Quy định mới về quản lý an toàn hàng không từ ngày 1/7

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 221/2026/NĐ-CP về Nhà chức trách hàng không Việt Nam và quản lý an toàn hàng không. Văn bản này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1/7/2026, nhằm thực hiện Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật và kịp thời cụ thể hóa các quy định của pháp luật liên quan.

Việc ban hành Nghị định số 221/2026/NĐ-CP được xây dựng dựa trên cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn vững chắc. Về cơ sở chính trị, nghị định đã thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước tại Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết số 18-NQ/TW về tinh gọn bộ máy hệ thống chính trị, và Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia.

Bên cạnh đó, văn bản cũng căn cứ vào Nghị quyết số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế, Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật, Chỉ thị số 23-CT/TW về bảo đảm trật tự an toàn giao thông, cùng Kết luận số 210-KL/TW và Kết luận số 18-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Về cơ sở pháp lý, nghị định quy định chi tiết các nội dung được giao tại Luật Hàng không dân dụng Việt Nam số 130/2025/QH15 và triển khai theo Quyết định số 2835/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Trên cơ sở thực tiễn, nghị định nhằm nội luật hóa các yêu cầu, tiêu chuẩn khuyến cáo thực hành của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO), đồng thời khắc phục các bất cập phát sinh trong quá trình thi hành các quy định trước đây. Văn bản đảm bảo tính thống nhất trong quản lý an toàn hàng không và xác định rõ tính pháp lý khi công tác quản lý nhà nước về an ninh hàng không đã được chuyển giao sang Bộ Công an tiếp nhận từ ngày 1/3/2025. Đồng thời, Chính phủ quy định cụ thể các biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành thuộc thẩm quyền của Nhà chức trách hàng không Việt Nam như đình chỉ hoạt động, thu hồi, hủy bỏ giấy phép, năng định, giấy chứng nhận hoặc phê chuẩn, tạo hành lang pháp lý hoàn chỉnh để khơi thông nguồn lực cho các doanh nghiệp.

Nghị định số 221/2026/NĐ-CP được kết cấu gồm 06 chương, 86 điều và 08 phụ lục kèm theo. Phạm vi điều chỉnh của nghị định bao gồm các quy định chi tiết về cơ sở dữ liệu hàng không, quản lý an toàn, điều tra sự cố nghiêm trọng, tai nạn tàu bay, quản lý nhân viên hàng không và các điều kiện bảo đảm thực hiện nhiệm vụ của Nhà chức trách hàng không Việt Nam. Đối tượng áp dụng của nghị định là các cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam và nước ngoài có hoạt động hàng không dân dụng tại Việt Nam.

Nội dung của nghị định vừa kế thừa các quy định hợp lý trước đây, vừa bổ sung nhiều điểm mới quan trọng. Nghị định tiếp tục kế thừa nhiệm vụ, quyền hạn của Nhà chức trách hàng không Việt Nam, quy trình điều tra sự cố, tai nạn hàng không và các điều kiện kinh doanh đối với cơ sở đào tạo nhân viên hàng không từ các nghị định cũ, nhưng loại bỏ các nội dung về an ninh hàng không thuộc thẩm quyền Bộ Công an. Các điểm mới nổi bật bao gồm quy định về người đứng đầu Nhà chức trách hàng không, thẩm quyền ban hành hoặc công nhận quy trình quốc tế và bổ sung chương mới về thiết lập hệ thống quản lý an toàn hàng không, Chương trình an toàn hàng không dân dụng Việt Nam cùng Trung tâm dữ liệu an toàn hàng không quốc gia.

Nghị định cũng bổ sung quy định cụ thể về nhiệm vụ, chế độ của giám sát viên an toàn, quản lý cơ sở dữ liệu ngành, tiêu chuẩn sức khỏe, trình độ tiếng Anh của tổ lái và kiểm soát viên không lưu. Đặc biệt, nghị định bổ sung quy định về tổ chức cơ quan điều tra sự cố nghiêm trọng, tai nạn tàu bay thuộc Bộ Xây dựng, hoạt động độc lập và tách biệt hoàn toàn với Nhà chức trách hàng không Việt Nam nhằm đảm bảo tính khách quan tối đa.

Việc ban hành Nghị định số 221/2026/NĐ-CP hướng tới mục đích tuân thủ nguyên tắc an toàn, chất lượng, hiện đại, chuyên nghiệp và minh bạch. Quy định mới không chỉ nâng cao năng lực quản lý hiệu lực, hiệu quả của Nhà chức trách hàng không Việt Nam mà còn tạo động lực mạnh mẽ cho sự phát triển của ngành hàng không dân dụng , phục vụ đắc lực cho công cuộc phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế của đất nước trong kỷ nguyên mới.