Lối đi, sân hiên trở thành không gian sản xuất điện mặt trời
Người dân châu Âu đang tận dụng lối đi, sân hiên và các không gian ngoài trời để lắp đặt tấm pin mặt trời, góp phần giảm hóa đơn năng lượng và tăng khả năng tự chủ nguồn điện trong bối cảnh giá nhiên liệu hóa thạch tăng cao.
Xung đột giữa Mỹ và Iran và việc siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz, tuyến vận tải thường chuyên chở khoảng 1/5 lượng dầu mỏ toàn cầu đã đẩy giá dầu và khí đốt tăng vọt. Trong bối cảnh đó, năng lượng mặt trời góp phần giảm tác động của cú sốc giá nhiên liệu hóa thạch, giúp Liên minh châu Âu (EU) tiết kiệm 40 tỷ euro nhờ tránh nhập khẩu khí đốt kể từ khi xung đột bắt đầu, theo phân tích mới nhất của Solar Power Europe. Tuy nhiên, hóa đơn tiền điện và khí đốt trên khắp châu Âu vẫn ở mức cao. Theo các chuyên gia, điều này thúc đẩy các hộ gia đình tìm cách chủ động hơn trong việc cung cấp năng lượng cho chính mình.
Tại Đức, công ty năng lượng tái tạo Enpal BV ghi nhận số lượng yêu cầu về tấm pin mặt trời tăng 30% trong những tuần đầu tiên của cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran. Tại Anh, công ty năng lượng E.ON chứng kiến mức độ quan tâm đến năng lượng mặt trời tăng 23% trong giai đoạn từ ngày 23/2 đến ngày 1/3, trước khi tăng mạnh hơn ở mức 63%, từ ngày 2 đến ngày 8/3.
Không chỉ tận dụng mái nhà, ngày càng nhiều doanh nghiệp, hộ gia đình tại châu Âu tìm cách tích hợp tấm pin mặt trời vào các hạng mục khác của nhà ở, từ lối đi đến sân hiên, nhằm khai thác thêm những bề mặt có khả năng tiếp nhận ánh nắng.
Một con đường công cộng ở Hà Lan được làm từ các tấm pin mặt trời.
PLATIO là một trong những công ty khởi nghiệp cung cấp tấm pin năng lượng mặt trời được thiết kế riêng cho sàn và sân hiên. Doanh nghiệp này ra mắt những nguyên mẫu đầu tiên vào năm 2016, hướng đến mục tiêu thay thế đá lát và nhựa đường tại các không gian đô thị, công viên và khu dân cư bằng công nghệ năng lượng mặt trời.
PLATIO đã triển khai nhiều dự án ứng dụng công nghệ này tại 13 quốc gia châu Âu. Năm 2018, doanh nghiệp này lắp đặt hệ thống rộng 9 m² trên lối đi vào nhà của một gia đình tại Kecskemét, Hungary. Hệ thống có công suất 1,7 kWp, về lý thuyết có thể tạo ra đủ điện để vận hành các thiết bị tiêu thụ điện cơ bản như tủ lạnh, tủ đông, đèn LED và những thiết bị nhà bếp nhỏ như máy xay sinh tố hoặc nồi nấu chậm.
Đến năm 2021, PLATIO tiếp tục lắp đặt hệ thống lát nền năng lượng mặt trời tại sân của một tòa nhà chung cư sáu tầng gần Frankfurt, Đức. Với công suất lắp đặt 6,64 kWp, hệ thống được giới thiệu có khả năng tạo ra sản lượng điện hằng năm tương đương nhu cầu sử dụng của một ngôi nhà ba phòng ngủ điển hình, tùy thuộc điều kiện vận hành thực tế.
Tại Anh, doanh nghiệp SolarPave cũng tập trung chuyển đổi không gian ngoài trời bằng các giải pháp năng lượng bền vững. Trên website, doanh nghiệp giới thiệu ba dự án đã hoàn thành tại vùng Yorkshire, trong đó có lối đi vào nhà sử dụng năng lượng mặt trời và sàn ban công của khu dân cư.
Các hệ thống này sử dụng kính cường lực chống trơn trượt để bảo vệ tấm pin, cho phép người dùng đi bộ và thậm chí đỗ xe trên bề mặt lắp đặt. Việc vệ sinh, loại bỏ bụi bẩn giúp tối đa hóa sản lượng điện. Một hạn chế của công nghệ này là các tấm pin đặt nằm ngang trên mặt đất thường sản xuất ít điện hơn so với tấm pin nghiêng trên mái nhà. Nguyên nhân là góc tiếp nhận bức xạ mặt trời của các tấm pin đặt nằm ngang thường không tối ưu so với hệ thống được lắp đặt ở góc nghiêng phù hợp; đồng thời, bụi bẩn tích tụ có thể làm giảm hiệu suất phát điện, trong khi bụi bẩn tích tụ cũng làm giảm hiệu suất hoạt động.
Dù vậy, tùy thuộc vị trí lắp đặt và điều kiện thực tế, các hệ thống vẫn có thể tạo ra lượng điện đáng kể, góp phần giảm hóa đơn tiền điện của hộ gia đình. Thời gian hoàn vốn vì thế cũng khác nhau giữa các công trình, khó xác định một con số chung.
Tận dụng mọi bề mặt để tăng khả năng tự chủ năng lượng
Theo Sonia Dunlop, Giám đốc điều hành Hội đồng Năng lượng Mặt trời Toàn cầu, sau nhiều năm phải đối mặt với hóa đơn tiền điện biến động, các hộ gia đình tại châu Âu và trên thế giới muốn chủ động hơn về nguồn cung năng lượng. Năng lượng mặt trời là một trong những giải pháp tiết kiệm chi phí nhất để đạt được mục tiêu này.
Các tấm pin mặt trời truyền thống lắp đặt trên mái nhà vẫn giữ vai trò chủ đạo trong hệ thống năng lượng mặt trời tự cung tự cấp của hộ gia đình. Tuy nhiên, không phải ngôi nhà nào cũng có mái phù hợp để lắp đặt.
Chẳng hạn, mái nhà bị che khuất nhiều có thể tạo ra rất ít điện, kéo dài thời gian hoàn vốn và khiến việc lắp đặt không còn khả thi về mặt kinh tế. Những mái nhà làm từ vật liệu như tranh cũng không phù hợp với các hệ thống tấm pin mặt trời truyền thống.
Trong bối cảnh đó, việc tích hợp tấm pin vào các bề mặt khác mở ra thêm lựa chọn cho hộ gia đình. “Khi giá cả giảm và thiết kế trở nên đa dạng hơn, đường lái xe, sân hiên, hàng rào và bãi đậu xe đang trở thành nơi để người dân tự chủ nguồn điện”, bà Sonia Dunlop nhận định.
Bà Sonia Dunlop nhấn mạnh: “Mỗi bề mặt có ánh nắng mặt trời được đưa vào sử dụng sẽ đưa châu Âu tiến gần hơn đến một hệ thống năng lượng rẻ hơn, an toàn hơn và thuộc sở hữu của người dân”.
Việc tận dụng lối đi, sân hiên và các không gian ngoài trời để sản xuất điện mặt trời mở rộng lựa chọn cung cấp năng lượng cho các hộ gia đình châu Âu. Dù hiệu suất và thời gian hoàn vốn phụ thuộc vào điều kiện lắp đặt, giải pháp này góp phần khai thác hiệu quả các bề mặt có ánh nắng, giảm chi phí điện và tăng khả năng tự chủ năng lượng.
