Siết chặt quản lý livestream với quy định lưu trữ một năm

Cẩn trọng để giữ uy tín và tránh mất sự nghiệp

Thương mại điện tử (TMĐT) phát triển nhanh đã tạo ra một lực lượng đông đảo KOL (người có ảnh hưởng) và KOC (người tiêu dùng có ảnh hưởng) tham gia quảng bá sản phẩm. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh này cũng kéo theo nhiều rủi ro pháp lý nếu KOL/KOC quảng cáo sai sự thật.

Trước đây, nhiều người trong số họ cho rằng vai trò của mình chỉ đơn thuần là người quảng bá sản phẩm, còn trách nhiệm kiểm chứng thông tin thuộc về doanh nghiệp. Tuy nhiên, quy định pháp luật hiện hành đã thay đổi hoàn toàn cách nhìn nhận này.

Theo ông Nguyễn Hữu Tuấn, Giám đốc Trung tâm Phát triển TMĐT và Công nghệ số (eComDX), Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), KOL/KOC phải chịu trách nhiệm đảm bảo tính minh bạch và chính xác của thông tin. Họ phải xác minh mọi thông tin trước khi quảng bá và minh bạch về việc được tài trợ.

Bên cạnh đó họ cũng không được phóng đại công dụng hay tính năng của sản phẩm và phải chịu trách nhiệm liên đới nếu nội dung quảng cáo sai sự thật. Họ cũng có nghĩa vụ giải quyết các khiếu nại và tranh chấp phát sinh từ thông tin mà mình đã cung cấp, bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng.

Nếu vi phạm các quy định về quảng cáo có thể dẫn đến các chế tài như phạt tiền, buộc gỡ bỏ quảng cáo sai sự thật và cải chính thông tin. Trong trường hợp nghiêm trọng có thể bị cấm tham gia hoạt động quảng cáo từ 1 đến 5 năm, gây tổn hại lớn đến sự nghiệp cũng như uy tín cá nhân.

Trên thực tế, sự phát triển nhanh của các nền tảng mạng xã hội như TikTok đã tạo điều kiện cho nhiều nhà sáng tạo nội dung tận dụng sức ảnh hưởng để quảng bá sản phẩm. Tuy nhiên, không ít trong số đó chưa thực sự quan tâm đúng mức đến việc đảm bảo tính pháp lý và sự minh bạch trong quảng cáo, dẫn đến các trường hợp gây hiểu nhầm, thậm chí lừa dối người tiêu dùng.

Khung pháp lý mới hướng tới sự minh bạch và bền vững

Bên cạnh việc siết chặt trách nhiệm pháp lý của KOL/KOC, dự thảo Luật Thương mại điện tử do Bộ Công Thương soạn thảo cũng đề xuất nhiều quy định mới nhằm quản lý chặt chẽ các hình thức kinh doanh số đang phát triển nhanh như livestream bán hàng và tiếp thị liên kết (affiliate marketing).

Livestream bán hàng đang trở thành một trong những hình thức tiếp cận khách hàng phổ biến và hiệu quả trên các nền tảng như TikTok, Shopee. Tuy nhiên, hình thức này cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro như quảng cáo sai lệch, gian lận thương mại, và thiếu minh bạch về nguồn gốc cũng như chất lượng sản phẩm.

Để giải quyết vấn đề này, ông Tuấn cũng chia sẻ thông tin về dự thảo Luật Thương mại điện tử yêu cầu các nền tảng phải lưu trữ toàn bộ nội dung livestream trong thời gian ít nhất một năm. Qua đó, cơ quan quản lý sẽ dễ dàng truy xuất và xử lý khi phát sinh tranh chấp hoặc vi phạm, đồng thời tạo áp lực để các nhà bán hàng và người livestream nâng cao trách nhiệm trong hoạt động kinh doanh của mình.

Ngoài ra, tiếp thị liên kết, vốn là mô hình kiếm tiền thông qua việc giới thiệu sản phẩm và nhận hoa hồng dựa trên doanh số bán, cũng đang được đề xuất đưa vào khung pháp lý rõ ràng. Hoạt động affiliate marketing hiện vẫn còn nhiều khoảng trống pháp luật, gây khó khăn cho việc quản lý và phát triển bền vững.

Việc hiểu rõ và tuân thủ các quy định pháp lý là yếu tố then chốt giúp các nhà bán hàng duy trì hoạt động kinh doanh lành mạnh, minh bạch và chuyên nghiệp, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của thị trường TMĐT Việt Nam. “Pháp lý chính là khung xương sống của kinh tế số. Một cộng đồng TMĐT mạnh mẽ và bền vững không thể thiếu nền móng pháp lý vững chắc”, ông Nguyễn Hữu Tuấn nhấn mạnh.

Những thay đổi này đòi hỏi người kinh doanh, nhà sáng tạo nội dung và các nền tảng thương mại điện tử cần chủ động cập nhật kiến thức, điều chỉnh hoạt động để phù hợp với quy định pháp luật, từ đó phát triển kinh doanh hiệu quả và tránh rủi ro pháp lý.

Để hỗ trợ nhà bán hàng, TikTok Việt Nam cam kết cung cấp công cụ tăng trưởng đồng thời hướng dẫn tuân thủ pháp luật. BIDV triển khai chương trình SME Fast Track, tặng chữ ký số doanh nghiệp, 6 tháng sử dụng phần mềm quản lý bán hàng tích hợp hóa đơn điện tử, kèm thiết bị bán hàng và gói dịch vụ chuyển đổi số giúp tối ưu, tự động hóa hoạt động kinh doanh.