Đề xuất kéo dài thời hạn lưu trữ dữ liệu thương mại điện tử

Tăng thời hạn lưu trữ dữ liệu 

Sáng 7/10/2025, tại trụ sở Bộ Công Thương, đã diễn ra phiên họp Tổ soạn thảo dự thảo Luật Thương mại điện tử, triển khai theo Quyết định số 1553/QĐ-BCT ngày 02/6/2025 của Bộ trưởng Bộ Công Thương.

Tại cuộc họp, đại diện Cục Thuế (Bộ Tài chính) đã đề xuất một nội dung được đánh giá là “mấu chốt” để quản lý thị trường số. Trong đó, kéo dài thời hạn lưu trữ dữ liệu giao dịch thương mại điện tử được xem là giải pháp nền tảng để tăng cường tính minh bạch, phục vụ công tác quản lý thuế và chống thất thu trong môi trường số. Đây không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà còn là một yêu cầu thể chế quan trọng, góp phần hoàn thiện “hạ tầng dữ liệu”.

Hiện nay, dự thảo Luật đang đề xuất, dữ liệu giao dịch được lưu trữ tối thiểu 1 năm đối với video livestream, còn hợp đồng lưu trữ 3 năm. Tuy nhiên, đại diện cơ quan thuế cho rằng thời hạn này là chưa đủ để đáp ứng yêu cầu thanh tra, kiểm tra và truy thu trong thực tiễn.

“Chúng tôi cho rằng thời gian lưu trữ càng dài thì càng tốt, vì điều đó sẽ hỗ trợ công tác quản lý thuế chặt chẽ hơn, đặc biệt trong bối cảnh giao dịch số diễn ra nhanh và phức tạp”, đại diện Cục Thuế nhấn mạnh.

Đại diện Cục Thuế viện dẫn Điều 27 Nghị định 53/2022/NĐ-CP hướng dẫn Luật An ninh mạng, trong đó quy định thời gian lưu trữ dữ liệu người dùng tối thiểu 24 tháng. Do đó, cơ quan này đề nghị Ban soạn thảo thống nhất thời hạn lưu trữ dữ liệu trong Luật Thương mại điện tử với Luật An ninh mạng, tức là có thể quy định tối thiểu 24 hoặc 25 tháng.

“Sự thống nhất này không chỉ đảm bảo tính đồng bộ pháp luật mà còn giúp cơ quan thuế có đủ căn cứ yêu cầu, khai thác dữ liệu phục vụ quản lý thuế, chống thất thu trong hoạt động thương mại điện tử” đại diện Cục Thuế nói thêm.

Theo đó, việc kéo dài thời hạn lưu trữ sẽ giúp ngăn chặn tình trạng trốn thuế, gian lận hóa đơn, doanh nghiệp “biến mất” sau một chu kỳ kinh doanh ngắn, đặc biệt là với hoạt động bán hàng qua mạng xã hội và livestream, nơi dữ liệu dễ bị xóa hoặc thay đổi.

Nền tảng cho quản lý thuế minh bạch và đồng bộ

Bên cạnh đề xuất kéo dài thời hạn lưu trữ dữ liệu, việc xây dựng cơ sở dữ liệu thương mại điện tử quốc gia cũng được xem là nhiệm vụ trọng tâm, đóng vai trò nền tảng để kết nối, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan quản lý, hướng tới một hệ thống quản lý thuế điện tử đồng bộ, minh bạch và hiệu quả.

Theo đại diện Cục Thuế (Bộ Tài chính), Điều 44 của dự thảo Luật Thương mại điện tử hiện mới mang tính khung, cần được cụ thể hóa hơn để làm rõ vai trò và trách nhiệm của Bộ Công Thương trong việc xây dựng và quản lý cơ sở dữ liệu thương mại điện tử quốc gia. 

Cụ thể, cần chủ trì xây dựng các chuẩn kết nối dữ liệu, ban hành tiêu chuẩn kỹ thuật thống nhất nhằm bảo đảm khả năng liên thông và tương thích giữa các hệ thống của các bộ, ngành. Đồng thời, phát triển hạ tầng kỹ thuật kết nối liên ngành, hình thành trung tâm dữ liệu thương mại điện tử có thể trao đổi trực tiếp với Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế và các cơ quan quản lý khác.

Thách thức lớn hiện nay không chỉ nằm ở việc lưu trữ dữ liệu, mà ở khả năng chia sẻ và kết nối thông tin giữa các cơ quan quản lý. Nếu không có một cơ chế chia sẻ dữ liệu minh bạch, đồng bộ và tuân thủ pháp luật, hệ thống sẽ tiếp tục vận hành rời rạc, mỗi bộ ngành nắm giữ một phần thông tin riêng lẻ, dẫn đến khoảng trống trong kiểm soát doanh thu, chi phí và nghĩa vụ thuế của các doanh nghiệp thương mại điện tử.

“Nếu cơ sở dữ liệu thương mại điện tử được hoàn thiện, các giao dịch sẽ được ghi nhận, lưu vết đầy đủ, giúp Nhà nước vừa quản lý được dòng tiền, vừa tạo niềm tin cho người tiêu dùng và doanh nghiệp chân chính” đại diện Cục Thuế khẳng định.

Từ thực tiễn quản lý hiện nay có thể thấy, đề xuất tăng thời hạn lưu trữ dữ liệu trong hoạt động thương mại điện tử là bước đi quan trọng nhằm thiết lập kỷ cương quản lý trong không gian số. Đây cũng là tiền đề để xây dựng hạ tầng dữ liệu quốc gia về thương mại điện tử, đảm bảo sự liên thông giữa các cơ quan quản lý, hướng tới một hệ thống quản lý thuế điện tử minh bạch, hiện đại và thống nhất. 

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh: “Luật Thương mại điện tử không chỉ tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, mà còn phải đặt nền tảng cho một hệ thống quản lý dữ liệu minh bạch, phục vụ phát triển bền vững của nền kinh tế số”.