng sản xuất xanh đang định hình lại bản đồ kinh tế, việc nâng cao hàm lượng khoa học - công nghệ trong mỗi sản phẩm không còn là định hướng mà đã trở thành áp lực sống còn đối với khối doanh nghiệp tư nhân.

Theo ông Trần Xuân Đích – Phó Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), các văn bản pháp lý quan trọng như Nghị quyết số 57-NQ/TW, Nghị quyết số 68-NQ/TW cùng Luật Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025 đang là bệ đỡ vững chắc. Đối với Hà Tĩnh, địa phương cần tận dụng tối đa lợi thế đặc thù để phát triển các doanh nghiệp công nghệ trong mũi nhọn công nghiệp nặng như chế tạo máy, luyện kim chất lượng cao, thiết bị phụ trợ phục vụ hệ sinh thái công nghiệp thép. Song song với đó, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ bảo quản sau thu hoạch, chế biến sâu để nâng cao giá trị xuất khẩu nông sản, từng bước chuyển đổi các hộ kinh doanh, hợp tác xã có tiềm năng lên mô hình doanh nghiệp khoa học công nghệ.

Dù ý thức được tầm quan trọng của đổi mới sáng tạo, song phần lớn doanh nghiệp tư nhân vừa và nhỏ tại Hà Tĩnh vẫn vấp phải rào cản lớn về năng lực công nghệ và vốn đầu tư.

Để giải quyết căn cơ bài toán này, ông Nguyễn Thanh Việt – Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Intracom Group đề xuất doanh nghiệp trẻ Hà Tĩnh cần chủ động bắt tay với các viện nghiên cứu, trường đại học để đưa các đề tài khoa học vào thực tiễn sản xuất.

Đặc biệt, để khơi thông dòng vốn cho các dự án khởi nghiệp số, ông Việt kiến nghị tỉnh cần sớm hình thành “Quỹ Hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo và chuyển đổi số Hà Tĩnh”. Mô hình này sẽ kết hợp nguồn ngân sách địa phương với nguồn lực xã hội hóa từ các tập đoàn, doanh nhân Hà Tĩnh thành đạt trong và ngoài nước, đóng vai trò bảo lãnh tín dụng kiêm đầu tư trực tiếp vào các start-up công nghệ tiềm năng.

Thực tế cho thấy, nhiều đơn vị trên địa bàn đã chủ động đi trước một bước. Ông Lê Văn An – Giám đốc Công ty TNHH Khoa học và Công nghệ An Phát (xã Việt Xuyên) chia sẻ, doanh nghiệp đang dồn lực ứng dụng công nghệ vào chế biến sâu nông sản địa phương nhằm mở rộng thị trường xuất khẩu. Những định hướng từ diễn đàn giúp đơn vị có thêm cơ sở để mạnh dạn nâng cấp dây chuyền, tối ưu hóa quy trình quản trị.

Hoàn thiện hạ tầng năng lượng và cơ chế "đồng kiến tạo" chính sách

Bên cạnh giải pháp về công nghệ, một đòi hỏi cấp bách khác được cộng đồng doanh nghiệp đặt ra ngay tại nghị trường là việc hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và cải cách thủ tục hành chính, đặc biệt là nguồn điện phục vụ sản xuất quy mô lớn.

Là đơn vị tiên phong ứng dụng mô hình sản xuất thông minh, ông Trịnh Quốc Tài – Chủ tịch HĐQT Công ty CP Sợi Nghệ Tĩnh (CCN Nam Hồng) phản ánh một thực tế: Nhà máy đã đầu tư đồng bộ cho chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, dự kiến tiêu thụ trên 100 triệu kWh điện trong năm 2026.

Tuy nhiên, đối với một dây chuyền tự động hóa sâu, chỉ một sự cố gián đoạn nguồn điện nhỏ do thiên tai, mưa dông cũng gây thiệt hại rất lớn cho doanh nghiệp. Do đó, doanh nghiệp kiến nghị Sở Công Thương chỉ đạo sát sao Công ty Điện lực Hà Tĩnh tập trung nâng cấp, hoàn thiện hạ tầng lưới điện, đảm bảo tính ổn định tối đa cho các nhà máy công nghiệp.

Không chỉ doanh nghiệp nội tỉnh, hạ tầng và mặt bằng sạch cũng là mối quan tâm hàng đầu của các nhà đầu tư ngoại tỉnh đang muốn dịch chuyển dòng vốn về Hà Tĩnh. Ông Nguyễn Tiến Trường – Tổng Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Vật liệu xây dựng Tiến Trường (TP. Hồ Chí Minh) cho biết, đơn vị đang tìm kiếm cơ hội đầu tư vào lĩnh vực vật liệu xây dựng và vật liệu thể thao tại địa phương, đồng thời bày tỏ mong muốn tỉnh tiếp tục có cơ chế hỗ trợ tiếp cận đất đai, mặt bằng sản xuất nhanh chóng cùng các gói tín dụng ưu đãi.

Để các giải pháp không chỉ nằm trên giấy, ông Nguyễn Như Kiên – Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam thẳng thắn cho rằng, chính quyền và doanh nghiệp cần chuyển dịch từ tư duy giải quyết vướng mắc sang tư duy "đồng kiến tạo chính sách" ngay từ khâu quy hoạch ban đầu. Tỉnh cần nhận diện rõ và xử lý dứt điểm các điểm nghẽn về đất đai, thủ tục đầu tư, logistics, hạ tầng công nghiệp. Mọi quy trình phải có đầu mối chịu trách nhiệm và thời hạn xử lý cụ thể, bởi tiến độ giải quyết một bộ hồ sơ chính là tín hiệu niềm tin mạnh mẽ nhất gửi đến nhà đầu tư.

Tiếp thu các ý kiến đóng góp, Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Phan Thiên Định khẳng định, địa phương cam kết luôn đồng hành, sát cánh cùng doanh nghiệp. Thời gian tới, Hà Tĩnh sẽ tập trung toàn lực để tháo gỡ triệt để các rào cản hành chính, tập trung cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực cốt lõi để nâng cao năng lực cạnh tranh cho khối kinh tế tư nhân.

Diễn đàn phát triển kinh tế tư nhân Hà Tĩnh năm 2026 khép lại nhưng nhiều kỳ vọng đã được mở ra. Từ những hiến kế về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh đến các đề xuất cải cách hành chính, khơi thông nguồn lực và nâng cao chất lượng điều hành, cộng đồng doanh nghiệp kỳ vọng các cam kết sẽ sớm được chuyển hóa thành hành động cụ thể.