Kết nối doanh nghiệp, địa phương đưa hợp tác Việt - Đức thực chất hơn

Năm 2025 đánh dấu cột mốc đặc biệt trong quan hệ Việt Nam - Đức khi hai nước triển khai nhiều hoạt động kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Trên nền tảng quan hệ chính trị tin cậy, hợp tác kinh tế, thương mại tiếp tục được xác định là một trong những trụ cột quan trọng, trong đó Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) đang phát huy vai trò như một động lực thúc đẩy hợp tác song phương theo hướng ổn định, cân bằng và bền vững hơn.

Đây là chia sẻ của Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng tại tọa đàm “50 năm quan hệ Việt Nam - Đức: Dấu ấn và triển vọng”. Cũng theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, trong 50 năm qua, tình cảm gắn bó giữa nhân dân hai nước Việt Nam - Đức cùng quyết tâm chính trị của các thế hệ lãnh đạo Việt Nam và Đức đã giúp quan hệ song phương ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất, với dấu ấn rõ nét trên nhiều lĩnh vực, từ chính trị - ngoại giao, đầu tư, hợp tác phát triển đến thương mại, năng lượng và ứng phó biến đổi khí hậu. Trên nền tảng đó, hợp tác kinh tế - thương mại được kỳ vọng tiếp tục được “làm mới, làm sâu và làm vững” trong giai đoạn tới.

Cùng quan điểm, Đại sứ Đức tại Việt Nam Helga Margarete Barth cũng khẳng định, sau nhiều thập kỷ vun đắp, đặc biệt kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược năm 2011, hợp tác song phương Việt Nam - Đức đã không ngừng được củng cố.

Trong bối cảnh mới, hai bên tiếp tục coi trọng việc thúc đẩy thương mại, đầu tư theo hướng chất lượng, hiệu quả, đồng thời tận dụng hiệu quả các khuôn khổ hợp tác, trong đó có EVFTA và triển vọng của Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam - EU (EVIPA).

Hiện thực hóa định hướng phát triển nêu trên, lãnh đạo Bộ Ngoại giao cho rằng, cần tăng cường kết nối giữa địa phương với địa phương, doanh nghiệp với doanh nghiệp, gắn hợp tác cấp trung ương với hợp tác cơ sở, qua đó hình thành các chương trình, dự án cụ thể, mang lại lợi ích thiết thực cho hai bên.

Thương mại Việt Nam - Đức hưởng lợi từ EVFTA

Thực tế cho thấy, EVFTA đã và đang đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì và thúc đẩy đà tăng trưởng thương mại Việt Nam - Đức, đặc biệt trong bối cảnh thương mại toàn cầu chịu tác động mạnh từ đại dịch Covid-19, xung đột địa chính trị và đứt gãy chuỗi cung ứng.

Theo số liệu của Hải quan Việt Nam, tính đến hết tháng 10/2025, kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam - Đức đạt hơn 11,1 tỷ USD, tăng 15,1% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Đức đạt gần 7,8 tỷ USD, tăng 19%, trong khi nhập khẩu đạt gần 3,2 tỷ USD, tăng 7,2%.

Ở góc độ dài hạn hơn, Tham tán Thương mại Việt Nam tại Đức - Đặng Thị Thanh Phương cho biết, trong giai đoạn đầu thực thi EVFTA (2020 - 2025), thương mại song phương đã ghi nhận mức tăng trưởng tích cực. Kim ngạch thương mại hai chiều tăng từ gần 10 tỷ USD năm 2020 lên 11,7 tỷ USD năm 2024 và dự kiến đạt khoảng 13,3 tỷ USD vào năm 2025. Đáng chú ý, xuất khẩu của Việt Nam sang Đức tăng khoảng 40% trong cả giai đoạn, trong khi nhập khẩu tăng khoảng 20%.

EVFTA đã tạo điều kiện thuận lợi để nhiều nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam gia tăng hiện diện tại thị trường Đức. Đối với nhóm nông, thủy sản, cà phê là mặt hàng ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng nhất, với kim ngạch xuất khẩu tăng từ 350,4 triệu USD năm 2020 lên 602,9 triệu USD năm 2024 và dự kiến đạt 1,18 tỷ USD năm 2025.

Hàng rau quả cũng tăng trưởng mạnh, từ 19,9 triệu USD năm 2020 lên 60,2 triệu USD năm 2024 và dự kiến đạt hơn 81,5 triệu USD năm 2025. Xuất khẩu thủy sản sang Đức tiếp tục duy trì đà tăng, bất chấp những thách thức liên quan đến thẻ vàng IUU.

Trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, EVFTA tiếp tục hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị phần tại Đức. Xuất khẩu máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện tăng hơn 200% trong giai đoạn 2020 - 2025; máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng cũng ghi nhận mức tăng tương tự. Những con số này cho thấy EVFTA không chỉ tạo thuận lợi về thuế quan mà còn góp phần thúc đẩy cơ cấu xuất khẩu của Việt Nam theo hướng giá trị cao hơn.

Song song với thương mại, hợp tác đầu tư giữa hai nước cũng được thúc đẩy mạnh mẽ. Hiện có khoảng 300 doanh nghiệp Đức đang hoạt động tại Việt Nam, trong đó nhiều tập đoàn lớn trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo đã đầu tư lâu dài. Tính đến ngày 31/10/2025, Đức có 509 dự án đầu tư còn hiệu lực tại Việt Nam với tổng vốn hơn 3 tỷ USD. Đặc biệt, việc hai nước ký Tuyên bố chung về thiết lập quan hệ đối tác năng lượng vào tháng 7/2025 đã mở ra động lực mới cho hợp tác trong lĩnh vực này.

Tuy nhiên, bên cạnh cơ hội, EVFTA cũng đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với doanh nghiệp Việt Nam khi tiếp cận thị trường Đức. Các tiêu chuẩn về truy xuất nguồn gốc, phát triển xanh và bền vững đang được Đức và EU siết chặt, gắn với các quy định như EU Green Deal, CBAM hay Quy định chống phá rừng của EU. Đây vừa là thách thức, vừa là động lực để doanh nghiệp Việt Nam nâng cấp năng lực sản xuất, chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững hơn.

Để hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng hiệu quả EVFTA, Thương vụ Việt Nam tại Đức đã triển khai nhiều hoạt động thiết thực, từ cung cấp thông tin thị trường, chính sách nhập khẩu đến hỗ trợ xúc tiến thương mại, kết nối với hệ thống phân phối và các hiệp hội ngành nghề của Đức. Những hoạt động này góp phần giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường một cách bài bản, chủ động hơn trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Trong giai đoạn đầu thực thi EVFTA (2020 - 2025), thương mại song phương đã ghi nhận mức tăng trưởng tích cực. Kim ngạch thương mại hai chiều tăng từ gần 10 tỷ USD năm 2020 lên 11,7 tỷ USD năm 2024 và dự kiến đạt khoảng 13,3 tỷ USD vào năm 2025. Đáng chú ý, xuất khẩu của Việt Nam sang Đức tăng khoảng 40% trong cả giai đoạn, trong khi nhập khẩu tăng khoảng 20%.