Chính sách thuế đổi hướng: Linh hoạt để nuôi dưỡng nguồn thu dài hạn

Với đa số đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, ngày 24/4, Quốc hội đã thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt.

Theo đó, cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh có doanh thu năm từ mức quy định của Chính phủ trở xuống không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Căn cứ các chỉ số kinh tế vĩ mô, khả năng cân đối ngân sách, Chính phủ quy định mức doanh thu năm để phù hợp với bối cảnh kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ.

Điểm thay đổi đáng chú ý trong lần sửa đổi này là việc bỏ quy định “cứng” về ngưỡng doanh thu chịu thuế trong luật. Thay vào đó, Quốc hội trao quyền cho Chính phủ chủ động xác định mức cụ thể, nhằm tăng khả năng thích ứng với tình hình kinh tế thực tế.

Trước đó, mức doanh thu chịu thuế đối với hộ kinh doanh được ấn định ở ngưỡng 500 triệu đồng mỗi năm. Tuy nhiên, qua quá trình áp dụng, nhiều ý kiến cho rằng quy định này chưa còn phù hợp, đặc biệt trong bối cảnh cần tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nhóm hộ kinh doanh và doanh nghiệp quy mô nhỏ.

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, với ngưỡng 1 tỷ đồng hài hòa với thời điểm hiện nay. Và trong luật cũng đã tiếp thu theo hướng, với ngưỡng cụ thể thì sẽ giao cho Chính phủ quy định phù hợp với diễn biến kinh tế xã hội trên nguyên tắc lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ. Mức này gấp đôi mức hiện hành và tác động ngân sách khoảng 7.000 tỷ đồng. Với các hộ và cá nhân kinh doanh thì mức miễn lên đến 1 tỷ đồng sẽ giảm thu ngân sách khoảng 4.800 tỷ đồng và khoảng 256.000 doanh nghiệp nhỏ được hưởng với mức là 2.100 tỷ đồng.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, TS. Lê Thùy Dương, giảng viên Trường Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng, việc điều chỉnh theo hướng “mềm hóa” ngưỡng doanh thu chịu thuế là bước đi cần thiết, phản ánh tư duy quản lý linh hoạt hơn trong bối cảnh nền kinh tế biến động nhanh.

“Thay vì duy trì một mức ‘cứng’ trong luật vốn có độ trễ lớn so với thực tiễn, việc trao quyền cho Chính phủ sẽ giúp chính sách thuế có khả năng điều chỉnh kịp thời theo chu kỳ kinh tế, từ đó hỗ trợ tốt hơn cho khu vực kinh tế hộ và doanh nghiệp nhỏ”, TS. Lê Thùy Dương chia sẻ.

Theo TS. Lê Thùy Dương, việc nâng ngưỡng miễn thuế lên khoảng 1 tỷ đồng không chỉ góp phần giảm gánh nặng tài chính cho các hộ kinh doanh, mà còn tạo dư địa để khuyến khích mở rộng sản xuất, hợp thức hóa hoạt động kinh doanh và nâng cao tính tuân thủ thuế.

“Trong dài hạn, chính sách này không đơn thuần là giảm thu ngân sách, mà là tái phân bổ nguồn lực theo hướng nuôi dưỡng nguồn thu, tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững”, bà nhấn mạnh.

TS. Lê Thùy Dương cũng lưu ý, để chính sách phát huy hiệu quả, cần đi kèm với hệ thống giám sát minh bạch và cơ chế dữ liệu đồng bộ, tránh tình trạng lợi dụng ngưỡng doanh thu để né thuế hoặc phân tách hoạt động kinh doanh. Đồng thời, việc xác định ngưỡng cụ thể theo từng giai đoạn cần dựa trên các chỉ số kinh tế vĩ mô, mức sống dân cư và đặc thù từng ngành nghề, nhằm đảm bảo nguyên tắc công bằng và hiệu quả trong điều tiết thu nhập.