Không đặt nặng vấn đề lương thưởng, vậy thu nhập của lãnh đạo FPT, MWG... được tạo ra từ đâu?

Số tiền lương, thưởng của các lãnh đạo tập đoàn lớn luôn là chủ đề nhận được nhiều sự chú ý. Quan sát báo cáo tài chính tập đoàn đại chúng, đang niêm yết trên sàn chứng khoán, chúng ta dễ dàng nhận ra sự chênh lệch vô cùng lớn giữa con số lương thưởng chi trả cho dàn lãnh đạo của từng doanh nghiệp.

Đối lập với những lãnh đạo may mắn nhận được mức thù lao cả chục tỷ đồng mỗi năm, là không ít nhà quản trị lừng lẫy, dẫn dắt tập đoàn đầu ngành nhưng chỉ nhận vài triệu đồng/tháng, ngang ngửa hoặc thậm chí còn thấp hơn cả mức lương đang trả cho nhân viên của họ.

Ông Nguyễn Đức Tài, Chủ tịch Hội đồng quản trị MWG cho biết đối với những người lãnh đạo cấp cao, lương không phải là mục tiêu đặt ra hàng đầu mà chính là công cuộc chiến đấu cho sự thành công

Điều đó đặt ra câu hỏi, vậy đâu là nguồn thu nhập chính của những vị thuyền trưởng trứ danh này?

Trước hết, cần điểm lại một số trường hợp đặc biệt có lương cơ bản không tương xứng với chức danh và trách nhiệm, tiêu biểu như ông Nguyễn Đức Tài - Chủ tịch Hội đồng quản trị Thế giới Di động (MWG) và ông Trần Huy Thanh Tùng - Tổng giám đốc cùng nhận mức lương chưa tới... 4 triệu đồng cho ba tháng cuối năm 2023.

Chưa hết, ông Trương Gia Bình - Chủ tịch Hội đồng quản trị FPT cùng hai người đồng sáng lập, Thành viên HĐQT là ông Đỗ Cao Bảo và ông Bùi Quang Ngọc đều nhận lương "0 đồng" suốt nhiều năm qua, dù khối lượng công việc hàng ngày là "không đếm xuể".

Tương tự, là các tỷ phú như: Ông Phạm Nhật Vượng - Chủ tịch Hội đồng quản trị Vingroup (VIC), ông Nguyễn Đăng Quang - Chủ tịch Hội đồng quản trị Masan Group (MSN), ông Trần Đình Long - Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Hòa Phát (HPG), cùng các trụ cột tập đoàn... cũng không nhận thù lao sau bao nhiêu năm cống hiến.

Chia sẻ về chủ đề lương thưởng, ông Nguyễn Đức Tài - Chủ tịch Hội đồng quản trị Thế giới Di động - trong một cuộc họp với nhà đầu tư hồi cuối tháng 2 vừa qua, cho biết đối với những người lãnh đạo cấp cao, lương không phải là mục tiêu đặt ra hàng đầu mà chính là công cuộc chiến đấu cho sự thành công.

Với một tập đoàn lớn, chắc chắn khi thành công lộ diện, họ sẽ luôn có chính sách để chia sẻ lợi ích lớn cho những người kiến tạo ra nó, như châm ngôn "ăn quả nhớ kẻ trồng cây". Bởi vậy, đội ngũ lãnh đạo cao cấp đều hiểu và tin tưởng vào quyết sách này, cho nên họ không cần suy nghĩ tới câu chuyện lương bổng hàng tháng.

Phát ngôn này của ông được đưa ra giữa bối cảnh MWG đang thực hiện chiến dịch cắt giảm nhân sự quy mô lớn chưa từng có, ước tính gần 15.000 nhân viên đã phải chia tay tập đoàn kể từ quý III/2022 đến nay.

Một trong những quyết sách chia sẻ lợi ích hàng đầu và phổ biến tại các doanh nghiệp niêm yết, đại chúng, đó là cơ chế nhận cổ phiếu ESOP (phát hành cổ phiếu cho người trong doanh nghiệp) với mức giá ưu đãi, rẻ hơn nhiều hoặc rất nhiều so với giá thị trường. Tất nhiên, cũng có những điều kiện nhất định đi kèm, như thời gian tối thiểu để được giao dịch, được chuyển nhượng cho cổ phiếu ESOP để đảm bảo hài hòa quyền lợi với các nhà đầu tư.

Trở lại với trường hợp của MWG, lấy ví dụ về Chủ tịch Nguyễn Đức Tài chỉ có thu nhập khoảng 200 triệu đồng/năm, nhưng ông đang sở hữu tổng cộng hơn 35 triệu cổ phiếu MWG (tương đương 2,42% cổ phiếu đang lưu hành) mà trong đó, không ít cổ phiếu nhận theo dạng ESOP. Tạm tính theo thị giá 48.500 đồng/cổ phiếu, lô cổ phiếu của ông Tài có giá gần 1.700 tỷ đồng.

Đồng thời, số cổ phiếu trên cũng sinh lời mỗi năm khi MWG thực hiện chi trả cổ tức. Chẳng hạn, với tỷ lệ chia 5% tiền mặt như 2023 ông Tài đã nhận về xấp xỉ 18 tỷ đồng tiền cổ tức.

Ở FPT cũng vậy, năm 2023, Chủ tịch Trương Gia Bình nhận về gần 221.000 cổ phiếu ESOP với giá bằng 1/10 giá thị trường, chưa kể với khối lượng cổ phiếu FPT đang nắm giữ, ông còn nhận thêm hơn 11,5 triệu cổ phiếu FPT từ đợt trả cổ tức bằng cổ phiếu.

Ông Trương Gia Bình sở hữu hơn 88,7 triệu cổ phiếu FPT, tương ứng tỷ lệ gần 7% vốn điều lệ. Nếu tính toán theo giá thị trường là 110.000 đồng/cp, tổng giá trị ông Bình có thể thu về khi chuyển nhượng toàn bộ cổ phiếu của mình là khoảng 10.000 tỷ đồng; còn tính riêng khoản ESOP nhận được năm 2023 là trên 24 tỷ đồng...