Lưu ý cho doanh nghiệp Việt khi xuất khẩu tôm hùm vào Trung Quốc

Trung Quốc tiếp tục là thị trường tiêu thụ tôm hùm lớn nhất của Việt Nam khi kim ngạch nhập khẩu trong 5 tháng đầu năm đạt hơn 506 triệu USD, tăng 44,3% so với cùng kỳ năm 2025. Đà tăng trưởng này được duy trì ổn định trong bối cảnh nhu cầu đối với thủy sản cao cấp tại thị trường tỷ dân vẫn ở mức cao, mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam.

Theo số liệu của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), tôm hùm xanh tiếp tục là mặt hàng chủ lực trong cơ cấu xuất khẩu sang Trung Quốc. Kim ngạch của riêng sản phẩm này đạt khoảng 504 triệu USD, chiếm trên 99,5% tổng giá trị xuất khẩu tôm hùm sang thị trường này.

Trong khi đó, các dòng tôm hùm khác mới đạt khoảng 2,4 triệu USD. Dù quy mô còn nhỏ, mức tăng trưởng lên tới 345% so với cùng kỳ cho thấy phân khúc này đang từng bước mở rộng và có thêm dư địa phát triển trong thời gian tới.

Nhu cầu nhập khẩu của Trung Quốc tăng mạnh ngay từ những tháng đầu năm. Tháng 2 ghi nhận mức cao nhất với khoảng 154 triệu USD, tăng hơn 150% so với cùng kỳ năm trước. Sau giai đoạn cao điểm, kim ngạch các tháng tiếp theo vẫn duy trì ổn định trong khoảng 78-87 triệu USD. Riêng tháng 5 đạt 78,4 triệu USD, tăng hơn 21%, phản ánh sức mua chưa có dấu hiệu suy giảm.

Theo VASEP, Trung Quốc vẫn duy trì vai trò là thị trường tiêu thụ tôm hùm lớn nhất nhờ nhu cầu ổn định đối với các mặt hàng thủy sản sống, đặc biệt ở phân khúc cao cấp phục vụ hệ thống nhà hàng, các buổi tiệc và nhu cầu quà biếu.

Tôm hùm Việt Nam cũng đang sở hữu nhiều lợi thế để cạnh tranh tại thị trường này. Khoảng cách địa lý gần giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian vận chuyển, bảo đảm chất lượng đối với sản phẩm còn sống, đồng thời có thể linh hoạt lựa chọn cả đường bộ và đường hàng không trong hoạt động giao hàng. Bên cạnh đó, tôm hùm xanh cỡ nhỏ và trung bình có mức giá phù hợp với nhu cầu của người tiêu dùng Trung Quốc, tạo lợi thế đáng kể so với nhiều nguồn cung khác.

Ngoài những yếu tố nội tại, sự thay đổi trong cán cân nguồn cung trên thị trường quốc tế cũng đang tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam. Trong năm 2025, một số quốc gia xuất khẩu tôm hùm truyền thống như Canada, Mỹ và Australia chịu tác động của các yếu tố như thuế quan, gián đoạn thương mại hoặc tiến độ phục hồi sản xuất chậm. Điều này đã tạo khoảng trống trên thị trường, giúp tôm hùm Việt Nam mở rộng thị phần và từng bước trở thành một trong những nguồn cung quan trọng đối với Trung Quốc. 

Triển vọng xuất khẩu tôm hùm của Việt Nam trong nửa cuối năm vẫn được đánh giá tích cực nếu nhu cầu tiêu dùng tại Trung Quốc tiếp tục duy trì ổn định và doanh nghiệp bảo đảm được nguồn cung với chất lượng đồng đều. Việc Trung Quốc vẫn là thị trường tiêu thụ thủy sản sống lớn nhất khu vực, cùng xu hướng phục hồi của phân khúc tiêu dùng cao cấp, sẽ tiếp tục tạo dư địa để tôm hùm Việt Nam mở rộng kim ngạch.

Mặc dù vậy, doanh nghiệp cần lưu ý việc thường xuyên theo dõi những điều chỉnh về chính sách nhập khẩu, quy định kiểm dịch động vật, yêu cầu truy xuất nguồn gốc và các tiêu chuẩn chất lượng của phía Trung Quốc. Trong bối cảnh nước này ngày càng siết chặt công tác quản lý chất lượng thực phẩm nhập khẩu, việc tuân thủ đầy đủ các quy định sẽ là điều kiện quan trọng để tiếp cận thị trường.

Bên cạnh đó, để tận dụng hiệu quả dư địa tăng trưởng, ngành tôm hùm cần tiếp tục nâng cao chất lượng, bảo đảm nguồn cung ổn định và tăng cường liên kết giữa người nuôi với doanh nghiệp xuất khẩu. Đây sẽ là những yếu tố quyết định giúp tôm hùm Việt Nam không chỉ giữ vững lợi thế cạnh tranh tại Trung Quốc mà còn hướng tới tăng trưởng bền vững trong những năm tới.