Người trồng hồ tiêu trữ hàng chờ tăng giá?

Giá hồ tiêu biến động, người dân trữ hàng

Giá hồ tiêu Việt Nam từ đầu năm đến nay liên tục tăng mạnh, đặc biệt vào nửa đầu tháng 6 đã đạt đỉnh 180.000 đồng/kg, khiến nhiều người kỳ vọng thị trường hồ tiêu sẽ trở lại thời hoàng kim. Tuy nhiên, sau khi lập đỉnh, giá tiêu giảm và thay đổi liên tục, dao động quanh mốc 140.000 - 160.000 đồng/kg nhưng vẫn được xem là mức cao kỷ lục trong 8 năm qua.

Giá tiêu vẫn chưa đủ hấp dẫn để nông dân ồ ạt bán ra do giá sầu riêng và cà phê cũng đang cao. Ảnh: Keiboo

Mặc dù giá tiêu tăng cao, nhiều nông dân trồng tiêu lại không được hưởng lợi nhiều do diện tích tiêu lâu năm đã được thay thế bởi các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn như sầu riêng. Bên cạnh đó, năng suất tiêu cũng giảm mạnh trong những năm gần đây do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, trung bình từ 20 - 30%.

Tại Hợp tác xã Nông nghiệp Eawy (huyện Ea H’leo, tỉnh Đắk Lắk), các thành viên cũng chỉ bán khoảng 50% sản lượng, phần lớn vẫn đang kỳ vọng ở mức giá 200.000 đồng/kg mới bán ra, bởi họ đang có nguồn thu tốt từ sầu riêng và cà phê. Trong khi đó, việc bảo quản hạt tiêu dễ hơn so với các mặt hàng nông sản khác, có thể cất trong kho 2 – 3 năm.

Theo Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VSPA), sản lượng hồ tiêu Việt Nam năm nay giảm 10% xuống khoảng 170.000 tấn do hạn hán kéo dài. Nhiều nước sản xuất lớn khác cũng dự báo sụt giảm sản lượng do ảnh hưởng của El Nino và suy giảm diện tích canh tác.

Các chuyên gia ngành hàng nhận định giá tiêu sẽ còn tăng trong thời gian tới, mặc dù có thể có những đợt điều chỉnh giảm trong ngắn hạn. Tuy nhiên, thị trường đã hình thành mặt bằng giá mới ở mức cao. Trong năm nay, giá tiêu liên tục tăng cao nhưng người dân không bị áp lực bán sớm như những năm trước đây, bởi giá các loại nông sản khác cũng đang tăng, giúp bà con có thu nhập ổn định. Do đó, sau thu hoạch, người dân chỉ bán trước một phần sản lượng để trả tiền thuê nhân công, tái đầu tư sản suất cho niên vụ tới, số còn lại vẫn được tích trữ chờ tiêu tăng giá.

Bên cạnh đó, giá tiêu vẫn chưa đủ hấp dẫn để nông dân ồ ạt bán ra do giá sầu riêng và cà phê cũng đang cao. Nhiều người đang chọn cách bán "nhỏ giọt" để thăm dò thị trường và trữ tiêu chờ giá tăng cao hơn nữa.

Theo VSPA, nhu cầu tiêu thụ hồ tiêu toàn cầu dự kiến đạt 529.000 tấn trong năm 2024, vượt 64.000 tấn so với sản lượng. Với tình trạng khan hiếm nguồn cung hiện nay, nhiều chuyên gia dự đoán giá tiêu có thể vượt đỉnh chu kỳ giá lần trước. Với việc chiếm gần 50% sản lượng hồ tiêu toàn cầu, Việt Nam được đánh giá là có nhiều lợi thế để điều tiết thị trường trong bối cảnh hiện nay.

Giá hồ tiêu tăng mạnh đang tạo tâm lý phấn khởi cho người trồng tiêu. Tuy nhiên, để khai thác tối đa lợi thế từ thị trường, ngành hồ tiêu Việt Nam cần có chiến lược phát triển bền vững, nâng cao chất lượng sản phẩm và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.

Tồn kho tiêu thấp, giá có thể tiếp tục tăng trong thời gian tới

Theo đánh giá của PTEXIM Corp, mức tồn kho tiêu của các thương lái trung gian hiện nay đang ở mức thấp nhất trong nhiều năm qua. Điều này dẫn đến tình trạng một số đại lý khan hàng, thậm chí hết hàng để bán khi thị trường tăng giá nhanh.

Bên cạnh đó, chi phí vốn cho việc nhập trữ tiêu ngày càng tăng cao do giá đầu vào và giá cước vận chuyển biển tăng mạnh. Thời gian xuất hàng kéo dài cũng khiến dòng tiền của các doanh nghiệp xuất khẩu hồ tiêu bị ảnh hưởng.

Giá hồ tiêu tăng mạnh đang tạo tâm lý phấn khởi cho người trồng tiêu. Ảnh: Tico Times

PTEXIM Corp cũng nhận định tình trạng hàng ra thị trường “nhỏ giọt” sẽ còn hỗ trợ giá tiêu trong thời gian tới. Hiện giá tiêu đen tại các kho giao ngay đã thiết lập mặt bàng giá sàn mới so với trước đây.

Những yếu tố trên đã khiến lượng tiêu giao dịch thực tế trên thị trường nội địa giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều năm qua, dẫn đến biến động giá mạnh.

Theo ước tính của Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam, 5 tháng đầu năm nay, Việt Nam đã xuất khẩu được hơn 114.400 tấn tiêu các loại, và ước tính sản lượng xuất khẩu trong tháng 6/2024 sẽ không ít hơn 25.000 tấn. Như vậy, vẫn còn 7-8 tháng nữa mới đến vụ thu hoạch mới (dự kiến ​​sau Tết Nguyên đán từ tháng 2/2025) trong khi cung hàng từ người dân và các đại lý ở mức thấp.

Cũng theo PTEXIM Corp, trước đây nhiều nhà nhập khẩu, chế biến tiêu kỳ vọng nguồn cung nguyên liệu sẽ được bổ sung từ Brazil và Indonesia, nhưng thực tế Brazil và Indonesia hiện gần như không chào bán do tình trạng mất mùa, thu hoạch chậm vì thời tiết khắc nghiệt. Đặc biệt, bang Espirito Santom - vùng sản xuất tiêu chính của Brazil đang bị mất mùa diện rộng. Điều này khiến nhiều doanh nghiệp rơi vào tình trạng không có nguyên liệu cho hoạt động sản xuất.

Đơn vị này cũng cho hay, có những tín hiệu cho thấy thị trường sẽ phát triển bền vững trong thời gian tới, đặc biệt là quý IV/2024 và quý I/2025.